BMW 507 i fødselsdagspresang!

Eg har fått ein BMW 507 i fødselsdagspresang - slå den! OK, den er i skala 1:18, men likevel. Ungane mine har ikkje unngått å få med seg kva slags bilmerke som gjeld, og kva som er favorittmodellane, og ga meg altså denne flotte bilen.

BMW 507 høyrer til dei ultimate, men uoppnåelege bilane. Dei store 6-sylindra kupéane frå 1971-75 (3.0 CS/3.0 CSi/3.0 CSL) høyrer til favorittane som faktisk er oppnåelege, om enn relativt dyre.

BMW 507 er ein klassisk roadster, dvs. låg, open 2-setar. Den var designa av Albrecht Graf von Goertz og produsert i berre 252 eksemplar i perioden 1956 - 1959 (202 eksemplar har overlevd). Motoren var ein V8-ar på 3,2 l og 150 hk. Samanlikna med dagens forhold mellom motorvolum og effekt, er det ikkje rare greiene, men på den tida var det eit vanleg forhold. Motoren var uansett stor nok til behageleg cruising, som var målet for denne bilen. Det var ingen racing-bil.

Interessant nok var det USA-importøren Max Hoffman som overtalte BMW til å laga denne modellen. Han såg eit klart behov for ein moderne roadster i USA som kunne fylla gapet mellom billegare britiske roadster-modellar som Triumph og MG, og den langt dyrare Mercedes 300SL. Elvis Presley er kanskje den mest kjende kunden av BMW 507. Men det hjelpte ikkje på salet, produksjonen vart berre ein brøkdel av det planlagde. Resultatet vart at BMW som selskap kom ytterlegare nærare kanten av det økonomiske stupet.

Ny kapital frå Quandt-familien pluss introduksjon av ein ny klasse bilar ("Neue Klasse", symbolisert med BMW 1500) redda bilfabrikanten frå konkurs. I dag blir BMW 507-eksemplar selt for nærmare 10 mill. kr, ei bra verdistiging på ein bil som med dagens kroneverdi kosta ca. 450 000,- kr ny.

Jobs bok

I diskusjonar om patentar er Apple ein av "verstingane", ingen tvil om det. Mykje av kampen mellom dei store produsentane av smarttelefonar handlar no om å sikra seg mange nok patentar for å hindra konkurrentane med alle middel.

Denne bloggposten skal likevel ikkje handla om patentar, men om Steve Jobs som no forlet stillinga som utøvande leiar i Apple (CEO) og blir styreformann. Ein kan lika eller mislika Apple (eg har store motførestillingar mot den lukka eple-verda), men ein kan ikkje ta frå Apple og Jobs dei geniale produkta og designen på desse.

Mange har meint mykje om Jobs, og PC Magazine listar opp desse fem hovudprinsippa Jobs har jobba etter:

1. Think Different
Dette var det store gjennombrotet for Apple i 1984 då dei lanserte den første Mac-en og med ein reklamekampanje som understreka det å tenkja alternativt og ikkje vera "mainstream" forretningsfyr. Slagordet er også ein vri på IBM og Thomas Watson sitt kjende "Think" motto.

2. Drive with Design
Det er design som kjenneteiknar alt Apple gjer, og det er gjennomgåande eit minimalistisk design. I Apple er ikkje design eit spørsmål for ein eller annan designsjef, det er eit spørsmål som går rett til CEO. Jobs har direkte innverknad og blandar seg gjerne inn. Eg hugsar ei historie der ein deltakar i eit team som skulle laga forslag til DVD-stasjon skulle leggja fram forslaget for Jobs. Dei hadde jobba i 2-3 månader og førebudd seg grundig, med fancy PowerPoint (vel, kanskje det var Keynote..) og det heile. Jobs lytta i 5 minuttar, så gjekk han bort til ei tavle og teikna ein firkanta boks med ei spalte i. Slik skulle DVD-stasjonen sjå ut.

3. Gi folk noko dei ikkje visste dei ville ha
Jobs trur ikkje på å lytta på brukarane og gjera omfattande brukarundersøkingar. Filosofien hans er at folk ikkje heilt veit kva dei vil ha, og at det er Apples oppgåve å finna det ut og presentera det for dei. Det er litt same filosofien som Henry Ford refererte til då han svarte på eit spørsmål om kvifor han ikkje hadde spurt kundane kva bil han skulle laga: "They would only want me to make a faster horse" var svar godt nok.

4. Eig det sjølv
Kontroll er eit ord som dekkjer mykje av Steve Jobs og Apples filosofi. Det er kontroll inntil det paranoide. Apple har alltid vore lukka. Sjølv i den tida dei prøvde å opna for klonar, var det så strengt at det ikkje var kommersielt muleg for konkurrentar som prøvde. Apple har alltid selt produkta gjennom eigne butikkar, og Apple Store har vore ein stor suksess. Det har fungert både som viktig salskanal, men ikkje minst som eit veldig viktig utstillingsvindauga og marknadsføring av Apple-produkt.

5. Produktpresentasjonar
Det siste er måten Apple brukar scena på. Deira produktpresentasjonar med Steve Jobs som høgdepunktet i showet, er legendariske. Dei får media til å syda av forventning i mange månader før produktlanseringa, og sjølv ganske tamme presentasjonar blir hypa opp i skyene. Det siste kan sjølvsagt også slå tilbake på Apple, men at det er eit viktig moment i omdømme-bygginga og forsterking av fan-skaren, er ikkje tvil om. Apple har dei mest fanatiske tilhengjarane, i stil med grunnleggjaren.

[Apple-logo henta frå Wikipedia]

PS
VG har eit bilete av Steve Jobs teke to dagar etter at han sa frå seg CEO-jobben. Det er skremmande og trist å sjå, han kan ikkje ha lang tid igjen. Uansett kva ein måtte meina om Steve Jobs og metodane hans, har han vore eit geni i produktutvikling for Apple. Jobben han har gjort etter at han kom tilbake til Apple i 1995 er rett og slett formidabel og vil bli ståande som ein av dei største og mest vellykka snuoperasjonane i IT-verda.

Ikkje patent

Dagens patent-reglar er for uklare og utydelege når det gjeld programvare. Situasjonen på mobilmarknaden viser med all tydelegheit den absurde situasjonen med patentsøksmål, motsøksmål og masse ressursar brukt på alt anna enn produktutvikling. For tida er Apple og Samsung dei argaste motstandarane, men Apple og Nokia har også vore i retten fleire gonger og seinast i juni i år tapte Apple ein lang strid mot Nokia og må betala lisensiering av teknologi for fleire milliardar dollar.

Patentar er vanskeleg. Dei er innførte for å skapa incentiv for innovasjon og for å beskytta nyskaping for den det gjeld. Den som skapar noko nytt, får eit vern mot kopiering frå andre i eit visst tidsrom. Det er særleg på skaping av fysiske ting (tangible products) patentar er brukte. Men i USA er det også muleg å ta patent på programvare, og det set heile programvare-utviklinga i fare (eit eksempel på meiningslause patentar: Apple hevdar å ha patent på å ringja telefonnummer som er oppgitt i ein epost!).

Patentar og innovasjon
Patentering er difor også eit mykje nytta mål på innovasjonsgrad. Men å bruka patentering åleine som mål på innovasjon, som delvis er tilfelle i dag, blir feil. Martin Gjelsvik, forskingssjef på IRIS, skriv i eit lesarinnlegg i Dagens Næringsliv 20.08 om dette og viser med gode eksempel frå oljeindustrien korleis open innovasjon i ei klynge av bedrifter kan gi betre resultat utan patentering.

Patentar heller enn utvikling?
Apple og Samsung er i krig om patentar, men under det heile ligg forsøket på å stansa motparten med alle middel. Apple har delvis lykkast med å stansa salet av Samsungs Galaxy nettbrett og smarttelefonar, seinast i ein nederlandsk domstol, men Samsung sitt svar er sjølvsagt eit motsøksmål mot Apple. Og slik vil det halda på til partane blir trøytte eller utviklinga har gått forbi stridstemaet og gjort det irrelevant. Dei stadige søksmåla er likvel uheldige fordi dei sår tvil om den som blir saksøkt.

I dette tilfellet sår det tvil om heile Android si framtid sidan mykje av søksmålet gjeld Android og ikkje Samsung-spesifikke implementeringar.

Motorola = Patentar
Googles oppkjøp av Motorola må også sjåast i lys av patentkrigen på mobilmarknaden. Google er eit selskap med eit sterkt innslag av fri programvare-filosofi og dei har i tråd med den filosofien ikkje brydd seg med patentering. Men dei ser ut til å bli tvinga inn i patent-dansen av konkurrentane. Først gjekk dei på eit sviande nederlag i auksjonen av patentar etter Nortels konkurs. Apple, Microsoft og RIM med fleire, gjekk saman og vann auksjonen. Det var også ein auksjon der Googles "nerde-humor" fekk fri utfalding: Dei la inn bod med summar som representerte kjende størrelsar som m.a. Pi (3,14159... mrd dollar).

Patent på programvare?
Det store spørsmålet og stridstemaet er likevel patentering av programvare. Mange meiner det er ein uting, og noko som vil øydeleggja mykje meir enn det vil gagna utviklinga. Eg er av den oppfatninga. Richard Stallman, kjent for GNU og ein markant forsvarar av fri programvare, gir i ein artikkel i Guardian eit bilete av utviklinga på området i EU.

EPO og "unitary patents"
Mykje tyder på at EU ønskjer å følgja etter USA og opna for patentar også på programvare, men at det er strid mellom politikarar (EU-parlamentet) og byråkratar (EU-kommisjonen). EU-parlamentet stemde ned eit forslag frå kommisjonen som ville ha medført opning for å patentera programvare, men striden er ikkje over. Prinsippet om "unitary patents" er lansert og dersom det blir vedteke vil det medføra at patentar innvilga av European Patent Office (EPO) automatisk blir gjeldande for alleEU-land, og at det blir EPOs regelverk som blir gjeldande. Og EPO vil vera interessert i å utvida området for patentering mest muleg, det er jo kjerneverksemda deira.

BellBoy-saka
Her i landet har vi den kjende BellBoy-saka frå eit tiår tilbake der firmaet BellBoy fekk patent på prosessen med billettbestilling over nettet. Patentet vart innvilga i 1993 og omfatta ei e-handelsløysing som mellom anna kunne brukast til å bestilla kinobillettar via nettet. Patentet framstod som latterleg, som får ein til å lura på dei som sit og innvilgar patent (i Norge er det Patentstyret som innvilgar patentar).

Det vart rettsak mellom BellBoy og Filmweb som nekta å betala lisens til BellBoy, og BellBoy tapte saka. Saka skapte stor interesse og mykje frustrasjon. IKT-Norge varsla også søksmål mot BellBoy på vegne av ikt-bransjen, rettsaka mot Filmweb oppheva i praksis patentet. Men i USA har til sømes Amazon fått patent på prosessen "One-click"-bestilling; at du ved hjelp av eitt klikk kan ordna heile transaksjonen.

Berre til glede for advokatar
Patent på programvare er problematisk av fleire grunnar, men ikkje minst fordi det fort blir patent på idéar. Som vi veit gir  ikkje opphavsretten rett til vern av idé, berre utforming. Veldig mykje (alt?) av programvare byggjer på anna arbeid og andre sine idéar. Dersom det blir opna for patent for programvare, vil det bli vanskelege tider for programutviklarar framover. Det er vel berre ein sektor som vil gleda seg over eit slikt utfall: advokatstanden.

Om du ønskjer ei grundig vurdering av dei ulike patentsøksmåla på smarttelefonar og nettbrett, er bloggen Foss Patents av Florian Mueller ein plass å starta.

[Illustrasjon frå Wikipedia]

... And Then There Were Three

Slik Genesis uttrykte det i 1978, er det no berre tre store spelarar att i kampen om operativsystem for smarttelefonar: Apple, Google og Microsoft. Annonseringa frå HP om å droppa den webOS-baserte TouchPad kom overraskande. Det er trass alt berre eit år sidan HP kjøpte Palm og webOS for 1,2 milliardar dollar, eit kjøp som no fortonar seg som ei ganske dårleg investering.

Det er synd at HP kastar inn handkle, for webOS representerte eit sjølvstendig  alternativ til iOS og Android. Dessverre hadde den nyleg lanserte TouchPad fleire svakheiter, både maskinmessig og programmessig. I tillegg manglar webOS eit økosystem som iOS og Android. Det same gjeld forsåvidt også Microsoft/Nokia.

PC Magazine lanserer fleire kandidatar som kjøparar av webOS:

• HTC: For avhengige av Android, sel veldig lite Windows-telefonar
• Research in Motion (RIM): Der HPs TouchPad har ein del svakheiter samanlikna med iPad og Samsungs Galaxy, er RIMs PlayBook reine katastrofen. Med ein stor kundebase treng RIM ein skikkeleg plattform for framtida.
• Huawei: Kinesarane pressar på i den billegare enden av Android-telefonar. Dei kan trengja eit plattform for å skilja seg frå konkurrentane.

Det er i alle fall å håpa at webOS får ei framtid hjå nokon som ser potensialet og som er villege til å investera i utvikling. Det ville vera synd om me står att med berre to hovudalternativ for smarttelefonar og nettbrett.

Ekspertar om 30-årsjubiléet

PC Magazine har intervjua eit knippe ekspertar i samband med 30-årsjubiléet for PC-en. Bill Gates, Michael Dell og Ray Kurzweil er mellom dei 11 som er intervjua. PC Mag har stilt tre spørsmål:

1. Kva har vore den største innovasjonen i den 30-årige PC-historia?
2. Korleis har PC-en endra liva våre til det betre?
3. Kva vil skje dei neste 30 åra?

Politisk korrekt (minus ein)
Dei fleste svara er tamme og uinteressante, nesten som politikar-uttalelsar. Ein av dei få interessante vurderingane kjem, kanskje ikkje uventa, frå Ray Kurzweil. Han er jo ein teknologisk villmann, i den forstand at han har grenselause fantasiar om utviklinga. Han kan trygt kallast teknologi-optimist (sjå den tidlegare artikkelen min Ray Kurzweil og evig liv)

PC-en som skapande plattform
Han trekkjer fram web-en som den største innovasjonen dei siste 30 åra, og er også inne på (som Jonathan Zittrain) at PC-en har vore den skapande plattforma for dei fleste store gjennombrota. Han spør retorisk kva fantastisk verktøy Mark Zuckerberg utvikla Facebook med? Jo, ein heilt ordinær PC ("a thousand-dollar personal computer"). Og kva unike apparat måtte vel ikkje Larry Page og Sergey Brin ha for å skapa Google? Igjen var det PC-en. Og så spør han til slutt retorisk kva revolusjon ein gut i Afrika [eller ei jente?] vil skapa med utgangspunkt i ein smart-telefon?

PC-en avløyst av smarttelefon?
På det siste punktet er eg litt usikker korleis me skal oppfatta han. Eg trur han meiner at smart-telefonen vil bli den same skapande plattformen for framtida som PC-en har vore til no. Viss det er det han meiner, må eg seia meg ueinig. Visst er det ei enorm utvikling av app-ar, og nesten all interesse er no knytt til smart-telefonar. Men hugs at applikasjonane på smarttelefonane ikkje er utvikla med ein smart-telefon, men på ein PC! Det ligg ein ganske stor skilnad i "utvikla for" og "utvikla med". PC-en som generativ plattform er framleis heilt sentral, og vil vera det i lang tid framover etter mi meining.

Eksponensiell utvikling
Ray Kurzweil framhevar han eksponensiell vekst som den viktigaste underliggjande drivkrafta i den teknologiske utviklinga. Han meiner dei fleste ikkje har forstått krafta i denne utviklinga, og uttalelsane frå dei andre i ekspertpanelet viser at han har heilt rett. Eksponensiell vekst, eller "The Law of Accelerating Returns" som er Kurzweils formulering, har stått sentralt i alt han har arbeida med og i alle framtids-spådommar frå han.

Sosiale nettverk for omvelting
På spørsmålet om korleis pc-utviklinga har gjort liva våre betre, peiker Kurzweil på dei sosiale nettverka. Han er sjølvsagt ikkje beskjeden på eigne vegner, amerikanarar er vanlegvis ikkje det, og framhevar at han alt på 1980-talet spådde Sovjetunionens undergang på grunn av utviklinga i den digitale kommunikasjonen og sosiale nettverk.

Singularitet og menneske/maskin-hybridar
På spørsmålet om kva som vil skje i dei neste 30 åra, er Ray Kurzweil naturleg nok i sitt ess. Han er jo futurist framfor nokon, og har alltid levd nokre tiår fram i tid samanlikna med andre rundt han. Han er veldig oppteken av "singularitet". Singularitet har mange betydningar (matematisk, geometrisk, komplekse analysar..), men i denne samanhengen refererer det til ei framtid der teknologien vil smelta saman med den biologiske massen vår gi oss ikkje berre forsterka intelligens ("greater-than human intelligence"), men også forsterka livsfunksjonar (immunsystem osv.).

Kurzweil har brukt begrepet i boka The Singularity is Near frå 2005. Boka er ein oppdatert versjon av dei tidlegare bøkene hans The Age of Spiritual Machines (1999) og The Age of Intelligent Machines. Kurzweil er ein AI-fantast (kunstig intelligens/artificial intelligence) og det er som sagt ikkje grenser for fantasiane og tekno-optimismen hans. Likefullt er det fascinerande å lesa om spådommane hans.

Han ser for seg eit framhald av den eksponensielle utviklinga slik at "personal computing" verkeleg blir personleg - datamaskiner på størrelse med blodceller. Og dei vil vera i blodet vårt og styrka immunforsvaret, samtidig som dei vil styrka nervesystem og hjerne. Hui, hvor det går!

[illustrasjonen er henta frå PC Magazine]

PC-en 30 år!

Den 12. august 1981 lanserte IBM sin Personal Computer på Waldorf Astoria Hotel i New York, og starta med det pc-revolusjonen slik me kjenner den. Internt heitte den "5150 Personal Computer", men PC vart begrepet. Det var ikkje den første "mikro-datamaskina", men verken Apple (Apple II) og diverse CP/M-baserte maskiner hadde klart å dominera og skapa eit eige økosystem. PC Magazine har ei omfattande dekning av 30-årsjubileet (og biletet er henta frå denne). Dei har også laga denne informative tidslinja frå 1981 og fram til i dag.

IBM hjelpte Microsoft i gang
PC-en skapte først og fremst eit økosystem. Med MS-DOS som operativsystem vart dette for alvor også  starten for Microsoft sin enorme vekst. Det er lite som tyder på at IBM var klar over potensialet; då ville dei nok vore meir forsiktige både med den opne arkitekturen og val av operativsystem. IBM er kjend for omfattande patentering, og dei ville nok sikra seg framtidige inntekter av pc-arkitekturen hadde dei visst kva kommersielt gjennombrot den fekk.

Open arkitektur grunnlaget for suksessen
Heldigvis skjønte ikkje IBM dette, og den opne arkitekturen som kven som helst kunne kopiera, var det viktigaste grunnlaget for suksessen. Så om IBM hadde stengt dette, er det ikkje sikkert pc-en ville vorte den same suksessen; den kunne ha enda som Mac - ein viktig, men ikkje dominerande teknologisk plattform. Men pc-en endra etter kvart måten vi arbeida på, og ingen annan teknologi har hatt større innverknad på arbeidslivet dei siste 30 åra enn den, sjølv ikkje Internett.

Beinhard konkurranse
"Kven som helst" begynte då også å kopiera pc-en, og det førte til eit stort prispress og ditto stor pågang frå kjøparar. Det var helst arbeidslivet som investerte i utstyret, det var framleis for dyrt for folk flest. Sjølv om Apple lanserte den revolusjonerande Mac-en i 1984, med grafisk grensesnitt og mus (NB! Apple som saksøkjer smarttelefon-produsentar over ein låg sko, kan takka eigen steling av idear for sin suksess - iroinisk nok), klarte den ikkje å gi nemneverdig konkurranse til pc-en. Den lukka arkitekturen og Apples diktatoriske haldning må ta skulda for det.

Kampen mellom OS/2 og Windows
Men IBM fekk konkurranse så det heldt, til kjøparane si store glede. Då IBM PS/2 vart lansert i 1987, var det eit forsøk på å ta tilbake hegemoniet, og dei stramma inn på openheita. Men tannkremen var alt ute av tuba, så det var for seint. Lanseringa av PS/2-serien var også starten på lanseringa av eit alternativt operativsystem, OS/2. I starten samarbeidde Microsoft og IBM om OS/2, men etter kvart skilde dei lag og OS/2 og Windows vart hovudkonkurrentar (vel, Microsoft hadde vel Windows som alternativ heile vegen). OS/2 må reknast som ein av IBM sine store fiaskoar, ei utvikling dei satsa mykje ressursar på og ein kamp som dei tapte til Microsoft.

Exit IBM
I 2005 avslutta IBM sin eigen pc-æra ved å selja pc-divisjonen til kinesiske Lenovo. Det var nok eit rett trekk, for konkurransen om produksjon av pc-ar (berbare inkludert) er så tøff at det er for små marginar for eit selskap som IBM. Dei klatrar fornuftig nok høgre opp i næringskjeda.

PC-en som kreativ plattform
Jonathan Zittrain er ein av dei som prisar pc-en som den viktigaste og mest kreative plattforma ("generative platform") for it-utviklinga dei siste ti-åra. I boka "The Future of Internet and How to Stop It!" skriv han at utan pc-en ville heller ikkje Internett sett slik ut som i dag.

Kva no?
PC-æraen er ikkje over, det blir selt om lag 400 millionar pc-ar i år. Men pc-en har vorte så standardisert og så vanleg at me i dag ikkje bryr oss særleg om nye modellar, verken av stasjonære eller berbare. Teknologiinteressa ligg no i utviklinga av smart-telefonar og nettbrett (pluss lesebrett). Men pc-en er stadig viktig, både i arbeidslivet og privat. I heimen har den har vorte ein slags server for tilkopling av alskens periferi-utstyr. I arbeidslivet er det særleg berbare som dominerer, her til lands er det eit par år sidan salet av berbare gjekk forbi salet av stasjonære pc-ar.

Sjølv starta eg yrkeskarriera mi i 1984 med ein IBM PC med to floppydisk-stasjonar. Likevel var eg ein av dei heldige, for det var ikkje så mange som hadde så bra utstyr den gongen. Eg kjenner meg nesten verneverdig!

(biletet er henta frå PC Magazine)

Sjeldant syn

Desse bileta er tekne frå ein fjelltur i nærområdet sist fredag. Å treffa på beitande kyr i fjellet høyrer snart til i gruppa eksotiske opplevingar. Det er vel meir sannsynleg å sjå kval på kvalsafari, enn kyr på fjelltur. Talet på mjølkeprodusentar har gått dramatisk ned i Sogn og Fjordane, og Vestlandet i det heile. Dei vanlege Vestlands-besetningane på 12-15 mjølkekyr blir for små. Det blir for mykje arbeid og for små inntekter.

NILF (Norsk institutt for landbruksøkonomisk forsking) oppgir i ein rapport frå 2009 at talet på jordbruksverksemder har gått ned med 35 % i Sogn og Fj. og 39 % i Hordaland på dei siste 10 åra. Landsgjennomsnittet er 31 % i same perioden. Utgangspunktet for statistikken er søknader om produksjons-tilskot. I 2008 var det 3 389  bruk som søkte om tilskot - for heile landet var det 47 289.

I NILF-rapporten går det fram at tal mjølkebruk i Sogn og Fjordane er bortimot halvert (nedgang på 46 % i perioden), og i Hordaland er det meir enn halvert. Ikkje rart då at desse firbeinte skapningane begynner å bli sjeldne.

Sauer er ålreite dyr og meir vanlege å treffa på. Men også her har det vore kraftig nedgang i fylket vårt. Frå 1998 til 2008 er tal sauebruk redusert med 44 % og talet på sauer 26 %. Det blir altså færre bruk, men med  fleire sauer. Auken i besetning kan likevel ikkje kompensera for bruksnedgangen.

Men lat ikkje dette berre bli ein klagesang. Lat oss nyta bileta og opplevingane så lenge me kan. Det høyrer også med til historia at på same turen såg me ein stor kronhjort, minst 12 taggar. For eit flott syn! Den kom rett  frå ei brunstgrop der den hadde rulla seg.

Den vanskelege vegen vidare

Det er gått to veker sidan den tragiske fredag 22. juli. Sjokket har lagt seg og mange spørsmål blir etter kvart stilte, både til korleis det er muleg at noko slikt kan skje utan at politiet oppdagar det før, og om politiet kunne komme raskare til Utøya.

Historisk leiarskap
Ein ting alle er einige om, er den gode leiinga politikarane viste i tida etter katastrofen. Særleg har statsministar Jens Stoltenberg imponert, ikkje minst med den tonen han sette straks ulykka hadde skjedd. I tillegg har han vore veldig til stades frå første stund, og vist i praksis kva han meiner med meir openheit.

Manifestet
Eg har lasta ned manifestet til den forrykte ABB, og eg kjende meg litt skamfull over å gjera det. Samtidig er det viktig å møta idéane som blir presenterte der, og som mange fleire enn mordaren vedkjenner seg. Manifestet er  ei merkeleg blanding av mykje rart; eit oppkok av mykje framandfiendtleg materiale. Han har teke litt her og litt der, frå publikasjonar (særleg bloggar) som støttar synet hans.

"Ikkje imponert over intelligensen"
Av mange tåpelege kommentarar er mellom anna professor i filosofi ved UiB, Lars Fredrik Svendsen, som seier at han "ikkje er imponert over det intellektuelle nivået til ABB". Det er ei arrogant akademisk haldning som skyggar for den viktige diskusjonen om korleis dette kunne skje. Vel er det mange logiske bristar i manifestet, og mykje å stilla spørsmål til, men språket det er skrive på og publikasjonen i det heile tyder på at det ikkje er noko i vegen med intelligensen isolsert sett. Det er andre sider ved mannen som synest heilt fråverande.

Eksempel: Han har mellom anna ei ganske lang utgreiing om jordbruk, og gjødsling spesielt, for nettopp å kunna kommunisera overbevisande med personalet når han skal kjøpa gjødsel. Han har sett seg inn i gjødselsbehovet for ulike vekstar, for å kunna velja ein mest muleg nitrogenhaldig type. Litt merkeleg er det likevel at det er sukkerroer (sukkerbete) han konsentrerer seg om, ein vekst som knapt blir dyrka i Norge. Som sagt er det ikkje intelligensen, men andre evner som synest varig svekka. Han verkar totalt ute av kontakt med den verkelege verda og har ein veldig akademisk innstilling til alt han skal gjera. Han verkar også som å leva i ei spel-verd, noko  tempelriddar-retorikken understrekar.

Skremmande omhyggeleg planlegging
Eg har sjølvsagt ikkje lese heile den 1516 sider lange publikasjonen, men skumma gjennom. Det er skremmande, men samtidig interessant, å sjå den detaljerte beskrivelsen av dekkoperasjonen. Veldig skremmande med tanke på at han har planlagt dette nitid i 9 år. PST har fått kritikk for ikkje å ha fått mannen på radaren, men når ein les manifestet og ser kor omhyggeleg han har vore nettopp med tanke på å unngå mistanke, synest eg kritikken blir feil. Eg trur ikkje me vil ha eit samfunn som kunne fanga opp dette, det ville bety ei overvaking av ein heilt annan karakter enn i dag.

Innstramming av kjøp av kjemikaliar
Det einaste punktet eg ser kunne bidrege til å avsløra udåden, er kopling av dei ulike kjemikaliane han har brukt for å laga bomba. Her vil det nok heilt sikkert komma innstrammingar i framtida (eg tolkar Stoltenbergs "men heller ikkje vera naive" som nettopp det). Ei slik innstramming er rimeleg når ein ser kor relativt enkelt det er for ein vanleg person å setja saman stoff til uhyre farlege bomber.

Ytringsfridom og debatt
Ein av dei viktigaste diskusjonane etter 22. juli er korleis me skal møta ytterleggåande krefter som ABB og hans like. Mange vil stramma inn på ytringar og prøva å kvela dei på den måten. Det trur eg er ein feil strategi. Her må me som Stoltenberg seier møta det med meir openheit og meir demokrati. Det er viktig at ytringane kjem fram, men endå viktigare at ytringane blir møtte med argumentasjon frå "vår" side. Her har me alle eit ansvar, og me har nok vore for sløve og ikkje orka å ta diskusjonen. Me må rett og slett mobilera ein dugnad og passa på at alle framandfiendtlege ytringar blir møtte med konstruktiv argumentasjon, endå så ubehageleg det kan bli.

Paradoksalt nok er det ytringsfridommen for meiningsfeller av ABB me no må passa på. Det er det som er så vanskeleg med ytringsfridom - eit flott ord som ikkje betyr noko så lenge det ikkje er vanskeleg. Me såg det under karikatur-striden og -debatten, og me ser det også no. Men som også Frank Rossavik også peiker på i Bergens Tidende (05.08) må ein heller ikkje forveksla retten til å seia noko, med retten til å seia noko uimotsagt. Det siste må ingen forventa.

Endringar i debatten
Det er teikn som tyder på at debatten om innvandring og særleg ordbruken om/mot muslimar vil bli endra. Særleg vil FrP måtta gå mange rundar internt og sjå på retorikken. Den diskusjonen har alt begynt, og partiveteran Knut Hanselmann, ordførar i Askøy kommune, har teke til orde for at FrP må leggja om ordbruken i desse debattane. Også nettsamfunn som document.no, eit ganske krasst diskusjonsforum der ABB også var aktiv i ein periode, har gitt signal om at ordbruken skal gjennomgåast.

Bloggaren Fjordman har vore ein av dei viktigaste inspirasjonskjeldene for ABB, og mange av blogginnlegga hans er gjengitt i manifestet. Fjordman har nyleg gått ut med identiteten sin og har også sagt at han vil slutta å bruka synonymet.

Det er vel og bra med refleksjonar som over, men det må heller ikkje bli slik at det ikkje blir lov å ytra meiningar mot innvandring eller kritikk mot islam. Som Frank Rossavik skriv i BT må me ikkje bli snille, men saklege.

Eg har stort sett lese Bergens Tidende i tida etter 22. juli, og er imponert over dekninga i avisa. BT er ei bra avis!

Anonymitet på nettet
Mange ropar også på innstrammingar i form av å nekta anonymitet i debattar o.l. Igjen er det kortsiktig tankegang. Hugs at ABB ikkje var anonym i dei fleste nett-debattane. Han skreiv under med 'Anders B.' og dermed kunne ein raskt finna fram innlegga han hadde posta på document.no. Ein annan ting er at anonymitet er eit viktig forsvar i mange samanhengar (varsling av ulike slag osv.). Dei arabiske revolusjonane i vår har vist oss kor viktig anonymitet er, men også her til lands finst det situasjonar der anonymitet er bra. Ein annan ting er at det er betre å få fram meiningar enn å undertrykkja dei.

Likevel tek mange til orde for å prøva å oppheva anonymiteten på nettet. Til og med ein stipendiat ved juridisk fakultet blir i BT sitert på at det burde vera enkelt å få bort dei mest ytterleggåande ytringane frå nettet. Då begynner eg å lura på både forståinga av ytringsfridommen, praktiseringa av lovverket me alt har og ei djupare forståing av korleis nettet fungerer.

Grunnleggjande kunnskapar om nettet
Det siste punktet, ei djupare forståing av korleis nettet fungerer, lurer eg på om politiet og PST kanskje manglar. Eg vil som sagt ikkje kritisera PST ut frå det me veit i dag, samtidig tenkjer eg at ei bør styrka kunnskapen sin om  Internett generelt, og sosiale medium spesielt. Eg har ei kjensle av at det framleis er mange som ikkje fullt ut forstår godt nok krafta og mulegheitene i nettet, og då blir det også vanskeleg å vera på høgde med, og gjerne føre var, i slike situasjonar. Og det seier eg også som motstandar av datalagringsdirektivet og andre innstrammingar. Eg meiner det passar godt inn i Stoltenberg si oppmoding om meir openheit, men samtidig ikkje bli naive.

Tid for stillheit

Etter ei helg med ufattelege meldingar om tragedien ved Utøya og i Regjeringskvartalet, gjorde det godt å ha ei stille stund i kajakk på fjorden.

22.07.2011

Det har gått over eit døgn sidan den forferdelege tragedien på Utøya og i Oslo, men det er framleis vanskeleg å fatta kva som har hendt.

Eg håpar i det lengste det er ein gal manns verk, slik det ser ut som no, og ikkje noko organisert terrorangrep med tydelege politiske og religiøse motiv.. Sjølv om det ikkje hjelper ofra og pårørande, trur eg det er bra for framtida vår at det ikkje var ei ugjerning med islamistisk tilknyting.

Den politiske leiinga i landet har synt seg vaksne for den voldsomme påkjenninga og komme med kloke ord. La oss håpa dei også blir følgde opp. Terroren må møtast med meir demokrati og meir openheit, som statsministaren sa, men utan at me dermed blir naive.

IBM i 100

IBM feirer 100 år og reknar med det oppstarten til 1911 og samanslåinga av dei fire selskapa the Tabulating Machine Company, the International Time Recording Company, the Computing Scale Company og the Bundy Manufacturing Company. Det nye selskapet fekk namnet the Computing Tabulating Recording Company. Først i 1924 skifta dei namn til International Business Machines (IBM).

Den velkjende logoen, her henta frå Wikipedia, fekk si noverande utforming i 1967. Den er eit av verdas mest kjende varemerkje, sjalusi-forma initialar i skrifttype City Medium.

Stadig i endring, men med tydelege verdiar
At eit teknologiselskap kan sjå tilbake på 100 års historie, er ganske fantastisk. Som det også blir sagt i essayet trykt i Wall Street Journal i juni i år, var berre to av dei 25 største selskapa i 1900 å finna i 1960. Og av dei 25 største selskapa i 1960 er berre seks å finna i dag. Det handlar mykje om å byggja for framtida, og det er noko IBM har vore flinke til. I tillegg til konstant vilje og evne til endring og tilpassing, har ein sterk bedriftskultur forankra i ein stolt tradisjon, vore det viktigaste.

Den sterke bedriftskulturen i IBM er først og fremst Thomas J. Watson si forteneste. Han leia selskapet frå 1914 til 1956 og var den som bygde fundamentet for konsernet. Han vart etterfølgt av sonen, Thomas J. Watson Jr. Evna til å endra seg i takt med omgivnaden og samtidig halda fast på kjerneverdiane, formulerte TJW Jr. slik:

“I believe that if an organizationis to meet the challenges of a changing world, it must be prepared to change everything about itself, except its beliefs.”

IBM er i dag sterkare enn nokon gong, etter ein del vanskelege år på slutten av 1990-talet og starten av 2000. Dei har hatt ei enorm betydning for IT-utviklinga, og dette er berre nokre av dei viktige bidraga deira dei siste 40-50 åra:

FORTRAN
FORmula TRANslation - FORTRAN - var det første høgnivå programmeringsspråket og vart presentert i 1957. Fram til den tid innebar programmering koding i maskinkode og difor tilpassing til kvar einaste datamaskin. Med FORTRAN vart det nesten "write once - run everywhere", i alle fall gjaldt det for alle datamaskiner som hadde FORTRAN-kompilator.

CICS
Customer Information Control System - CICS - er eit mellomvare-system (program) som handterer transaksjonar. Dagens finanssystem ville vore utenkjelege utan CICS, og det er framleis sentralt rundt om.

RISC
Reduced Instruction Set Compuer - RISC - er ein meir effektiv og optimalisert arkitektur for prosessoren i ei datamaskin. Tanken bak arkitekturen er ei slags 80/20-haldning: Reduser talet på instruksjonar til dei 20 % mest brukte, og dei vil til gjengjeld blir utførte mykje raskare.

DES
Data Encryption Standard - DES - vart utvikla av IBM på 1960- og 70-talet og vart ein offisiell krypteringsstandard i USA i 1977. DES har vore arbeidshesten i moderne kryptering i fleire tiår, ikkje minst i finanssektoren (minibankar ++). Som sikkerheits-guru Bruce Schneier seier: “Almost all of the encryption algorithms ... can trace their roots back to DES.”

Computer Science som fag
IBM har alltid sett forsking og utvikling (FoU) i høgsete, og har fostra mange framståande forskarar. Tett kopling til akademia har vore eit varemerkje frå tidleg av, og i 1945 opna dei the Watson Scientific Computing Laboratory ved Columbia University. Året etter vart den første IT-utdanninga (Computer Science Curriculum) tilbydd.

Fraktal-geometri
IBM-forskaren Benoît Mandelbrot vart verdskjend etter publisering av det som seinare vart kalla "fraktal-geometri". Det er ei matematisk løysing på ikkje-Euclidske geometriske førekomstar, vanlege i naturen. Eit eksempel er kystlinja til eit land. I grove trekk kan den beskrivast med Euclidsk geometri, men til meir ein forstørrar målestokken, til større blir irregularitetane i høve vanleg geometri. Men visse mønster blir gjentekne tilsynelatande uendeleg, og det er dette fenomenet som blir kalla fraktalar og fraktal-geometri.

PC-en
I august 1981 presenterte IBM den første PC-en (den første som brukte DOS operativsystem), og "historia vart endra for alltid". PC-en sette standarden for all utvikling innan personlege datamaskiner, og takka vera den opne arkitekturen og ingen patent-barrierer, vart det fritt fram for andre å kopiera og forbetra produktet. Den opne arkitekturen var heilt avgjerande, men mykje tyder på at det var IBM si eiga undervurdering av kva betydning PC-en ville få, som gjorde at den vart så open. PC-en og val av MS-DOS markerte også for alvor starten for Microsoft - ein allianse som seinare vart endra til at dei to vart knallharde konkurrentar (Windows mot OS/2).

Magnetstripa (på kort)
For denne oppfinninga gjeld i høgste grad at "bak ein kvar stor mann, står ei kvinne". IBM-ingeniør Forrest Parry streva i 1969 med å kombinera ein magnetisert tape-bit med eit kort for å laga eit identitetskort for CIA. Han nemnde problemet for kona som tilfeldigvis stod og strauk klede (skjortene hans, sannsynlegvis:). Ho føreslo å bruka eit strykejarn, og det gjorde han. Voila - magnetkortet var oppfunne!

DRAM
Forskar Bob Dennard ved IBM laga det første ein-transistor-minnet midt på 1960-talet og kalla det "Dynamic Random Access Memory". Det er nesten unødvendig å seia at dette revolusjonerte utviklinga av datamaskiner. Alle som har sett kor stor skilnad det er å ha data/program i minnet kontra på lagringsmedium, veit kva ytelses-dimensjonar me snakkar om.

UPC strekkode
Universal Product Code - UPC -  vart oppfunnen i 1973 og har hatt enorm innverknad innan alt av varehandel og transport. Strekkoden som symbol er i sanning universell og lett gjenkjenneleg. Men sjølve strekkoden vart alt teken patent på i 1949, av N. Joseph Woodland. Han begynte seinare i IBM, men var då ved Drexel Institute of Technology. Men strekkoden låg urørt heilt til rundt 1973 då laser-scanning var begynt å ta form. Først med kombinasjonen strekkode og laser-scanning, vart UPC ein realitet.

Også mistak
IBM er store nok til også å innrømma at dei har teke feil nokre gonger. Eg trur ikkje IBM hadde vore der dei er i dag, om dei ikkje hadde den evna også. Sjølv nemner dei OS/2 som eit feilgrep. Det vil seia, sjølve OS/2 var ikkje eit feilgrep, men å halda fast på operativsystemet så lenge etter at brukarane hadde forkasta det, var ei feilvurdering.

Dei nemner også IBM PCjr som ein monumental fiasko. Oppfølgjaren til den originale PC-en var tenkt å bli ein kjempesuksess, men vart det motsette. Prodigy var ei online-teneste på linje med AOL og CompuServe. På det meste hadde dei nesten 500 000 abonnentar (1990), men så kom World Wide Web og slo knock out på dei lukka online-tenestene. IBM omtalar sjølv tenesta som "ahead of its time", men her er dei litt for lite ærlege. Sanninga er at proprietære løysingar som Prodigy, AOL og CompuServe ikkje hadde sjanse mot dei opne Internet-standardane.

Dersom det skal hellast litt malurt i jubileumsbegeret er det nettopp at IBM først og fremst har fremja sine eigne produkt og "standardar". Lenge var IBM synonymt med bransjestandard, og det vart sagt at "ingen hadde mista jobben for å ha valt IBM". Deira verdsomspennande kommunikasjonsstandard heitte SNA (Systems Network Architecture) og var i direkte konkurranse med TCP/IP. Internett kom like bardust på IBM som på mange andre store føretak, Microsoft inkludert.

Seinare har IBM innsett verdien av opne standardar og fri programvare og har gjort Linux til ei storsatsing internt. IBM leverer no like mykje programvare-løysingar bygt på fri programvare som på eigne lukka plattformer. Igjen eit godt eksempel på kor flinke dei har vore til å tyda utviklingsteikna og tilpassa seg dei. Dei har alle mulegheiter til å oppleva nye 100 år om dei held fram som dei har gjort.

Offentleg nettsky?

Image by IvanWalsh.com CC-BY-NC

Så skjedde det igjen; ei ny offentleg nett-teneste knela då det gjaldt som mest. Denne gongen var det Samordna opptak som streika. Det er heller ikkje første gongen den bryt saman under omfattande bruk, det er faktisk den fjerde! Det minner om Altinn, som har feila fleire gonger i den siste tida. Men utruleg nok finst det ikkje informasjon om innloggingsproblema på www.samordnaopptak.no

Programvare og maskinvare
Skalering av nett-tenester er ikkje mitt primære kunnskapsområde, men problem av denne typen kan grovt delast i programvare og maskinvare. Sjølvsagt er det fleire nyansar; mellom anna fleire lag av programvare og også kommunikasjonen spelar ei viktig rolle. I den vidare diskusjonen om nettsky-løysingar, er det maskinvare inkl. kommunikasjon som er mest interessant.

Stor variasjon i bruksomfang
Når fleire sentrale offentlege nett-tenester bryt saman når det gjeld som mest, er det grunn til å tenkja nytt og å tenkja på tvers når løysingar skal diskuterast. Det er dårleg økonomi om kvar enkelt teneste optimaliserer for eigen maks-bruk, utan tanke på at desse toppane er spesielle og at resten av året går det stort sett på tomgang.

Nettskya (cloud computing)
Det er her nettskya ("cloud computing") peikar seg ut med ekstrem fleksibilitet til å takla stormtoppar. Nettskya er mest av alt ein forretningsmodell, der full fleksibilitet er det sentrale: du betaler berre for det du brukar i augneblinken. Det er same modellen som for straumforbruk; du betaler for det du brukar, verken meir eller mindre.

Offentleg nettsky?
Offentleg sektor er nøydde til å vurdera nettsky-løysingar som alternativ til dagens kostbare ASP- eller eigne driftsløysingar. Det største hinderet er sikkerheit og personvern (her er ein diskusjon om Narvik kommune sin bruk av Google-verktøy). Dette er viktige spørsmål som krev grundige vurderingar.

Eit spørsmål er om me kan etablera ei eiga nettsky for offentleg sektor her til lands? I Danmark har dei vurdert dette og konkludert med at marknaden er for liten til at ein kan henta ut dei gevinstane som ligg i nettsky-teknologien. Det er stordriftsfordelar som er stikkordet, og det må alvorleg store dimensjonar til for at ein skal ta ut desse fordelane.

Norge i nettskya
Teknologirådet har sett i gang prosjektet "Norge i nettskya" der dei tek opp akkurat dette problemet. Sjølv er eg med i ekspertgruppa som skal støtta sekretariatet til å finna fram til gode tilrådingar. Eg skal ikkje føregripa arbeidet, men det som er diskutert over er klart noko av det som blir teke opp i prosjektet.

Individuelle løysingar eller fellesskap?
Eg meiner dei problema både Altinn og Samordna opptak no har opplevd, må løftast opp på eit høgre nivå, på eit tverrdepartementalt nivå, og ein må vera villege til å sjå på og vurdera nye løysingar som nettskya for denne typen tenester som har eit veldig variabelt bruksomfang i løpet av eit år. Teknologirådet sitt prosjekt kan gjerne takast med på råd her.

Dansk og norsk jazz

Danskane har lange tradisjonar for nært samarbeid med amerikanske (les amerikansk som 'USAnsk') jazz-musikarar. Alt frå 1950-talet var Danmark eit populært land for amerikanske jazzmusikarar, og store namn som Stan Getz, Oscar Pettiford, Dexter Gordon, Ben Webster, Thad Jones med fleire busette seg i landet. Jazzhouse Montmartre var ein sentral samlingsstad for danske og amerikanske musikarar (og andre). Seinare tok Copenhagen Jazzhouse over som den sentrale møteplassen for jazz i København.

Thad Jones var mellom anna leiar av DR Big Band (Danmark Radios BB), noko som heilt klart har sett sitt preg på særleg dansk storbandjazz. Det forklarer at ein kan finna utilslørte soul-/funkstorband som MI22 (biletet) som framfører amerikansk-inspirert storbandmusikk på høgt nivå (bandet har faktisk spelt med Thad Jones). Her til lands ville det nærmast vera utenkjeleg anna enn på amatørnivå.

Stolte amerikanske inspirasjonar
Danskane legg ikkje skjul på den amerikanske inspirasjonen, og Copenhagen Jazz Festival er også prega av dette, på ein positiv måte. Den amerikanske påverkinga kjem til uttrykk gjennom ei utover-retta haldning til musikken der underhaldning av publikum er eit mål.

Norge: Alt bortsett frå amerikansk
Dette står til dels i sterk kontrast til den norske jazzen og dei norske haldningane. Her overforenklar eg sjølvsagt biletet, for det finst variasjonar og unnatak. Men for norske jazzmusikarar har det nærmast vorte tabu å seia at du er inspirert av amerikansk jazz. Det er "såå 50-/60-tals". Norske jazzmusikarar skal helst vera inspirerte av norsk folkemusikk (det er jo forsåvidt bra), indisk raga, kinesiske pentaton-skalaer, ghanesiske trommer - kort sagt alt bortsett frå amerikansk musikk.

Sært og gravalvorleg
Legg til også ei meir innoverretta haldning til musikk og publikum, og du får eit bilete der jazz blir noko sært og gravalvorleg. Eg saknar den vitale, livsglade musikkhaldninga og musikken som jazzen ein gong representerte. Det betyr ikkje at musikken må vera nostalgisk og "neo-bop"-orientert, berre at ein tek med seg dei mest positive sidene av jazzrøtene.

Norsk jazz = ECM?
Norsk jazz har vore sterkt prega av selskapet ECM (Mannfred Eicher), og det har skapt ein eigen "sound" som står langt frå den amerikanske. "Amerikansk" er her i litt overført tyding, for det finst også amerikanske artistar i ECM-stallen (ikkje minst store namn som Keith Jarrett). Eg meiner likevel at ECM-dominansen har vore litt for sterk her til lands, og at me med den har mista litt av den sprudlande, overskots-baserte musikken som jazz i høgste grad kan og bør vera.

Norsk jazz som har nådd ut
Det er interessant å sjå på dei få publikumssuksessane innan norsk jazz. Utanom Jan Garbarek, som ei nokså einsleg stjerne med sin høgst eigenarta musikk, er det få som har evna å nå ut til eit breiare publikum. Eit eksempel er gruppa Come Shine, som for snart 10 år sidan var noko så sjeldant som ei jazzgruppe med ein appell som nådde langt utanfor dei tradisjonelle, litt lukka, jazzkrinsane. Eg meiner det skuldast nettopp den utoverretta, overskots-baserte musikken som brukar det beste frå amerikansk jazz.

Come Shine avslutta samarbeidet for 4-5 år sidan, men er samla att i høvet opninga av Oslo Jazzfestival 15. august - ei opning som markerer 25-årsjubileum for OJF.

Dejlige Danmark

Det er dejlig å vere norsk i Danmark, så årets sommar-tur gjekk igjen til nabo-landet i sør og til Copenhagen Jazz Festival. Som i fjor var det "slow travel" med ekspressbuss Sogndal - Oslo, Danskebåten til København og same vegen tilbake. Når ein reiser slik, blir reisa ein del av heile turen og ikkje berre ein måte å komma seg til bestemmelsesstaden. Det kan absolutt tilrådast.

Prega av flaum
København var framleis prega av det enorme styrtregnet som hadde gjort stor skade. Oppryddinga etter flaumen pågjekk, og mykje var skada. Fleire arrangement var også avlyste fordi lokala ikkje var brukande. Av den grunnen meiner CJF at årets festival vil gå med underskot.

Desentral jazzfestival
Copenhagen Jazz Festival er ikkje som andre jazzfestivalar. Den er ekstremt desentral og distribuert. Over 1000 arrangement var lista under årets CJF, og dei føregjekk over alt i byen - frå dei største konserthusa som Operaen til dei minste kaféane og utandørsscener. Det er ikkje noko sentralt festivalkontor med sal av t-skjorter og effektar, i det minste såg eg ikkje noko slikt. Det er rett og slett heile byen som er fylt av musikk.

Danske Politiken refererer til utanlandske omtalar av festivalen og dei rosar nettopp denne måten å organisera ein festival på.

Biletet under er frå ein gratiskonsert med det danske funk-/soul-storbandet MI22 søndag føremiddag, på ei utescene ved Fredriksberg. Slike arrangement var det mange av rundt om.



Mehldau/Redman
Sjølv om CJF er ein hovudgrunn til å reisa til København på denne tida, vart det ikkje veldig mykje musikk. Ein konsert var plukka ut på førehand: pianist Brad Mehldau saman med saksofonist Joshua Redman. Denne konserten føregjekk i det nye Skuespilhuset (biletet under), vis a vis Operaen. Det vart eit magisk møte mellom to meistarar. Kvar for seg er dei einarar på sitt område; Brad Mehldau som ein av dei (den?) fremste jazz-pianistane og Joshua Redman som den fremste saksofonisten (vel, etter mi meining). Det er ikkje gitt at eit møte mellom slike gigantar blir vellykka, men dette møtet vart det. Og då var i grunnen den musikalske delen av CJF redda for min del. Det var ein opplevelse som blir sitjande ei stund (Politiken er rett nok litt meir avmålt i vurderinga av konserten).




I tillegg til Mehldau/Redman var det  andre store namn, ikkje minst Keith Jarrett Trio (Gary Peacock og Jack DeJohnette). Denne konserten (i Opera-huset) vart utselt med ein gong den var annonsert, og billettprisar på 900 DKK la ikkje nokon dempar på interessen. Vi prøvde å få tak i billettar, men det var uråd.

Ekstremsport: Oppgradering av Samsung Galaxy S

Mitt bidrag til Ekstremsportveko har vore oppgradering av Android på mobilen (Samsung Galaxy S). Eg har oppgradert frå ver. 2.2 (Froyo) til 2.3 (Gingerbread). Heilt nøyaktig har eg versjon 2.3.3.

Det er risikosport å oppgradera Samsungs Android-mobil. Siste eg prøvde, gjekk det heilt galt. Prosessen fraus, og telefonen måtte sendast inn til reparasjon. Det var oppgradering frå 2.1 (Eclair) til 2.2.

"If it ain't broken, don't fix it" heiter eit godt jungelord. Det er merkeleg at det skal vera så vanskeleg å motstå freistinga å oppgradera noko som fungerer greitt. Men slik er det altså. Versjon 2.1 fungerte heilt ok, likevel klarte eg ikkje å dy meg.

Men versjon 2.2 var på mange måtar eit steg tilbake. Eg tykte fleire ting vart dårlegare. Spesielt ille var registrering av trådlause nett. Den vart veldig treg til å gjenkjenna trådlause nett, og det var ikkje muleg å "tvinga" den til å kopla seg til heller.

Etter berre kort tid med 2.3.3 ser dette ut til å vera fiksa. Den er mykje kjappare til å gjenkjenna nettverk, så her er det i alle fall ein stor fordel med ny versjon. Verkar også som ein del andre ting går kjappare. Av nye funksjonar er klipp & lim-funksjonen kanskje den mest iaugefallande, elles er det nye tema/layout som visstnok skal spara meir straum enn tidlegare.

Men enkelte ting går framleis litt tregt. Lasting av nettsider kunne gått raskare, litt hakking og lugging er det framleis.

[biletet henta frå Samsung.no]

Korleis taklar du kritikk?

Altinn har vore i hardt ver, akkurat som Telenor sitt mobilnett. Ved fleire kritiske høve har Altinn svikta og gjort det umuleg for brukarar å logga inn for å rapportera. Såpass mange svikt har det vore at det må karakteriserast som alvorleg.

Nettsida Alt-inn.com tek problema på kornet i parodi-sida dei har oppretta. Det er ein frisk harselas med dei mange problema Altinn har hatt i år, og set det også i samanheng med midlane som er brukte både på utvikling og drift. Og det skulle berre mangla at det ikkje skal vera lov å harselera med ei teneste som totalt truleg har kosta skattebetalarane over ein milliard kroner og som likevel sviktar når det gjeld som mest.

Brønnøysundregistra, som har ansvaret for drift og utvikling av Altinn, har sett i gang undersøkingar for å finna ut kven som står bak tullesida. Det bør dei kutta ut straks, før dei dummar seg ut endå meir. Bruk kreftene til å retta problema i Altinn, og ta dette med godt humør slik resten av oss gjer!

Alt-inn.com harselerer ikkje berre med driftsproblema til Altinn, men også dei mange og forvirrande innloggingsmåtane. Eg har tidlegare omtalt innloggings-forvirringa og det er god grunn til å ta det opp att.

Alt i alt eit herleg stunt som Altinn-eigarar og -ansvarlege bør smila av.

Think Again!

Så er Think konkurs igjen, for 3. gang! Det norske bileventyret ser ut til å enda som eit magaplask. Eg vil tru investorane tenkjer at det har vore nok moro no.

Manglande tradisjon
Med konkursen og den sannsynlege slutten for Think, føyer denne satsinga seg fint inn i norsk bilhistorie. Vi har rett og slett ikkje det som skal til for å laga bilar. Ein kan like godt sjå dette frå ein anna side: Kva i all verda skulle tilseia at vi ville få til dette, eit land heilt utan tradisjonar og erfaringar på området? Å tru at el-bilar er heilt nye greier som kven som helst med gode ingeniørar og bra peiling på batteriteknologi og elektrisitet kan utvikla, blir feil.

For å lykkast med el-bil må du ha gode kunnskapar og tradisjonar for produksjon av bil. Ein el-bil er først og fremst ein bil, deretter er det ein bil med ei alternativ drivkjelde.

Dårleg design
Mi enkle forklaring på kvifor Think ikkje har lukkast, er mangelfull design og manglande tradisjon og fokus på bilproduksjon.Kvifor må el-bilar sjå ut som bilen til Bestemor Duck?? Det hjelper ikkje med avansert teknologi viss design talar eit anna språk. Eg skulle gjerne sett at Bård Eker vart hyra inn som designhjelp for Think, då kunne det vorte noko!

Sjå på Tesla!
Kanskje resultatet ville vorte noko i nærleiken av Tesla? Den amerikanske serie-gründaren Elon Musk (m.a. PayPal, SpaceX) har mykje merksemd med el-bilen Tesla, sjølv om han også strevar med å skaffa nok kapital til å halda hjula i gang. I bygginga av Tesla har Musk sett verdien av å tenkja bil først, alternativ drivkjelde deretter. Tesla er i realiteten ein ombygd Lotus Elise.

God design sel
Først når designet kjem på plass, trur eg el-bilar verkeleg vil ta av. Når storseljarar som Golf, Mini, Smart o.l. kjem med elektiske motorar, trur eg det blir langt meir freistande for folk flest å kjøpa el-bil.

[biletet er henta frå Wikipedia]

Klarspråk frå Skatteetaten?

Eg har skrive ein del om Skatteetaten i det siste, etter å ha fått brev som eg meiner har ein stil og ein tone som osar av arroganse og lite respekt for innbyggjarar/skattebetalarar. Heldigvis møtte eg ei vennleg og hjelpsam dame då eg ringde Skatteopplysninga for å klarlagt fakta i saka.

Etter dette har eg motteke eit brev "vedrørende klage på vår forespørsel/advarsel til omsetningsoppgaven for primærnæring for året 2010". Alt tittelen varslar om at dette er alvor. Resten av brevet er slik:

"Vi viser til deres klage av 17.05.2011 vedrørende omsetningsoppgaven for primærnæring for året 2010.
Omsetningsoppgaven deres ble mottatt etter fristen for innlevering. Fristen var i dette tilfellet 11.04.2011. Når omsetningsoppgaven ikke er kommet inn i rett tid eller ikke er utfylt på riktig måte, kan avgiften økes uten varsel med inntil tre prosent (min. 250 kroner, maks 5000 kroner) etter merverdiavgiftsloven § 21-2. Denne gangen har vi ikke økt avgiften, men det kan bli aktuelt dersom dette gjentar seg.

Omsetningsoppgaven ble levert innen fristen, men på grunn av problemer med registrering (optisk lesning) av omsetningsoppgaven kom oppgaven i retur fra Sentralt oppgavemottak i Mo i Rana. Omsetningsoppgaven ble senere levert på nytt den 08.05.2011.

Skattekontoret har vurdert klagen, og truffet vedtak om å ta denne til følge."

Hæ?
Er det nokon som forstår dette brevet? Her står det både at eg har levert for seint og eigentleg skulle vore straffa, og at klagen er teken til følgje.

Dette må vera det motsette av Klarspråk, prosjektet som rettleier offentlege etatar i å skriva eit tydelegare (klarare) språk. Dette er dei viktigaste råda for innhald, henta frå Ver klar-plakaten (pdf):

1. Kom raskt til saka. Skriv det viktigaste først.
2. Skriv kort. Då sparar du plass, og mottakaren sparar tid.
3. Ta berre med det som er relevant for mottakaren.
4. Vel ein passeleg tone.

Så langt eg kan sjå, bryt Skatteetaten alle dei fire råda. Det er på høg tid at dei får seg eit klarspråk-kurs, og brukar det til å gjera omfattande endringar i standard-tekstane sine.

Ein siste ting er at eg har krav på å få svar på mi eiga målform frå det offentlege. Også her feilar Skatteetaten..

Rettsvesen 1.0

Det er kanskje farleg å kasta seg på Treholt-saka, men eg tykkjer den har så mange interessante sider, ikkje minst mangel på openheit, at det får stå til. Arbeidet og konklusjonen til Gjenopptakingskommisjonen er eit lysande eksempel på rettsvesen 1.0: Eit rettsvesen som arbeider på den gamle måten i lukka fora og med stor grad av hemmeleghald. Denne praksisen går ikkje stort lenger, ei radikal endring vil tvinga seg fram.

Ikkje spørsmål om skuld eller uskuld
Eg vil ikkje ta stilling til skuld eller uskuld i saka. Sjølv om dommen mot Treholt ser veldig streng ut i dagens politiske klima, må den sjåast på bakgrunn av dei storpolitiske tilhøva på 1970- og 1980-talet. Spørsmålet kommisjonen skulle vurdera, var heller ikkje skuld/uskuld, men om dei nye opplysningane i saka - påstandar om fabrikkering av bevis, var nok hald i til at saka måtte takast opp att.

Kommentarane i ettertid dreia veldig fort inn på skuld/uskuld, og dermed ei avsporing av realitetane i denne saka. Også kommisjonen ser ut til å bagatellisera koffert-spørsmålet, sjølv om det i realiteten var det nye i Treholt-saka.

Umusikalsk heilt frå starten
Kritikken min går ikkje på kommisjonen sin konklusjon, men på måten arbeidet vart lagt opp på. Det er ganske uforståeleg at ikkje kommisjonsleiaren tok sterke signal heilt frå starten, og la opp til ein mest muleg open prosess. Påstandane som låg til grunn, var svært alvorlege. Dersom det var tilfelle at politiet hadde fuska med bevisa, ville det ha slått store sprekker i grunnmuren til norsk rettsvesen. Det ville vore endå alvorlegare enn funna til Lund-kommisjonen, men samtidig ville det også vore ei nesten naturleg forlenging av den ukulturen som vart dokumentert der.

Feig avgjerd i Justisdep.
Med eit så alvorleg utgangspunkt verka fleire av avgjerdene til kommisjonen og styresmaktene elles, direkte umusikalske. Knoll & tott i Treholt-saka, riksadvokat Tor-Aksel Bush og førstestatsadvokat Lasse Qvigstad, burde vore kjende ugilde. Det spelar liten rolle om dei formelt og juridisk sett ikkje var ugilde, her var det tilliten til norsk rettsvesen som stod på spel og då må sjølvsagt styresmaktene gjera alt for å redda og gjenoppretta den. Justisministaren viste seg her feig.

Kommisjonen hadde sjansen, greip den ikkje
Kommisjonsleiaren avviste vidare opne høyringar, noko som igjen ville ha styrka tilliten til handteringa i saka. Når vi i tillegg ser at dei siste hemmelege sidene av Treholt-dommen blir offentleggjorde berre dagar før kommisjons-avgjerda, og Treholt og Stabell får vita om tidspunktet for kommisjonsavgjerda seint kvelden før, via nettaviser, teiknar det seg til bilete av ei arrogant statsmakt som ikkje på noko punkt vil innrømma feil eller på noko punkt gi etter for fornuftige krav. Kommisjonen hadde ein eineståande sjanse til å retta opp den mistilliten som hadde bygd seg opp, men dei brukte den dessverre ikkje.

Også kommentarane i ettertid føyer seg fint inn i bilete. PST-sjef Janne Kristiansen, tidlegare leiar av gjenopptakingskommisjonen, meiner i fullt alvor at advokat Harald Stabell skal komma med ei offentleg årsaking. Det er jo heilt uhøyrt, har han ikkje berre gjort jobben ein forsvarsadvokat er sett til å gjera? Rimeleg nok seier Stabell at viss nokon kjenner seg støytte av arbeidet hans får dei ta det i rettsvesenet.

Frå rettsvesen 1.0 til rettsvesen 2.0
Dette er norsk rettsvesen 1.0 og må forståast i lys av eit ganske lite og lukka miljø. Påtalemakt, etterretningsvesen og leiande juristar som t.d. i gjenopptakingskommisjonen, er som ein familie der alle kjenner alle. Eit angrep på ein av partane vil kunna få store følgjer for dei andre, og dei må difor stå saman ein for alle, alle for ein.

Me applauderer bruken av sosiale media i dei arabiske revolusjonane, men den openheita desse verktøya støttar og pressar fram, vil også bli brukt til å lufta ut innestengde norske institusjonar. Påtalemakta, inkl. gjenopptakingskommisjonen, "stod han av" i denne omgangen, kanskje, men openheit vil tvinga seg fram og me vil få rettsvesen 2.0 om ikkje altfor lenge. Håpar og trur eg.

(Bilete av Themis, den greske gudinna for lov og orden, brukt som Justitia i rettsvesenet. Biletet er henta frå Wikipedia)

Den dumme tv-en

Me skriv 2011 og framleis er tv-en heilt ukjent med fenomenet Internett. Snart har 100 % fått flatskjerm i huset, og med det alle mulegheiter for ein skikkeleg skjerm for internett-surfing, men det er berre å gløyma.

Rask utvikling, treg utvikling
Det blir sagt at den tekniske utviklinga går fort, og på mange område gjer den det. På andre område står den derimot nesten stille. Det er ganske uforståeleg at ikkje flatskjermen for lengst har fått innebygd trådlaust nett, eller ethernet-kontakt for den del.

"Set-top 2.0"
For å få nett-tilgang på tv-en må du enten bruka den som skjerm mot ein pc, eller kjøpa eigen "set-top box". Det  siste alternativet er ikkje så vanleg her til lands, men det er interessant å sjå på utviklinga i USA.

Apple TV
Både Apple og Google har kasta seg på internett-på-tv og tilbyr Apple TV og Google TV. Den første er i god Apple-ånd ein lukka boks der hard- og mjukvare er styrt av Apple. Take it or leave it! Den er tett integrert med iTunes og ikkje egna for nettsurfing.

Google TV
Google TV er på den andre sidan meir eit økosystem enn eit produkt. Det blir tilbydd både av Google, Logitech og Sony, alle i ulike variantar. Google har satsa på apps og i tillegg er nettsurfing sett i høgsetet. Løysingane er stort sett ein god del dyrare enn Apple TV, men så rommar dei også ein god del meir.

Internett på tv-en vil til slutt komma, men det kan enno ta ei god stund.