11 banebrytande teknologiar

Tidsskriftet IEEE Spectrum har kåra dei 11 viktigaste teknologiane i det første 10-året av det nye årtusenet. IEEE Spectrum er eit tidsskrift av nerdar, for nerdar, berre for å ha det klart. Det er medlemsbladet til IEEE (les: I-trippel-E), som står for Institute of Electrical and Electronic Engineers og er ein verdsomspennande medlemsorganisasjon for ingeniørar.

At dei har valt 11 teknologiar er eit nikk til filmen This is Spinal Tap, og har du sett filmen, veit du kvifor 11 og ikkje 10!

Dei viktigaste teknologiane i det første 10-året:

1. Smart-telefonar
Smart-telefonane er over oss og det er ein sann revolusjon. Alt me treng, samla i ein liten dings som er med oss over alt. Framleis er det dessverre for dyrt med mobilt breiband, og for dårleg kapasitet. Men det er å håpa at det blir betre nokså raskt.

Den første smart-telefonen var IBM sin Simon Personal Communicator i 1993, med trykkfølsom skjerm!

2. Sosiale nettverk
Det er interessant at IEEE Spectrum ikkje berre ser på rein teknologi, men også kulturelle følgjer av teknologi. Sosiale nettverk er i høgste grad eit kulturelt fenomen, men har hatt minst like stor verknad på den teknologiske utviklinga som mange nyvinningar innan maskinvare.

3. Voice over IP (VoIP)
IP over alt, alt over IP. Dette har vore mantra og sjølvsagt måtte også telefoni komma til nettet. Den første kommersielle tilbydaren av IP-telefoni var det israelske firmaet VocalTec som i 1995 lanserte Internet Phone, forkorta til iPhone!

Men det var Skype som laga killer-applikasjonen. Dei styrte unna standardiseringsproblema som eksisterte på den tida der brannmurar og NAS gjorde ip-telefoni vanskeleg. Dei laga sin eigen VoIP og Skype er framleis bygd på ein proprietær protokoll.

4. LED-lys
LED, Light Emitting Diodes, har store fordelar framfor tradisjonell glødeteknologi. Teknologien leverer meir lys for mindre energi, og har også vesentleg lenger levertid. Eit problem til no har vore lysfargen; LED gir ofte eit kaldt og blåleg lys. Også her skjer det endringar.

5. Fleirkjerne-prosessorar (Multicore CPUs)
På slutten av 1990-talet vart det klart at det ville bli stadig vanskelegare å halda tritt med Moores lov (dobling av tal transistorar kvar 18. mnd.). Ein nærma seg grensa for kor raske prosessorane kunne gjerast, og kor tett krinsane kunne trykkjast. Varmeproblema begynte å bli uoverkommelege.

Kunle Olukotun ved Stanford forstod at noko nytt måtte til, og han utvikla fleirkjerne-prosessoren. Ved å byggja fleire CPU-kjernar saman til ein CPU, kunne veksttakten haldast oppe. Men hovudgrunnen til at dei store produsentane (IBM, Intel og AMD) gjekk over til fleirkjerne-prosessorar, var energisparing og ikkje effektivitet. Det reduserte energibehovet skuldast lågare klokkefrekvens. I ettertid har det vist seg at utan fleirekjerne-prosessorar, ville veksttakten vorte alvorleg redusert.

6. Cloud Computing
Interessant nok kom opptakten til CC ved at nokre studentar på midten av 1990-talet starta å interessera seg for "gammaldags" timesharing og virtualisering, utvikla av IBM på 1960- og 70-talet. Dei utvikla eit mellomlag mellom maskinvare og operativsystem og abstraherte dermed maskinvare-arkitekturen frå programma. Ein viktig grunn var den låge kapasitetsutnyttinga jamt over for serverar - ofte vart under 10 % av maks. kapasitet utnytta. Slik er det også med mange serverar i dag, viss dei ikkje har teke i bruk moderne virtualisering.

Arbeidet til studentane resulterte i VMWare, eit kjendt begrep i driftsmiljø rundt om. Virtualisering er ein avgjerande komponent i CC og betyr at kven som helst kan kjøpa kapasitet og plattform etter behov i skya. For nystarta selskap gir dette enorme fordeler der it-kapasitet kan behandlast som straum, og takserast deretter. Det er i høg grad med på å utjamna skilnader slik at om du sit på Røst eller i Oslo sentrum, kan du tilby nøyaktig den same nett-tenesta og til same kostnad. Konkurransen blir då flytta over til hjernebarken, og det er jo bra.

7. Flygande dronar (Drone Aircraft)
Flygande dronar (ubemanna fly) er ikkje lenger sci-fi og er eit mykje brukt våpen i Afghanistan-krigen. Ut over det trur eg ikkje eg vil seia så mykje om dette..

8. "Planet-køyretøy" (Planetary Rovers)
Ikkje så mykje å seia om dette heller, anna enn at eg er litt overraska over valet av både punkt 7 og 8 på denne lista!

9. Flexible AC Transmission (FACTS)
Dei elektriske ingeniørane må få sine stemmer med også, sikkert difor me har fått 7, 8 og 9 på lista. FACTS er ein teknologi for å styra straumtilførselen i netta, og har i følgje IEEE Spectrum vore avgjerande for å unngå kollaps og å kunna kopla på nye energikjelder som vindkraft m.m. For meir info, sjekk artikkelen om FACTS på Wikipedia.

10. Digitale foto (Digital Photography)
Det første digitale kameraet vart utvikla av Steven Sasson for Eastman Kodak i 1975! (det er foto av Sasson med kameraet i bladet). Som vanleg er ved store oppfinningar, var det ikkje eit digitalt kamera Sasson skulle utvikla. Han skulle prøva ut den nye CCD-brikken (charge-coupled device) for å sjå korleis den eventuelt kunne brukast i Kodaks utstyr elles.

Men Sasson, som ein god ingeniør, tenkte at det måtte vera dumt å testa ein slik brikke i eit mekanisk miljø, så han bestemde seg for å testa brikken i eit komplett digitalt miljø ved å laga eit digitalt kamera. Men det skulle ta 20 år før teknologien tok av. Det var fleire faktorar som låg til grunn: oppløysinga på dei første CCD-brikkane var altfor dårleg, lagringskapasitet mangla (Sasson brukte kasett!) og bileta tok altfor stor plass. I tillegg hadde Kodak patent fram til 1995, også bremsande for utviklinga. Det var først med introduksjon av JPEG bildekompresjon, auka oppløysing og utgått patent at digitale kamera tok av.

Det første digitale kameraet på marknaden var Kodaks Professional Digital Camera System (DCS 100). Det var eit steg tilbakes samanlikna med Sassons prototype som hadde alt innebygd i ein boks. DCS 100 var eit modifisert Nikon-kamera med elektronikken i ein eigen 5 kg-pakke i ein ryggsekk! Først året etter vart alt samla i kameraet (Kodaks DCS 200). Etter at patentet på teknologien gjekk ut i 1995, kom andre produsentar kom på bana og utviklinga skaut fart.

11. Class-D Audio
Litt rar kandidat dette også, men det kan skuldast at eg ikkje veit så mykje om lydteknologi. I følgje IEEE Spectrum har D-klasse Audio revolusjonert forsterking av lyd. Meir om Class-D Audio på Wikipedia.

Wikipedia 10 år

Nettleksikonet Wikipedia er 10 år i desse dagar. Og for ei utvikling det har vore! Det som ingen trudde skulle vera muleg, har no vorte det viktigaste oppslagsverket for alle. Den engelske versjonen av Wikipedia har i skrivande stund 3 530 152 artiklar over nesten 23 mill. sider, og med 13,8 mill. registrerte brukarar. Den norske utgåva har til samanlikning 287 000 artiklar på bokmål (Store Norske Leksikon snl.no, har 209 000) og 63 000 artiklar på nynorsk.

Først tradisjonelt, så revolusjon
Jimmy Wales starta ikkje med Wikipedia, men med ein modell som låg nærmare opp til tradisjonelle leksikon, med inviterte og betalte forfattarar. Det fungerte ikkje. Han gjekk så over til ein modell der kven som helst kunne vera forfattarar. Det einaste kravet er registrering. Men sjølv om du kan setja i gang og skriva etter å ha registrert deg, er det likevel barrierer mot å få bidraget godteke.

Alle er like, men nokre er "likare" enn andre
I Wikipedia er alle like, men nokre er "likare" enn andre og har spesielle privilegium som gjer at dei kan halda ein viss kontroll på bidraga. Mange opplever at denne kontrollen har vorte vel hard, noko også grunnleggjaren har innsett og ønskjer å endra. Ein viktig grunn for innstramminga har vore dei mange påstandane om at informasjonen på Wikipedia ikkje held mål, og at Wikipedia dermed ikkje held same standard som andre oppslagsverk.

Kvalitet
Diskusjonen gjekk lenge på om Wikipedia heldt same standard som dei tradisjonelle, redaksjonsstyrte oppslagsverka. Etter kvart som dei siste har lagt inn årene, eitt etter eitt, har diskusjonen stilna og Wikipedia er no snart einerådande.

Det betyr ikkje at kvaliteten er like god over alt. Det er stor skilnad frå tema til tema, og endå meir mellom ulike språk. Den norske utgåva er difor på langt nær av same standard som den engelske. Ei forklaring er sjølvsagt at me er ganske få som snakkar og skriv norsk, ei anna viktig forklaring er at me i Norge ikkje har klart å mobilisera fagfolka i like stor grad. Det første er ikkje noko å gjera med, men det sist må vera muleg å endra.

Revolusjonær tradisjon
Wikipedia er ein revolusjon innan oppslagsverk. Det er bygt på ein heilt annan modell enn andre verk, og så langt ser det ut som modellen er berekraftig og dankar ut den tradisjonelle. Ein viktig grunn er at modellen er veldig billeg, utanom ressursar til å halda nettsidene oppe, er alt arbeid gjort på dugnad. Og den web 2.0 har vist kva ressursar som finst i den store hopen.

Wikipedia føyer seg fint inn i historia med store omveltingar. Den franske filosofen og forfattaren Denis Diderot var sentral i utarbeidinga av oppslagsverket "Encyclopédie, ou dictionnaire raisonné des sciences, des arts et des métiers" ("Encyclopedia, or a Systematic Dictionary of the Sciences, Arts, and Crafts"), utgitt første gang i 1751. Prega av opplysingstida var det det første oppslagsverket som hadde folk flest som målgruppe, og målet var "to change the way people think".


På grunn av den radikale tilnærminga, vart leksikonet forbode av dei franske styresmaktene i 1759. På grunn av populariteten og dei mange som var sysselsette i arbeidet, vart det likevel sett gjennom fingrane og Diderot fekk lov til å halda fram arbeidet.

Støtte frå fagfolk
For å heva kvaliteten er det som tidlegare nemnt heilt avgjerande å involvera fagfolk. Ikkje fordi dei nødvendigvis sit med den einaste og beste kompetansen, men fordi det jamt over vil gi betre kvalitetssikring av informasjonen.

Eg har tidlegare skrive om ein diskusjon eg hadde med ein veldig god fransk venn. Ho arbeider i det franske nasjonalbiblioteket, ein prestisjefylt institusjon som ein viktig berar og formidlar av den franske kulturen. Då eg diskuterte Wikipedia med ho for to år sidan, i samband med at kollegaene mine og eg ved it-forsking på Vestlandsforsking donerte 10 000,- til leksikonet, var ho heilt rysta over at me som forskarar kunne ha tiltru til dette. Wikipedia bryt sjølvsagt med det meste innafor fransk kulturarbeid, ikkje minst det opphøga og sentralstyrte.

Men eit år etter denne diskusjonen kunne ho gledesstrålande melda at eg hadde rett. Nasjonalbiblioteket i Frankrike hadde bestemt seg for å bidra til å gjera Wikipedia endå betre, ved å delta med informasjon.. Også dette må kunna kallast ein revolusjon!

Wikipedia som plattform
Det er eitt område der Wikipedia ikkje har utvikla seg og det er å gjera tenesta til noko meir enn nettsider ein går til, å tilby andre kanalar for informasjonsinnhenting. Det har truleg ikkje vore Wikipedias strategi å utvikla dette, men det er lett å sjå at dei kunna spelt ei viktig rolle her.

I staden er det DBpedia som ser ut til å ta denne rolla. DBpedia er ei semantisk utgåve av Wikipedia, utstyrt med metadata og strukturert som semantisk web (rdf). DBpedia er heilt sentralt i det omfattande Linked Open Data, eller berre Linked Data, som no er under utvikling. LOD er informasjonsressursar frå ulike kjelder, laust samankopla ved hjelp av enkel semantisk teknologi. Det er "small pieces loosely joined", for å låna David Weinbergers uttrykk.

Allkunne og "ingenting-forstår"
Allkunne betyr "den som veit alt", og i denne saka er det freistande å leggja til "og ingenting forstår!". Nynorsk-leksikonet Allkunne har nyleg sendt eit krav på 75 000,- til Wikipedia for påstått brot på  opphavsretten, og dummar seg skikkeleg ut. I staden for slikt tull bør Allkunne samarbeida med Wikipedia og sørgja for at både dei og nynorskdelen av det blir betre. Som nynorskbrukar blir eg flau av slik oppførsel.

Dette handlar ikkje først og fremst om opphavsrett, som sjølvsagt må respekterast, men om kva som tener nynorskarbeidet best.

[Oppdatering 17.01: På markeringa av 10-årsdagen kunngjorde styreleiar for Allkunne, Ottar Grepstad, at dei trekkjer søksmålet mot Wikipedia. Så kjem dei ut av det med æra nokolunde i orden.]

Treng me meir enn Wikipedia?
Her i landet har det vore ein stor diskusjon om Store Norske Leksikon skal få statsstøtte til å halda fram den digitale versjonen, i konkurranse med Wikipedia. Kulturministaren har sagt nei til ideen, og bede andre ta ansvar.

snl.no vart overdrege til Fritt Ord og Sparebankstiftelsen DnB NOR i fellesskap. Eit nytt prosjekt er etablert med representantar frå Det Norske Vitenskaps-Akademi, Institusjonen Fritt Ord, Nasjonalbiblioteket, Norsk faglitterær forfatter- og oversetterforening, Sparebankstiftelsen DnB NOR og universiteta. Prosjektet har fått midlar fram til 2013, og artikkelbasen i snl.no dannar utgangspunktet.

Men treng me eit alternativ til Wikipedia? Ut frå konkurranseomsyn kan svaret vera ja, pluss det faktum at det alltid er greitt å ha fleire uavhengige kjelder å samanlikna. Men ut frå eit ressurssynspunkt og ikkje minst det faktum at Wikipedia er lisensiert med ein Creative Commons Attribution-Share Alike 3.0-lisens. Det betyr at innhaldet i den norske delen av Wikipedia (eller heile Wikipedia for den del) når som helst kan kopierast over til ein annan nettstad og byggjast vidare på. Den einaste føresetnaden er at opphavsmannen blir kreditert (attribution) og at det nye verket blir utstyrt med same type lisens.

Ut frå det siste, meiner eg at det vil vera betre å samla kreftene om det opne, brukarstyrte Wikipedia enn å laga endå eit lukka leksikon. Tida for det siste trur eg er over.

The Wire

Dei siste par åra har eg begynt å kjøpa julegåve til meg sjølv. Like greitt sidan det nesten er dei einaste eg får. Jula 2009 vart det komplett "Sopranos" i gåve (eg fekk første sesong i gåve av barna!), og det slo an! Denne jula gav eg meg sjølv "The Wire", også ein HBO-serie. Dei to første sesongane gav såpass meirsmak at eg har kjøpt heile serien.

Sopranos vs. The Wire
Mange har karakterisert The Wire som arvtakar til Sopranos og også omtalt den som betre enn denne. La meg slå fast med ein gong at det er den etter mitt syn ikkje. Etter å ha fullført to sesongar synest eg serien er bra, men den manglar det heilt spesielle som gjorde Sopranos til det den vart. Framfor alt har ikkje The Wire same kvalitet på hovudrollane. Der James Gandolfini hadde den berande rolla som Tony Sopranos, og utførte det på ein framifrå måte, blir hovudrollen detektiv McNulty for klisje-prega (lett alkoholisert etterforskar..) og utan det same overbevisande uttrykket.

Vekslinga mellom det heilt familiære og det ultra-kriminelle var også ein viktig del av Sopranos, ei spennvidde som manglar i The Wire.

Som Sopranos viser også The Wire utsøkt musikksmak, men dessverre avgrensar det seg til innleiingsmusikken. Det er låta "Way Down in the Hole" av Tom Waits, framført av ulike artistar inkl. opphavsmannen sjølv. Tøff låt!

Politi vs. gangster
The Wire handlar om politi som jaktar på skurkar, ei ganske klassisk oppskrift. Staden er Baltimore og me følgjer Baltimore Police med detektiv Tim McNulty i hovudrolla. Men den kriminelle sida er via om lag like stor merksemd og får like mykje tid, dermed blir me godt kjende med dei også.

Avlytting (wire tapping) er sentralt i serien, derav namnet.

I første sesong er det narkotika og vald i Baltimore West det dreier seg om, med Avon Barksdale som den sentrale figuren i det kriminelle miljøet. Interessant nok går det bra så lenge etterforskarane held seg til narkotika (og vald), men så fort dei prøver å følgja pengane, får dei problem med sine overordna. Viss du følgjer narkotika, får du langarar og bakmenn. Følgjer du pengane, veit du aldri kvar du hamnar. Og våre venner kjem fort bort i delar av samfunnet som dei ikkje skal granska..

Parallelle hierarki
Det er interessant å sjå dei sterke hierarkia både i politiet og i den kriminelle verda, her er det mykje som er likt. Kampen mellom dei ulike narkotikabandane finn også delvis sin parallell i kampen mellom ulike avdelingar i politiet, og kampen mellom ulike delar av politiet (byen Baltimore, fylket Baltimore, staten Maryland og føderalt nivå med FBI).

Ineffektivt byråkrati
Serien får veldig godt fram den utrulege ineffektiviteten i politiet som følgje av tette skott mellom avdelingar og einingar. Eg tvilar ikkje eit sekund på at det stemmer, og dette er nok ikkje typisk berre for USA, det gjeld vel over alt. Også her i landet er det skremmande mangel på utveksling av informasjon mellom politikammer og -distrikt (tenk t.d. på Lommemannen-saka).

I politiet er det ein ting som gjeld: dekka seg sjølv ("cover your ass") - alt anna er uinteressant. "Våre heltar", McNulty og gjengen han arbeider med, har sjølvsagt edlare hensikter og prøver å gjera det me trur politiet er til for: oppklara kriminalitet og få dei skuldige dømde.

Serien gir også eit godt bilete på samspelet mellom politi, påtalemynde og rettsvesenet generelt. Ein viktig grunn til den truverdige skildringa av politi og rettsvesen er at mannen bak serien, David Simon, er ein tidlegare kriminalreportar.

Ingen happy ending
Symptomatisk nok blir ikkje politigjengen "vår" belønna etter endt oppdrag, der dei delvis har nådd fram, men straffa og flytt nedover i hierarkiet til dritt-jobbar.

Sakene blir heller ikkje løyste ved at hovudmennene blir tekne, dei går stort sett fri. I det heile verkar serien realistisk, om enn dystopisk.

Bloggåret 2010

Det er på tide å gjera opp status for bloggåret 2010. Voe har slutta å blogga, men eg har ingen planar om det. Har heller ambisjonar om å auka heller enn å redusera aktiviteten.

Eg skreiv i fjorårets oppsummering at bruken av Twitter til tider konkurrerte med blogginga mi. Twitter-aktiviteten min har minka, utan at den på noko tidspunkt har vore veldig høg.

Her er tala for 2010, med tal frå 2009 i parentes:

Innlegg: 72 (70)
Kommentarar: 63 (78)

Litt fleire innlegg, men færre kommentarar altså.

Google Analytics rapporterer om totalt 7 370 besøk og 9 738 sidevisingar. Trafikk-fordelinga er vist i den innleiande figuren.

Enkelte har spådd bloggens død, men eg trur den vil ha ei lys framtid. Kanskje blir det færre bloggarar, men eg har ei kjensle av at kvaliteten totalt sett dermed aukar. Offentleg sektor og næringslivet er også berre såvidt komne i gang med blogging, veksten her vil bli stor framover.

"Freedom"

Er "Freedom" av Jonathan Frantzen årets mest oppskrytte roman? Ja, det vil eg påstå. Eg seier ikkje at boka er dårleg, men eg meiner den på langt nær er så bra som dei mange ovasjonane skulle tyda på.

Som eg skreiv i omtalen av "Innsirkling" la eg vekk "Freedom" fordi eg opplevde starten som treg, og med tanke på 562 sider, var eg rett og slett i tvil om eg hadde lyst å bruka tid på boka. I mellomtida las eg altså "Innsirkling", og starta så på "Freedom" på nytt (originalutgåva).

Det er eit stort anlagt epos JF dreg opp. Det er "the rise and fall of" familien Berglund som er hovudinnhaldet. På eit meir overordna plan er det kampen mellom industri og miljøvern i tillegg til spenninga mellom krig og fred (ikkje heilt tilfeldig les ein av hovudpersonane Tolstojs "Krig og fred").

Men like mykje som spenninga mellom desse motsetningane er eit hovudspørsmål  etiske dilemma knytt til handlingar innafor desse tema. Det er miljøvernaren som blir i overkant pragmatisk og endar med å tena gruveindustrien sine interesser, og det er profitøren som tener grovt på spekulativ handel med det amerikanske  forsvaret i samband med Irak-invasjonen.

Det er kanskje "den store amerikanske romanen" Frantzen har skrive, eller har hatt ambisjonar om å skriva. Det er eit litt forslitt uttrykk, men samtidig noko USA har vore oppteken av til alle tider. Ulikt Russland, Frankrike, England, har ikkje USA eigentleg klart å få fram "den store amerikanske romanen".

Men romanen famnar ikkje heile det amerikanske samfunnet, den handlar om den kvite middelklassen. Boka kan lesast som ein kritikk av den småborgarlege middelklassen, men eg oppfattar at kritikken ikkje stikk så veldig djupt. I så måte minner den meg om filmen "American Beauty" som kom for nokre år sidan. Også den kritisk til verdiar og levesettet til middelklassen, men likevel berre "skin deep".

Etter å ha lese Carl Frode Tillers "Innsirkling" verkar familiedrama i "Freedom" meir overflatiske og ikkje så djuptloddande. Tiller skriv psykologisk skremmande godt der Frantzen er ein historieforteljar, men utan dei same evnene til å få familieproblema skikkeleg truverdige.

Avslutninga er ein skuffelse, ein skikkeleg happy ending som du berre ser på amerikansk film. Eg må også kommentera omslaget på boka: Det er ser ut som det er utforma av nokon som har oppdaga Word Art for første gang!

Mykje negativt her, men boka er ikkje dårleg. Den er etter mi meining berre ikkje så god som mange vil ha det til. Den er i tillegg altfor lang; eit godt norsk forlag ville ha kutta mykje her. Me har norske forfattarar som på mange måtar "grusar" Jonathan Franzen.

"Innsirkling"

Eg starta med å lesa "Freedom" av Jonathan Frantzen, boka som har fått mest omtale denne hausten. Men eg tykte den var treg å komma i gang med, og med tanke på at boka er på 562 sider (ja, me snakkar om amerikanske romanar..), var eg rett og slett usikker på om eg gadd å lesa alt.

Så kom eg over "Innsirkling" av Carl Frode Tiller. Også det ei mykje omtalt bok, om enn i eit heilt anna perspektiv enn den førstnemnde. I motsetnad til "Freedom" fengja den med ein gong. Og for å konkludera med det same: eg opplevde boka like bra som dei mange gode omtalane den har fått.

Historien i boka er David som har mista hukommelsen, og tre venner av han som ser eit avisoppslag med bilete der dei som kjenner han blir oppfordra om å skriva til han så mykje som muleg for å hjelpa han å rekonstruera historia/livet.

Det er ungdomsvennen Jon, stefaren Arvid og ungdomsvenn/-kjærast Silje som alle skriv om sitt forhold til David. Tittelen "Innsirkling" peikar naturleg nok mot ei innsirkling av personen David, men det er interessant å sjå at det helst er dei som skriv brev til David me blir mest kjende med.

I denne boka er alt som er skrive viktig, det er lite uvesentlege detaljar. Det er ganske dystre historiar dei tre kjem med, og dei kjempar alle sine kampar på ulike område. Konfliktsituasjonane, særleg familie-konfliktar, er skildra på ein nesten skremmande overbevisande måte. Det er så ein grip seg i å tenkja kva i all verda forfattaren har opplevd som gjer at han kan skriva så sterktom slike situasjonar.

Eg tykkjer historien om/frå Jon er den absolutt beste og sterkaste. Det er enkelte ganske treffsikre omtalar i denne delen, mellom anna då Jon besøkjer ein tidlegare kjærast og blir bydd på vin:

Ho tar ut to vinglas eg ikkje har sett før, raudoransje, slanke glas, dameglas, slike som kostar tre hundre korner stykket og er laga av ei middelaldrande kvinnfolk med ein øredobb.

Sitetet er ikkje typisk for boka, men eg tykkjer det er ein ganske presis beskrivelse..

Den vanskelege informasjonen

Gjensidige er på børs etter eit enormt opplegg som sikkert har kosta 100-vis av millionar (!). Likevel klarer dei ikkje det som burde vera det enklaste: Skikkeleg informasjon på nettet.

Alle energien ser ut til å vera brukt på tida fram til børsnoteringa, og det som skjer etterpå ser ikkje ut til å vera ofra ein tanke. Men det er klart at mange sit med spørsmål etter å ha bestilt aksjar, og dei fleste svara sit Gjensidige med og kunne enkelt ha formidla dei på nettsidene spesielt oppretta for dette.



I staden er gjensidigeaksjen.no akkurat som før noteringa, der du må gjennom diverse spørsmål relevante i ein kjøpssituasjon. Etter at den spesielle kjøpssituasjonen er over, må brukarane sjølvsagt komma rett inn på ei rein spørsmål- og svarside.

Inne på sidene, etter å svart på dei unødvendige spørsmåla, er det berre fire spørsmål. Tre av desse er av typen "dette vil vi gjerne at du spør oss om" - som "Kvifor skal Gjensidige børsnoterast?", "Kvifor sel Gjensidigestiftelsen delar av selskapet"?. Eg trur ikkje det er dei typiske spørsmåla som no strøymer inn til hjelpetelefonen.

Eg er sikker på at hjelpetelefonen har fått meir enn 1000 spørsmål om kvifor det er trekt ein mindre sum frå bankkontoen enn det bestillinga var på. Med ein setning under spørsmål & svar, kunne Gjensidige spart mengder av tid.




Med ein gjennomtenkt informasjonsplan hadde Gjensidige hatt nye nettsider klare med det same introduksjonen var over. Men kva får ein for nokre hundre millionar i dag?

Hmm, eg angrar litt på at eg kjøpte aksjar. Dette selskapet ser ikkje ut til å vera rigga for den nye tida.

Nettet slår tilbake!

Stormen rundt WikiLeaks har fått fram mange interessante ting. Ein av dei er forsøka på å stengja wikileaks.org. Amazon stengde serveren der tenesta låg, og registrar-firmaet EveryDNS sletta DNS-oppføringa, begge etter press frå myndigheitene i USA.

Men Internett er laga for å stå i mot angrep mot enkelt-punkt - det var heile føremålet med ARPANET-prosjektet. Paul Baran, ein av grunnleggjarane av Internett, er tydeleg på fordelane med eit distribuert system på det punktet i den berømte artikkelen "On Distributed Communications Networks" frå 1962:

But, as destruction of a small number of nodes in a decentralized network can destroy communications, we shall turn to consider the properties, problems, and hopes of building communications networks that are as "distributed" as possible.

Baran og Arpanet tenkte nok først og fremst på fysiske angrep, men det gjeld også andre typar forsøk på å eliminera kommunikasjon.



I den nemnde artikkelen skisserer Baran ulike typar nettverk, med det sentraliserte og det distribuerte som to hovudtypar. Det desentraliserte (i midten) er berre ein variant av det sentraliserte.

Han viser så kvifor det distribuerte er overlege med tanke på overlevelsesevne, som han kallar det.

I USA har dei nok mange ganger angra på at dei finansierte Arpanet, både i Pentagon og i Det Kvite Hus. Internett har for mange vorte eit ukontrollerbart monster, og Wikileaks er berre eitt av mange eksempel.

Nettet har vorte det digitale svaret på trollet som får kappa av eit hovud, berre for å sjå at det veks fram tre nye. Skilnaden er at på nettet prøver du å stengja ein nettstad, berre for å sjå at det poppar opp tusen nye. I skrivande stund er Wikileaks kopiert til over 2 000 nettstader! Paradoksalt nok var aksjonane mot nettstaden med på å gjera den tryggare enn nokon sinne.

Men det er grunn til å minna om at nettet ikkje byggjer på noka naturlov og at fordi om det er ganske fritt og ukontrollerbart sett frå eit myndigheitsperspektiv, ikkje treng å bli slik i framtida.

"Code is Law" er Larry Lessigs gode oppsummering og der viser han oss at nettet er programvare og at lova kan kodast i denne. Internetts framtid ligg i kva reguleringar som blir lagde inn i koden, og det er naivt  å tru at Wikileaks og andre episodar i det siste ikkje får mange myndigheiter til å pressa på for strengare regulering.

Wikileaks og Nobels fredspris

Det er interessant at stormen rundt WikiLeaks skjer samtidig med utdelinga av årets Nobelpris for fred. Det gir grunn til refleksjonar.

Viktig fredspris
Først må eg seia at eg ikkje har noko i mot tildelinga av årets fredspris. Fengslinga og behandlinga av Liu Xiaobo, og mange som han, er ikkje akseptabel og kan ikkje unnskyldast med generelt betre økonomiske kår for store delar av folket i Kina. Det er ein uhyrleg argumentasjon, og eg er overraska over at personar som Johan Galtung får seg til å seia slikt.

Ytringsfridom viktig i Kina, men ikkje i USA?
Men tildelinga av fredsprisen kjem i eit litt merkeleg lys når mektige vestlege land driv klappjakt på WikiLeaks og fronfigur Julian Assange. Ein hovudgrunn for å gi Xiaobo fredsprisen er å visa Kina at dei må respektera ytringsfridommen som ein grunnleggjande menneskerett.

Idealet om ytringsfridom ser derimot til å vera fullstendig gløymt i USA og mange allierte land der dei kastar seg over WikiLeaks. Eg går her ut frå at WikiLeaks ikkje har skaffa seg informasjon på ulovleg vis. Det er ikkje ulovleg å ta i mot, og publisera, informasjon sendt frå andre kjelder, enten den er gradert eller ikkje. Viss så var tilfelle ville all vestleg media vore lovbrytarar.

Bedrifter med sjølvsensur
Det er også skremmande å sjå kva amerikanske (USAnske) firma utfører av sensur etter trykk frå myndigheitene. Eg er svært skuffa over at eit selskap som Amazon kan finna på å stengja Wikileaks ute frå tenestene sine. Og det frå eit selskap som har sal av det frie ord som hovudinntekt! Mastercard og Visa er ikkje betre. Som Thomas Seltzer sa på "Nytt på nytt" i kveld: Det er lov å gi pengar til Ku-Klux-Klan, men ikkje til WikiLeaks.

Utanriksministar utan ytringsfridom-prinsipp?
Eg er heller ikkje veldig imponert over utanriksminister Jonas Gahr Støre si vurdering, rett nok hardt pressa som gjest hjå Hillary Clinton. Eg hadde likevel venta meir frå superministaren. Men i ytringsfridoms-spørsmåla har han eit par riper i lakken. Han kom ikkje spesielt heldig ut av saka om Muhammed-teikningane og Magazin-redaktør Vebjørn Selbekk heller.

Lys mot ukultur
Eg er generelt tilhengjar av mest muleg openheit. Eg trur openheit og innsyn er det viktigaste grunnlaget for eit godt fungerande demokrati, saman med ytringsfridommen. Det er sikkert slik at enkelte saker bør haldast hemmeleg, men alt me har fått av innsyn i hemmelege tenester har fått meg til å tenkja at der ting er lukka, der vil det uansett utvikla seg ein ukultur.

Det blir spennande å sjå i den vidare utviklinga om prinsippa for ytringsfridom blir sett til side, slik det ser ut som akkurat no.

--------------
11.12.10
Dagens Næringsliv ved Sofie Mathiassen tek opp den same koplinga i ein velskriven kommentar i dag. Ho minner om Obamas tale til kinesiske studentar i Shanghai i mars 2009:

I can tell you that in the United States, the fact that we have free internet - or unrestricted internet access - is a source of strength

Og der kom jammen svingdøra tilbake, midt i fleisen!

Ytringsfridom er lett så lenge det er snakk om prinsipp og den ikkje blir brukt til brysomme uttalelsar. Når den blir sett på prøve, som i Muhammed-karikaturane og Wikileaks-saka, blir det straks problematisk.

Simply the (nest) best!

Kvalitetsvurderinga av offentlege nettsider er gjennomført og Sogn og Fjordane markerer seg sterkt i kommunesektoren. Fylket er det nest beste, berre slått av Akershus. For berre tre år sidan var SFj mellom dei dårlegaste, det har med andre ord vore arbeida godt i dei tre siste åra.

I 2008 sette KS Sogn og Fjordane i gang prosjektet "Miside-løftet", finansiert av fylkesmannen og fylkeskommunen sine fornyingsmidlar for off. sektor. Vestlandsforsking var prosjektutførar. Prosjektet skulle eigentleg hjelpa kommunane til å ta i bruk Miside, men det måtte leggjast til side pga. manglande utvikling av den sistnemnde tenesta. I staden vart prosjektet dreia over på informasjonsarkitektur for kommuneportalar.

I 2009 vart dette prosjektet følgt opp med "Beste praksis for Los i kommunane", også med KS som prosjekteigar. Som namnet seier var innføring av Los i kommunane hovudmålet. For begge prosjekta var det eit uttalt mål at kommunane i Sogn og Fjordane skulle oppnå betre kvalitetsvurdering enn landsgjennomsnittet i løpet av 2010.

Her er resultata, og dommen:

Sogn og Fjordane har gjort eit kjempebyks og er som sagt heilt i landstoppen. Berre kommunane i Akershus er betre, dei oppnår i gjennomsnitt 75 % av maks poengsum.

Dei to prosjekta kan ikkje ta all æra for framgangen, men det er heilt klart at ei bevisst satsing på kvalitetsheving gir resultat.

Kvalitetskonferansen 2010

Den femte kvalitetskonferansen er i gang og årets offentlege nettstader skal kårast. Konferansen er den årlege oppsummeringa av årets kvalitetsundersøking av offentlege nettstader. Totalt har rundt 700 nettstader vorte evaluerte etter eit kriteriesett som ikkje skil seg mykje frå fjorårets.

I tillegg til Difi sjølve har Vestlandsforsking og Aletheia v/Egil Jacobsen stått for evalueringane. Eg har også hatt gleda av å delta i juryen som har kåra årets vinnarar.

Konferansen blir opna av avd.dir. Ellen Njøs og nestleiar Endre Helseth, som også fungerer som ordstyrarar for dagen.
Frå FAD er det politisk rådgivar Trond Blattmann som helsar, i mangel av statsråden. Hmm, det går nedover; i fjor var det i det minste statssekretæren som representerte. Veldig generell bodskap, men nemner elektronisk søknadsguide frå UDI som har spart mykje arbeid (http://www.difi.no/artikkel/2010/11/kvalitetskonferansen-aarets-beste-offentlege-nettstader).

Nettskap 2.0, initiativ frå FAD om dugnad for utnytting offentlege data. Men når Blattmann igjen nemner oversikt- og rapporteringssystem for hol i vegen ("FixMyStreet") tenkjer eg at dette eksempelet er oppbrukt. Det er heilt greitt, men ingen revolusjon og ikkje viktig i eit demokratisk perspektiv. Eg er overraska over at dette får så mykje merksemd. Eigentleg er det berre dill, og ganske uviktig.

Digitalt førsteval er hovudlinja frå regjeringa: Det som kan løysast via nettet, skal løysast på den måten for å spara ressursar og gjera det enklare for innbyggjarane. Openheit og innsyn er eit anna viktig område, her trengst det god integrasjon mellom saksbehandlarsystem og nettsystem. Nemner Lånekassa som eksempel på ein etat som har lykkast med å få brukarane til å nytta elektroniske alternativ og slik reduserer dyrare telefonhjelp o.l.

Det er ikkje eit mål i seg sjølv at det offentlege er på nett, eller i sosiale medium, men at dei tilbyr det brukarane etterspør og på den måten dei ønskjer det.

Universell utforming av IKT (§11 i Lov om diskriminering og tilgjengelegheit)
Frank Fardal og Marit Mellingen, Difi
Difi har ansvaret for forskrifta for universell utforming av IKT, som er heimla i den nemnde diskr.- og tilgj.h.lova. Forslag til standardar er utforma og det blir høyring frå desember i år. Forskrifta vil gjelda frå 01.07.2011. Til den tida skal også den nye tilsynseininga i Difi vera etablert.

Universell utforming: Utforming av produkt og omgivnader på ein slik måte at dei kan brukast av alle menneske, i så stor utstrekning som muleg, utan behov for tilpassing og ei spesiell utforming. I korte trekk: den same løysinga for alle (ikkje ein side-inngang for dei som brukar rullestol, for å gi eit eksempel)

Sju prinsipp for universell utforming (UU), utforma av The Center for Universal Design, North Carolina State University :
1. Like mulegheiter
2. Fleksibel i bruk
3. Enkel og intuitiv i bruk
4. Forståeleg informasjon
5. Toleranse for feil
6. Låg fysisk anstrengelse
7. Størrelse og plass for tilgang og bruk

Verkeområde: web-løysingar og automatar (sjølvbetjeningsløysingar). I praksis skal alle nye web-løysingar lansert etter 01.07.2011 vera universelt utforma. Frå 01.01.2021 skal alle løysingar vera universelt utforma. Denne datoen er sett så langt fram for å få tid til å byggja om og erstatta mange av dagens automatar.

Kva verkemiddel har det nye tilsynet?
Først og fremst skal dei informera og rettleia. Så kan det komma pålegg om retting og i verste fall vedtak om tvangsmulkt.

For web er det Web Content Accessibility Guidelines (WCAG) 2.0 som gjeld, med nivå AA ("må" og "bør"). Norsk oversetjing finst på http://wcag.difi.no

Alle verksemder har ei aktivitetsplikt til å arbeida aktivt og målretta for å fremja UU. Dei skal også ha ein internkontroll som dokumenterer arbeidet med UU.

Difi har utvikla rettleiarar for universell utforming. Du finn dei også på Delta-senterets Deltanettet.no

[Korrigering: Dagfinn skriv i ein kommentar til innlegget at rettleiaren "Tilgjengelige nettsteder" er utgitt av Deltasenteret og utarbeida i samarbeid med Difi. Den norske omsetjinga av WCAG 2.0 er ute på høyring og alle som har synspunkt på komma med innspel innan 16. januar 2011. Sjå høyringa på wcag.difi.no]

HTML5 CSS3
Christine Lund, e-vita
HTML5 og CSS3: Framtida på web: struktur, semantikk og innhald

Viktig endring:
(div) -element som eks. (div id="header") blir erstatta av (header)-element. I tillegg finst (nav), (article), (section), (footer) for eksplisitt å definera dei ulike delane av ei nettside. Det vil ha store semantiske fordelar ved at dei ulike delane får standardiserte namn. Det får stor betydning for søkemotorane, dei kan gi betre resultat.

Canvas-elementet er eit API for å kunna teikna grafiske element rett i nettlesaren. Vil kunna erstatta mykje av dagens Flash- og Silverlight-baserte animasjonar.

(audio)- og (video)-elementa er også viktige nyheiter i HTML5. Men problemet i dag er ulik støtte for lyd- og bildeformat. I dag må ein video lagast i tre ulike format for å fungera i alle nettlesarar (IE, FF, Chrome og Opera).

Mykje nytt også for skjema (forms). Kan føreslå tekst i eit inntastingsfelt, validering av feltverdiar, utheving av felt m.m. Dette har ein kunna gjort også no, men då ved bruk av JavaScript, no kan ein gjera det med innebygde HTML-kodar.

Også i CSS3 er det mykje nytt og nyttig. Berre ein enkel (?) ting som runde hjørne, som har vore håplaust med bruk av grafiske element osv., kan no gjerast direkte med CSS-kode.

Nye font-mulegheiter har eg alt omtalt tidlegare på bloggen, det opnar for langt rikare tekstdesign.

Kan me ta i bruk HTML5 og CSS3 no? Ja, og litt nei...
Ikkje alle nye nettlesarar støttar alle nye funksjonar og element, og det må også innarbeidast alternativ for eldre nettlesarar, særleg IE-versjonar før 9.

Opne, offentlege data
Håkon Wium Lie, Opera Software
Håkon WL understrekar at han uttalar seg som privatperson og ikkje off. talsmann for Opera Software her på konferansen.
Kvifor skal off. data vera offentleg tilgj.?
- er alt betalt
- demokratisk prinsipp
- framtidig verdiskaping

Kva talar mot publisering?
- personvern (det viktigaste argumentet)
- "rikets sikkerheit"

Det heile starta for HWMs del på CERN i Sveits. Der arbeida han saman med m.a. Tim Berners-Lee (1993-94). I 1994 vart HWM engasjert i å publisera Noregs lover på nettet. Lovene var tilgj. gjennom Lovdata, men mot betaling. Som ei gerilja-rørsle begynte dei å scanna og skriva inn lovene. Det var litt lettare å gjera det frå Sveits, for det var ikkje klart om det var lov. Lovene har ikkje opphavsvern, men notane til lovene har det!

Oppslag i Aftenposten i 1994: "En anarkistisk inspirert gruppering på 20 frivillige fra hele Norge forsøker å gå den off. stiftelsen Lovdata i næringen...".

Mykje har skjedd sidan den tida. Opne data er i utvikling over heile verda, med USA og Storbritannia i spissen. Også i Norge har me fått data.norge.no. HWM framhevar også tidl. statsråd Heidi Grande Røys og dåverande pol. rådg. Jørund Leknes som gjorde eit viktig arbeid med opning og deling av data.

Eksempel: Ibsen-prosjektet "Ibsens skrifter"
Kostnad: 100 mill. (++?)
Har publisert Ibsens samla verk på papir, for 12 000,- Ikkje noko er publisert på nettet - det er ein skandale!
UiO strittar mot el. utgiving. I eit brev om rettane til el. utgåve ("Folkeutgåva" www.ibsen.net) skriv dei: Nei, du kan ikkje bruka Ibsen sine tekstar. Opphavsretten har gått ut, men det finst ein paragraf i åndsverklova (§ 43) om databasar som gjer at dette arbeidet framleis er verna av åvl.

Kreativ måte å omgå opphavsretten og frigiving av data, men det er trist at UiOs juristar skal bruka tid på å komma fram til slikt.

Kart er eit veldig viktig område. Opera implementerer no GeoLocation, ein funksjonalitet som gjer at nettlesaren veit posisjonen din (html5demos.com/geo). Dette høyrest enkelt ut, men det har skapt store utfordringar at det ikkje har vore muleg å få tak i geo-posisjonering på ein enkel måte i nettlesarane hittil.

Sjøkart er viktig fordi det bokstaveleg talt er mange skjer i sjøen for dei mange småbåteigarane langs kysten vår. Vilkåra for bruk av sjøkart er utforma med mange tullete hindringar (t.d. maks oppløysing på utskrift). I versjon 2.0 er dette fjerna, men framleis er kommersiell bruk ikkje tillate.

Framleis manglar grunndata, det er berre kart-bilete som er tilgjengelege. Men når du mottek 95 % av kostnaden (frå statsbudsjettet) til kartarbeidet, burde det vera ei plikt å frigi grunndata

Fem krav til Kartverket:
- hald fram med prøvetenester
- tilby datasett
- lat andre tilby kartfliser
- tillat kommersielle tenester
- legg ut rådata

Skal det offentlege laga tenester (på dette området)?
yr.no er eit eksempel på ei flott teneste, laga av NRK pluss Meteorologisk inst. Men andre klagar over mulegheitene for å konkurrera med off. betalte tenester som yr.no
HWL meiner det er greitt at det off. lagar tenester så lenge det er rom for det innafor ordinære budsjett [men dette blir jo også fort eit spørsmål om prioriteringar - min kommentar].

Lisensar
Me treng standardlisensar som tillet gjenbruk, både kommersielle og ikkje-kommersielle. Kanskje ein klausul-buffet? Her har Difi ei klar utfordring. "Klausul-buffet" er kanskje litt i overkant, det trengst ikkje så veldig mange lisens-alternativ. Creative Commons tilbyr dei aktuelle lisensane og kan vera eit godt utgangspunkt.

Oppsummering
- Norge er eit ålreit land
- vi har data
- vi har kompetanse
- mange er flinke: Met. inst., Lovdata, Trafikanten
- nokre heng igjen: Statkart, UiO- Henrik Ibsens skrifter

Spørsmål frå salen: Må også stilla sp.m. om Kartverket er tilstrekkeleg finansiert til å gjera kartdata tilgj. Det andre er at ikkje alle har behov for t.d. sjøkart og at dei det gjeld kanskje kan betala for det.
HWL: Har berre sett på grove tal over statsbudsjettet og ser at brukarbetaling utgjer 5 %. Det andre sp.m. blir litt feil fordi alle har betalt 95 % av kostnaden via skatten.

Spørsmål/komm. frå Brreg: Trur det blir lagt for mykje ansvar på dei enkelte etatane, og for lite politisk press.
HWL: Er einig i det, kan ikkje forventa at den enkelte etaten åleine skal løysa det. Men det finst likevel gode eksempel på at enkelt-inst. gjer dette utan særleg kompensasjon.

Resultat av Kvalitet 2010
Hege Johanne Tafjord og Anders Nedland Røneid, Difi
Målet med kvalitetsarbeidet er ikkje noko minder enn "verdas beste offentlege sektor".
Ikkje så store endringar i årets indikatorsett. Dei viktigaste endringane er
1.10 Språk rett koda
1.11 Korrekt koding i HTML (overskrifter, avsnitt)
2.1 Lett å lasta (poeng for mobilversjon)
3.1 Forenkla informasjonsflyt (fleire alternative kanalar/verktøy)
3.3 Sentral kontaktinformasjon (org.nr. og opningstider er tilleggskrav)
3.4 Eigenpresentasjon: Klikkbart org.kart er eit krav
3.9 Informasjon om innloggingsbasert sjølvbetjening

Kvalitetskrava dekkjer ikkje alle sider ved ein god nettstad. Oppfylling av kvalitetskrava er nødvendig, men ikkje tilstrekkeleg.

Etter utsending av årets resultat har det komme 228 tilbakemeldingar.

Tilgj.heit: 65 % (+1 prosentpoeng)
Brukartilpassing: 67 % (-1 pp)
Nyttig innhald: 58 % (+4 pp)
Totalt: 63 % (+1 pp)

Totalt nærmare 30 nettstader som har oppnådd 90 % poeng-skår samla sett.
I alt 7 nettstader oppfyller tilgj.heitsdelen 100 %. Sørum kommune har også 100 % på nyttig innhald.

"Årets rakett": Etne kommune har gått frå 1 til 6 stjerner frå i fjor til i år.

Hege og Anders trekte fram ulike eksempel, særleg gode. Ein viktig indikator som høyringar, heilt sentralt i eit demokratisk perspektiv, er framleis dårleg handtert hjå dei fleste. Eit godt eksempel på eit høyringssystem er København kommunes "Bliv hørt". Slik kan det gjerast! (men det som er dårleg med den er at den er etablert som ein eigen portal, lausriven frå resten av den kommunale informasjonen).

Kristiansand kommune har eit godt system som viser korleis dei folkevalde har stemt i ulike saker.

Planar for neste år (Kvalitet 2011):
Ny organisering av kvalitet.difi.no - informasjon som no ligg på tre ulike stader skal samlast på ein stad.
Har planar for tilgj.gjering av indikatordata.

Kåring av årets nettstader
Dei nominerte nettstadene er lista under kvar pris.

Tilgjengelegheitsprisen
Forskingsetiske komitear (vinnar)
Landbruks- og matdepartementet
Miljøverndepartementet

Årets kommunale nettstad
Akershus fylkeskommune
Sørum kommune
Kongsvinger kommune (vinnar)

Årets statlege nettstad
Likestillings- og diskrimineringsombodet (LDO)
Stortinget (vinnar)
Toll- og avgiftsdirektoratet

Fastlegen min 70 år - gratulerer Dr. John!

(foto: Wpopp)
Eg har akkurat mista fastlegen min, han har fått ny jobb. Men eg har heldigvis ikkje hatt mykje bruk for han. Det får meg til å tenkja på at eg besøker Dr. John langt oftare - eg trur eg vil kalla han for fastlegen min.

Malcolm "Mac" Rebennack, alias Dr John, alias "The Night Tripper", alias "The HooDoo Man", fyller 70 år i dag. Han har vore aktiv musikar sidan han var 12 år (!), då han starta turnering som gitarist i ulike band.

Dr. John er New Orleans i all sin musikalske miks. Det er sørstats-soul, cajun, dixieland, kreol, zydeco - ei sterkt krydra musikalsk blanding.

Sjølv opplevde eg artisten første gangen live på Club 7 tidleg 1980-tal. Der spelte han med musikarar frå The Four Roosters (ein ganske ung Knut Reiersrud) pluss blås. Det var heftig; lågt  under taket og drivande rytmisk. Konserten var ein av dei første store konsertopplevelsane mine og har gjort at Dr. John har vore ein av dei musikalske favorittane mine seinare. Eg har opplevd han live seinare også, men det er noko spesielt med første gang.

Dr. John har alltid vore ein allsidig musikar; han har spelt med jazzmusikarar og med trad.musikarar, i tillegg til blues og folk. Av dei mange gode platene han har gitt ut, tykkjer eg personleg "N'Awlins - Dis Dat or d'Udda" (2004) er ei av dei beste. Men også dei tidlege "Gris-Gris" (1968), "Gumbo" (1972) og "In the Right Place" (19739 har legendestatus.

Eg kan altså tilrå fastlege Dr. John. Viss du ikkje kjenner deg betre etter å ha oppsøkt han, då er du verkeleg sjuk!

Creative Commons - Den kreative allmenningen

USA er velsigna med akademikarar som ikkje berre skriv om problem, men som gjer noko med dei. Creative Commons er etablert som eit alternativt lisensieringssystem til det tradisjonelle opphavsrett-systemet og jus-professor ved Harvard, Lawrence Lessig, har vore heilt sentral i etableringa og promoteringa av CC.

Frå starten i 2001 har lisenssystemet vorte ein stor suksess med over 350 mill. CC-lisensierte verk i 2009. I dag er det kanskje over 500 mill. Det største gjennombrotet kom i fjor då Wikipedia bestemde seg for å gå over til CC-lisens av typen cc-by-sa som betyr at opphavsmannen skal namngivast (by) og at eventuelle endringar av verket skal utstyrast med same lisensen (sa - share alike/del på same vilkår).

Den tradisjonelle opphavsretten er absolutt; enten har verket eit totalt vern ("all rights reserved") eller så er verket i det fri (public domain). Larry Lessig har vore ein av dei sterkaste kritikarane av det tradisjonelle opphavsvernet fordi han meiner det er altfor ubalansert og unyansert. Ubalansert fordi det gir verk for omfattande vern (opphavsmannen si levetid + 70 år) og fordi den er "alt eller ingenting".

For eigen del er det berre sløvheit som gjer at eg ikkje har utstyrt bloggen min med ein CC-lisens. Men no er det gjort, og eg brukar ein av dei friaste lisensane: CC-BY. Det betyr at du kan bruka alt som er laga av meg (tekst, bilete) som du vil, berre du namngir meg.

Produktiv jogging eller turgåing

Eg har ikkje særleg sans for jogging må eg innrømma. Trur det slit meir på kroppen enn det gjer godt. Men  kollega Guttorm Flatabø viser på bloggen sin korleis ein joggetur med ein medbrakt GPS-loggar kan gjera om ein slik tur til ei nyttig øving. Med dette utstyret er det bokstaveleg talt moro å gå opp nye løyper. Og du treng sjølvsagt ikkje springa, GPS-loggaren fungerer i alle aktuelle hastigheiter. GPS-data lastar du opp til OpenStreetMap.

OpenStreetMap er eit dugnadsprosjekt for å kartleggja Jorda. Det er eit klart alternativ til Google Maps, som i motsetning til OSM er eit proprietært system. Det er lett å tru at Google er den fremste eksponenten for fri programvare, men sjølv om dei gjer mykje bra, held dei også mykje lukka. OSM er lisensiert med Creative Commons Share Alike (CC-BY-SA 2.0).

Open StreetMap er organisert som ein stiftelse gjennom OSM Foundation. Det vart grunnlagt av Steve Coast i 2004 etter modell av Wikipedia.

Med GPS stadig oftare som del av mobiltelefonar er det berre å gå i gang. Kanskje må du først lasta ned eit GPS-sporingsprogram (tracking/logging).

Chick Corea og Trondheim Jazzorkester

Måndag 1. nov. hadde eg ei stor konsertoppleving i Oslo konserthus med Chick Corea og Trondheim Jazzorkester under leiing av Erlend Skomsvoll. Dei har hatt ein mini-turne som starta i Trondheim der CC også vart utnemnt til æresdoktor ved NTNU ("jazzlinja"). Turneen omfatta Molde og Stockholm før avslutninga i Oslo.

Samspelet mellom 69 år gamle (!) Armando Anthony "Chick" Corea og TJO starta i 2000 då CC var Artist in residence ved jazzfestivalen i Molde. Det spesielle med samarbeidet er nok likevel arrangementa Erlend Skomsvoll har laga av kjende Corea-låtar. Det blir meir enn vanlege arrangement, "Erlend's impressions" kalla Chick Corea det.

Konserten i Oslo var innhaldsrik og det var tydeleg at musikarane hadde det kjekt. Det var overskot heile vegen. Sjølv sette eg størst pris på dei to låtane med Mathias Eick som trompet-solist. Den siste var ekstranummeret "Spain", sjølve signaturlåta til Chick Corea. Elles markerte heile bandet seg med sterke solistar og eit forrykande komp der særleg trommeslagar Håkon Mjåset Johansen imponerte.

Terje Mosnes i Dagbladet var sjølvsagt storfornøyd med konserten og trilla 6-ar på terningen. Men det er også interessant å sjå kva svenske aviser seier om den tilsvarande konserten i Stockholm konserthus, sidan dei ikkje har noko forhold til dei norske musikarane og heller ikkje kjenner samarbeidet særleg. Svenska Dagbladet gir konserten fin omtale, og medan Dagens Nyheter er litt meir avmålte i omtalen og seier at "Men trots att materialet är något av det finaste Corea har skrivit blir resultatet märkligt upphackat och ofokuserat."

Eg kan vera litt einig i delar av SDs kritikk; det er mykje Kurt Weill-aktig over mange av arrangementa. Ofte fungerer det, men ikkje alltid. Men alt i alt er arrangementa til Erlend Skomsvoll imponerande.

Verdikt-konferansen 2010

Den årlege Verdikt-konferansen er i gang i Oslo i dag (1. nov) og i morgon. Verdikt er Forskingsrådet sitt program for forsking på ikt.

Konferansen vart opna med eit iPhone-ensemble frå UiO. Fem prosjektmedarbeidarar framførte to musikkstykke med kvar sin iPhone kopla til ein handhalden høgtalar.

Knut Liestøl, professor ved UiO (IFI - Institutt for informatikk) og leiar av divisjonsstyret for Store satsingar
Hovudutfordringar for it-forskinga i Norge:
- lite offentleg støtte (RNC ikkje gode nok til å løfta fram behovet for it-forsking, næringslivet ikkje gode nok lobbyistar, it-forskingsmiljøet ikkje gode nok til å få fram resultat av forskinga)

- rekrutteringsproblem (for få ønskjer å bli it-forskarar, eit generelt problem i den vestlege verda)

Dagfinn Myhre, senior vice president, Telenor
"What's hot in the mobile world?"

Historisk sett er konferansen på ein interessant stad: Der Quality Hotel 33 ligg i dag, var hovudkvarteret for Alcatel for 10 år sidan.
SMS starta i Europa, men no er USA dei største brukarane.

Google (Eric Schmidt): Mobile first
1. Improvement in hardware
2. Increased no. of connections between services
3. New services in the cloud

Mobil + finanstenester er interessant for Telenor. Dei kjøpte for eit par år sidan ein bank i Pakistan og tilbyr no banktenester (bankkonto m.m.) til mobilabonnentane sine.

Internet of things
Viktig forskingsområde for Telenor og også eit sentralt område for Verdikt-programmet (Telenor Connexion).

Robert Engels, ESIS/Vestlandsforsking: Sesam4
Semantiske teknologiar for næringslivet (små og mellomstore bedrifter).
Vestlandsforsking er deltakar i Sesam4-prosjektet, så dette er kjent stoff.
Det er dessverre litt for dårleg med informasjon om/frå prosjektet, det er håp om at det skal bli betre med ei oppdatering og relansering av sesam4.net (som i dag er nokså dårleg).

Prosjektet starta ut med ein ide om å byggja bru mellom standardane Topic Maps og RDF/OWL, og gjera dette gjennom eit ope CMS (Drupal). Som i dei fleste prosjekt, endrar ting seg og arbeidet har endra seg meir i retning av bruk av Linked Open Data som eit minste felles multiplum (kanskje heller: minste felles divisor) for ontologi på ulike applikasjonsområde. For å seia det enklare: Kor langt kan ein komma med samhandling mellom system ved å basera seg på dei enklaste semantiske bindemidla (som LOD)?

Grunnen til at LOD ikkje var sentralt i prosjektplanlegginga, var at det knapt eksisterte på den tida. I løpet av 2-3 år har det vakse fram som kanskje ein "killer application" for semantiske teknologiar.

Michael Snaprud, Tingtun AS/UiA: eGovMon
eGovMon is a project about eGovernment monitoring.
Prosjektet finansiert av EU (FP6) og Verdikt.
Prosjektet følgt opp av eit nettverk, eGovMoNet, finansiert av EUs CIP-program.

Main issues:
- migration of UWEM to WCAG 2.0
- transparency method an implementation
- reporting tool improvements
- user collaboration
eGov efficiency

Terje Grimstad, Karde AS: Semicolon

"Collaboration for a better society" - ganske ambisiøs tittel!
Vart utfordra på ambisjonar før konferansen, og har svart på det.

Statsbudsjettet 2010:
- modernisering av off. sektor
- støtta innovasjon i næringslivet og off. sektor
- forenkling av lovverk og reguleringar

Semicolon fokuserer på semantisk og organisatorisk samhandling (interoperabilitet).

Elektronisk samhandling i off. sektor er mangelfull, noko m.a. Riksrevisjonen har dokumentert. Det er også manglande samhandling internt i store organisasjonar også.

Resultat frå Semicolon:

1. manglande kompetanse
2. mangel på målemetodar
3. "money talks"
4. manglande nasjonale satsingar
5. eit vell av små ukoordinerte prosjekt
6. disharmoni i lovgiving
7. usynleg beste prakiss
8. tilsette og leiarar; enkelte vil ikkje samarbeida
9. ulike nivå av kompetanse generelt og ditial kompetanse spesielt

Nasjonal metadata-strategi
Nasjonalt metadata-repository
Information governance and metada models for public sector

Gjenbruksdirektivet (PSI)
- open data and metadata in eGovernment
- reuse of PSI
- prototype: use of Cambridge Semantics

Semicolon II: 2010 - 2013
- meir eller mindre dei same partnarane og dei same målsetjingane
- lovgiving er eit prioritert område

Margunn Aanestad, UiO: "Healtcare's fragmented ICT systems - how can qualitative research contribute"
Utgangspunktet: Store forventningar (eHelse) - beskjedne resultat.

Kvalitative studiar, ingen demotenester, ingen programvare-utvikling: Context-specific and particular stories rather than validation of models/propositions.

Resultat frå prosjektet er dokumentert i boka ”IKT og Samhandling: Digitale lappetepper eller sømløs integrasjon?”.

Gunnar Ellingsen, UiT: "The role of integration in health-based information infrastructures"
Forskingssamarbeid med DIPS ASA (prosjekteigar)
Tromsø telemedisin-laboratorium (Centre for Research Based Innovation)

Også dette prosjektet er basert på kvalitative studiar, og forskingsgruppa har vore samansett av forskarar med ulik bakgrunn.

Har sett på dei ulike perspektiva: leverandøren med eit produkt-perspektiv og brukaren med eit praktiserings-perspektiv

"integration crossing different practices is hugely underestimated and presupposes much longer time than expected"

Knut Holtan Sørensen, NTNU: "Communicating local governments: Implementing community informatics"
Ser på it-strategiar i kommunesektoren med omsyn til avansert ikt-basert kommunikasjon.

Dei fleste kommunane er ikje særleg aktive på dette området, med nokre få unnatak.

Evaluering av kommunale nettsider:
- alle 430 kommunane har eiga nettside
- stor variasjon i kvalitet

Er det eit nytt geografisk digitalt skilje på veg inn?

Web pages as assemblages:
- information assemblages, offering mainly information
- citizen ass. facilitating mediated democratic participation
- client ass. offering interactivity

2010 - året for web-typografi?

(ill. henta frå Netlifes blogg iallenkelhet.no)
Mange har spådd at 2010 blir året for web-typografi, men då må det skje mykje på slutten av året for me er ikkje heilt der enno.

Problemet med web og typografi
Typografi og  fritt val av fontar har vore ein akilleshæl for web-en heilt sidan starten. Fram til no har nettlesaren vore avhengig av installerte fontar lokalt, og for å vera på den sikre sida, har utviklarane berre hatt nokre få skrifttypar å velja mellom (typisk Verdana, Lucida, Georgia). Med @font-face, som del av HTML5, vil dette endra seg. Det gjer det muleg å lenka til online skrifttypar, og utvalet blir eit heilt anna.

I gamle dagar var det font-attributten som vart brukt til å angi font. Denne er no fy-fy, eller "deprecated" på HTML-språket (i HTML5 er det forresten endra til ".."). Med introduksjonen av CSS for formattering og presentasjon, vart font-deklarasjonen flytta dit. Og det er slik dei aller fleste HTML-sidene no blir utvikla.

Mange har tydd til grafikk for å ta i bruk andre fontar enn standard. Det har sine negative sider. For det første aukar størrelsen på filene, og for det andre blir ikkje teksten synleg for søkemotorar.

@font-face
@font-face gjer det muleg å visa eit fritt val fontar sidan dei ikkje blir henta frå den lokale klienten, men enten frå eigen server eller tredjeparts-leverandør. Skrifttypar kan altså lenkast til frå HTML-koden. Den einaste ulempla dette kan medføra, er at lenking til tredjeparts-leverandør kan gi litt forseinking, og at fontane ikkje er tilgjengelege ved brot på kommunikasjonen. Men i det siste tilfellet får du uansett lasta eksterne nettsider.

Tredjeparts-løysing
Ved bruk av t.d. fontar frå tredjeparts-leverandøren Typekit (www.typekit.com), trengst det berre ei linje med Javascript-kode for å inkludera ein skrifttype. Framleis er støtta for @font-face komplett, så det kan vera litt risikabelt å bruka den. Den er truleg ei midlertidig løysing til Web Open Font Format (WOFF) blir standard.

Så skal det sjølvsagt kunnskap om typografi til for å få eit godt resultat. Her er det nok mange svarte hol, så resultatet blir vel som med tekstbehandling i tidlege tider; amatørane sitt glade inntog og ein forferdeleg salat av upassande fontar. Men det er ein nødvendig kostnad ved auka fridom og funksjonalitet.

Meir om typografi på web-en
www.typekit.com 
www.fontdeck.com
www.typotheque.com
www.badassidea.com (viser bruken av Typekit-fontar)
www.fontsquirrel.com
stevesouders.com/blog/2009/10/13/font-face-and-performance (kritisk blikk på font-face)

Generelt om typografi:
awayback.com/revised-font-stack
ilovetypography.com
paulirish.com/category/typography
webtypography.net
typophile.com
www.zeldman.com//2009/08/17/web-fonts-and-standards
alistapart.com/articles/cssatten

IT-forum 2010 - dag 2

Dugnaden bak konferansen
Før eg går inn på programmet må eg nemna opplegget for opptak og distribusjon av video, lyd m.m. - altså heile det audiovisuelle opplegget for konferansen. Det er i beste IT-forum-and eit dugnadsprosjekt, og medielinja ved Sogndal vidaregåande skule pluss tilsette ved Fylkeskommunen (vgs er jo også fylkeskommunal) og elles it-personar knytt til IT-forum si driftsgruppe.

Heilt sidan starten på IT-forumkonferansen i 1996 (!) har den tekniske delen av arrangementet vore ein viktig del. I starten var det mykje arbeid med sjølve presentasjonane (videokanon, lyd i salen ++), internett-tilkopling og i det heile ting som i dag heldigvis er nokså sjølvsagte. Når det gjeld internett-tilgang, er det likevel ikkje nok med eit trådlaust samband slik dei fleste hotella har, for videoproduksjon og -sending må det på plass fast samband.

Dugnads-anda lever framleis og det er imponderande å sjå all den innsatsen som blir lagt ned. Til slutt kjem det deltakarane til gode gjennom ei relativt låg konferansavgift. Men dugnadsarbeidet er klart positivt også for utveksling av kompetanse og for samhald og samarbeid på teknisk side, ei side som alltid har vore viktig for IT-forum. Ei særleg takk må rettast til elevar ved medielinja saman med lærar Johnny Flaten.

Teknologien bak: Streaming for (og av) dummies
Prisen for årets tittel går til Guttorm Flatabø (Vestlandsforsking), Øystein Åsnes (Fylkeskommunen) og Johnny Flaten (Sogndal vgs). Dei orienterte om teknologien bak streaming-opplegget, eit opplegg som er ganske avansert med 3-kameraproduksjon, bildemiksar, lydmiksar og sending overføring til streamingserver på Leikanger.

Men det kan også gjerast enklare. Guttorm viste fire ulike lågkost-alternativ for streaming på nett:

1. Smart-telefon
Har du smart-telefon, har du streaming. Du treng å registrera deg på tenester som Qik eller Justin.tv og så er det berre å setja på opptak og GO. Qik var forresten eit av dei oppstartsselkapa me besøkte på studieturen til San Francisco i vår.

2. Web-kamera, gjennom nettlesar
Still inn web-kameraet, enten det er innebygt i pc-en eller det er eit frittståande, og køyr opptaket ut på ei av tenestene nemnde i punktet over, og du er på lufta.

3. Kamera og program
For å få betre kvalitet vil du kanskje både ha eit betre kamera og eit eige program der du har visse mikse-mulegheiter. Adobe Flash Media Live Recorder er eit eksempel på eit slikt program.

4. Streaming av skrivebord med ekstern lyd
Overfører skjermbildet frå pc-en og kombinerer med lydkjelder.

Øystein orienterte om opplegget som blir brukt under konferansen. Det er løysinga Sonic Foundry Mediasite. Det er opptaksmaskin, server og editor for å redigera opptaket. Det er også ei enkel publiseringsløysing. Den kan brukast både for direktesendingar og opptak.

Den har tredeling av bilde, lyd og skrivebord. Løysinga krev Silverlight installert på klientsida.

Johnny fortalde litt om opptaksdelen av streaminga. Det blir brukt 3 stk. kamera i semi-proffklassen. Det er kamera i prisklassen rundt 50 000,-

Pellegrino Riccardi: Det var ikkje det eg sa, eller meinte..
Har arbeida med kommunikasjon i 25 år. Han har italienske foreldra, er vaksen opp i England og flytta til Norge for 15 år sidan.

Kommunikasjon kjem frå latin og betyr "å dela". Foredraget er elles vanskeleg å referera og kommentera, det må helst opplevast. Det handlar om kommunikasjon og Riccardi er ein god kommunikator. Han byggjer mykje av foredraget på samspelet og skilnader mellom dei tre nasjonalitetane.

Pauline Pollard: Gjenbruk av offentleg informasjon for å kunna utvikla nye tenester og produkt
Public Sector Information - PSI. PSI-direktivet (2003) skal sikra gjenbruk av offentleg informasjon.
Parallelt med betre  tilgang til offentlege data har det vokse fram nye barrierer (dyrt, opphavsrettslege barrierer..)
US Model: Open access ("A public good paid for by the tax payers"), grunnlag for nye tenester og øk. vekst
EU: Information blir behandla som om det er eit avgrensa gode.

PSI og data.gov-initiativ
European PSI Platform: Oversikt over opne data katalogar

Stadig vanskelegare for offentlege verksemder å halda att, stadig større forventning frå brukarane.

Inger Anne Ravlum: Offentlege data som ei råvare for næringsutvikling
Gjenbruk av offentlege data er viktig for regjeringa, og er langt på veg lovfesta gjennom den nye Offentleglova.
Tilgjengeleggjering av data er viktig både næringspolitisk, men også sett frå eit demokratisk synspunkt.

"Me veit ikkje heilt kva opne offentlege data vil bli brukte til, og det er heile hovudpoenget med tilgjengeleggjeringa".

Har bestilt ei utgreiing av verdiskapingspotensialet for frigjeving av offentlege data, særleg kartdata og eigedomsinformasjon.

data.norge.no er så langt ein blogg med ein diskusjon om korleis ein bør gå fram på dette området. På lenger sikt skal nettstaden vera ein oversikt over tilgjenglege dataressursar.

Spørmål frå salen: Skal dep. framleis ha det operative ansvaret for data.norge.no?
Svar: Nei, det skal over til Difi.

Avslutning ved Atle Hamar:
Veldig godt fornøyd med konferansen, særleg sett i lys av dei store tekniske ambisjonane. At det har vore litt rusk innimellom, må ein rekna med når ein tek på seg såpass komplekse oppgåver. Og det heile har vorte løyst ved hjelp av dugnad, som er heile prinsippet bak IT-forum.

Og heilt til slutt avslutta to elevar ved Firda vgs med musikk av Astor Piazolla (piano og klarinett).

IT-forum 2010 - dag 1

Årets IT-forum har tittelen "Kunnskap kryssar grenser" (kxg.no), etter prosjektet/programmet med same namn. KxG handlar om å ta nettet meir i bruk både for videomøte og ikkje minst for overføring av ulike arrangement på nett (webcast). Ei naturleg følgje er difor at konferansen blir overført på nettet (kxg.no).

Kjell A. Nordstøm: Creating the future by practicing total innovation
Nordstøm er opprinneleg frå Finland (dei fleste trur vel han er svensk), men har store delar av verda som arbeidsfelt. Han er profesjonell foredragshaldar, og eg lurer på om det er ei stund sidan han var aktiv, utøvande professor.

Ironisk nok ville ikkje Nordstrøm la seg filma og foredraget vart difor innafor dei lukka veggane på Skei Hotel. Der skulle nok den godaste Nordstrøm vorte pressa langt hardare av programkomiteen, alle foredrag på IT-forum 2010 blir sendt direkte på nettet, take it or leave it!

Nordstrøm fekk også spørsmål om dette av ein modig ordstyrar Anne Mette Hjelle, og svaret var av typen  mumle-mumle-copyright-mumle..

Synd at det ikkje vart publisert for eit større publikum, for han var underhaldande. Det er tydeleg at han er ein profesjonell foredragshaldar, og for amatørar som meg og andre er det ein del tips å plukka opp. Forenkling er eitt av dei. Her var sjølvsagt ingen teksttunge lysark, berre bilete og til nød eitt eller to ord.

Forenkling er ein kunst, og av og til blir det overforenkling. Eg oppfattar Nordstrøm som overforenklande, og med enkle analysar tykkjer eg konklusjonane hans av og til blir kortslutningar.

Og kva var konklusjonane? Eg er usikker, men eg trur Timbuk 3 oppsummerer det best: "The future's so bright you need to wear shades".

Martha Russel: Innovation Ecosystems
Martha underviser og forskar til dagleg ved Stanford University i Silicon Valley. Me møtte Martha på studieturen vår til San Francisco i mars i år, og inviterte ho hit med ein gong. Fagleg dyktig og god til å formidla.

Presentasjonen hennar konsentrerte seg om innovasjonssystem og den gradvise utviklinga frå isolerte, lukka system til meir og meir opne og samarbeidande system. Ho viste grafiske representasjonar av innovasjonssystem, også norske, baserte på opne data som finst på nettet.

Ho var innom Silicon Valley-kulturen og prøvde å få fram kva som er så unikt med den. Ein veldig viktig faktor er at det er lov å feila! Men når du feilar, bør du ikkje skulda på andre (i alle fall ikkje investorane!), men ta ansvar sjølv. Investorar er ikkje redde for personar som har eitt eller fleire mislykka oppstartsforsøk bak seg. Tvert om, dei tenkjer som så at då har du sikkert lært ein god del og du har bygt verdifulle kontaktnett.

Oppsummeringa hennar var:

1. Networks matter!
2. Den ideelle størrelsen på arbeidsgruppene/team: Small enough to fit in a jazz band (or to have a meal on two pizzas)

Nettverk er viktige, og dei aller fleste bedriftene i Silicon Valley er små (sjølv om det helst er dei store me høyrer om).

Spørsmålrunde i etterkant:
Martha Russel har snakka om open innovasjon (open and collaborative) som eit viktig grunnlag for nyskapinga i alle fall i Silicon Valley. Ein av naboane til Stanford, Apple, har vakse fram som kanskje det vikigaste IT- og medieselskapet, men tilsynelatande ved ekstremt lukka innovasjonsprosessar. Er det eit uttrykk for at open innovasjon likevel ikkje er det beste, eller er det unntaket som bekreftar regelen?

Martha svarte som sant var at det ikkje er eit enkelt svar på dette. Kjell Nordstrøm var tydelegare då han meinte at lukka innovasjonsprosessar kan gi gode resultat på kort sikt, men på lang sikt er det heilt øydeleggjande (den sikre undergang).

Totalt sett ei god opning av årets IT-forumkonferanse!

12K - Kommunesamarbeid i Vestfold (Rolf Sundklakk, IKT-leiar i Nøtterøy kommune)
- 12 kommunar
- 226 000 innbyggjarar
- ca. 14 000 kommunalt tilsette
- ca 45 000 skuleelevar og lærarar

Har fokusert på tenestetilbodet, og fagutvikling og fornying.
Har gjennomført ca. 70 prosjekt og har 15 - 20 pågåande prosjekt.

9 fagnettverk:
- Ikt-leiarforum
- sak- og arkiv
- Digital plandialog
- Byggjesak
- Heimesider og portalløysingar
...

Internett-tilkoplinga er opplevd som mest kritisk. Brukarane tolererer mykje, men ikkje at nett-tilkopl. og e-post er nede. Har difor dobbel nett-tilgang og svitsjing mellom linjene tek typisk 10 - 20 sek.

Foreling av kostnader til investering og drift:
- 50 % likt på alle kommunar
- 50 % etter folketalet i kommunane

Viktig med god forankring! og å begynna i det små. Samarbeid og kunnskapsdeling er også heilt sentralt.

Webdagane som Freemium

Webdagene 2010 er den beste konferansen eg ikkje har vore på. Eg følgde store delar av konferansen på nettet, takka vera generøs haldning frå arrangøren Netlife Research. All æra til dei for at dei både klarer å samla eit stort tal deltakarar på konferansen og i tillegg vel å dela presentasjonane både gjennom streaming, lagring av videoar og tilgjengelege lysark-presentasjonar.

Webdagene har vore arrangert frå 2006 og er i dag kanskje den viktigaste konferansen for folk som jobbar med web, enten som utviklar/design/"løysingsarkitekt" eller som web-redaktør eller liknande.

I prosjektet "Kunnskap kryssar grenser" er stimulering til meir bruk av nettoverføring ("webcast") eit viktig mål. Innovasjon Norge i Sogn og Fjordane har vore pådrivarar i prosjektet og Vestlandsforsking har delteke saman med fleire andre, både offentlege verksemder og private bedrifter. Forprosjektet har vist at marknaden ikkje fungerer godt; arrangørane tenkjer i liten grad på nettoverføring og det er også dårleg tilbod blant leverandørane på teknologi og tenester knytt til dette.

Då er det spesielt positivt å sjå at eit så profilert arrangement som Webdagene tek teknologien i bruk og delar  kunnskapen sin med resten av verda.

Konferansen IT-forum 2010 startar i morgon 5. oktober og har tittelen "Kunnskap kryssar grenser". Den blir sjølvsagt overført på nettet i tillegg til at over 200 deltakarar er samla på Skei.

(Freemium er Chris Andersons uttrykk for ein forretningside der produktet i utgangspunktet er gratis, men der ein meir påkosta versjon kostar)