Baltic Honeybadger 2022 - dag 2

Baltic Honeybadger 2022 var både den vanlege Bitcoin-konferansen, men i tillegg ein del av Riga Bitcoin Week. I tillegg til BH inneheldt Riga Bitcoin Week. Den omfatta "Noob Day" (01.09), "Layer 2 Day" (02.09) og "BTCPay Server Day" 05.09. Her er notata mine frå dag to av BH 2022.

Bitcoin sikkerheitspanel

Douglas Bakkum
Peter Todd
Rigel Walsche
Pavol Rusnak 

Diskusjonen handla mellom anna om sikkerheit i samband med generering av private nøklar/nøkkelsett, og i forlenginga av det om me kan stola på hardware-lommebøker. Når ein privat nøkkel skal lagast må det genererast eit tilfeldig tal (random number generator), og er det noko datamaskiner er dårlege på, så er det tilfeldigheit. Dei er som kjent deterministiske og utfører "ordrar". Er HW-lommebøker opne (dvs. koden)? Og kor mykje kan ein stakkar finna ut sjølv om koden er open?

Diskusjonen dreia seg deretter mot HW-lommebøker med "air-gap", altså lommebøker som ikkje er knytta til datamaskina med kabel (typisk USB-kabel). Enkelte brukar QR-kodar medan andre brukar micro-SD-kort. Spørsmålet er om det siste er så mykje meir sikkert enn ein usb-kabel?

Panelet var elles einige om at auka kunnskap er det viktigaste og at dei fleste feil og problem ofte skuldast brukaren sjølv. "Don't trust your brain" var Douglas' råd - han har utdanning innan nevrovitenskap ;)

Ein annan i panelet sa: "The best way to avoid a five dollar wrench attack [wrench = skiftenøkkel] is to buy a 10 dollar wrench" :-D

Michel Cobanian - Bitcoin i Ukraina

Første gang eit offentleg organ har samla inn bitcoin (og kryptovaluta). Det kom inn $70 mill. i bitcoin og krypto-donasjonar i løpet av kort tid. Han illustrerte forskjellen på bitcoin/kryptovaluta og ordinære banktransaksjonar:

• Bitcoin/krypto tek om lag 30 min. å motta (for å vera sikker) og 30 min. for å betala for varer og tenester. Totalt om lag to timar frå bitcoin blir sendt til det er brukt til betaling.
  
  
• Bankoverføring tek minst tre dagar å motta, tre dagar for å betala for varer og tenester; til saman over ei veke (rundt 8 dagar).
  
  

Styresmaktene i Ukraina sparte altså rundt åtte dagar på å bruka bitcoin/krypto samanlikna med ordinære banktenester. Og her må me også hugsa på at banksystemet var delvis nede den første tida etter Russlands angrep.

Ukraina var alt langt framme med tanke på bruk av bitcoin. Krigen har berre tydeleggjort heilt til topps kor viktig dette er for framtida.

Ting eg lærte ved å laga ein bitcoin-lommebok

Igor Korsakov, grunnleggjar av BlueWallet

Teknologi kan replikerast - nettverk kan ikkje. Dette er det mange som gløymer (det er jo berre å kopiera bitcoin-koden og laga ein ny kryptovaluta!).

Lightning Network er ikkje den einaste off-chain-løysinga. Me må fokusera meir på basiskjeda (base chain) og beskytta den best muleg.

"Bitcoin UX is not hard - understanding money is hard!".

"Don't bring your own cryptography" er eit velkjendt slagord i kryptomiljøet. Igor meinte at BIP 39 (hierarkisk deterministisk generering av nøklar ved bruk av 12 eller 24 ord) er så utbreidd og godt utprøvd at ein ikkje bør prøva å laga eigne variantar. Han tok også til orde for å implementera BIP 47 som handlar om "paynyms'. Det vil seia at du kan knyta eit ord til bitcoin-adressene dine, f.eks. 'sveinol', og viss eg brukar dette i eit system som støttar BIP 47, vil det bli laga ein ny nøkkel kvar gang, sjølv om namnet/'paynym' er det same. BlueWallet vil implementera dette. Frå før har Samourai implementert det i si lommebok.

Sidekjeder ('Sidechains')

Paul Sztorc

Paul Sztorc har lenge kjempa for sidekjeder knytta til Bitcoins hovudblokkjede. No har han formulert dette i to bitcoin-forslag; BIP 300 og BIP 301. Motivet hans er å møta konkurransen frå dei mange altcoin som har dukka opp. Paul meiner det meste (alt?) som blir gjort av ulike frittståande altcoin enkelt kan implementerast på ei sidekjede til Bitcoin. På den måten vil han bringa meir fleksibilitet og fridom til Bitcoin. Fordelane skisserer han slik:

• Full autonomi (for sidekjedene)
• Basiskjeda (Bitcoin-kjeda) er trygg!
• Vil gi fleire insentiv til gravarane

På spørsmål om kva altcoins han ser for seg knytta til Bitcoin, nemner han ZCash (han har alt implementert ZCash på ei Bitcoin-sidekjede som ein demonstrator), Monero, NameCoin, NFT-ar, "Prediction markets" ++

RSK (Rootstock), som er eit smartkontrakt-prosjekt for Bitcoin, har annonsert at dei vil støtta BIP 300/301.

Eric Voskuil: Kva er 'Tail Emission'?

Eric gjekk gjennom matematikken bak forslaget om å endra bitcoins monetære politikk ved å auka mengda bitcoin når tilførselen nærmar seg null. Bakgrunnen er frykta for at reduksjonen i subsidie vil føra til ein dødsspiral for Bitcoin. Eg trur matematikken gjekk over hovudet på dei fleste, i alle fall mitt, så det er ikkje så mykje å referera frå på akkurat det punktet. Men EV deltok i paneldiskusjon etterpå om det same temaet, så eg tek det opp att der.

Paneldebatt: Smartkontraktar (for Bitcoin)

Aaron van Wirdum (ordstyrar)

Adam Back

Olga ?

Daniel Karzel

?

Aaron starta med å spørja om Bitcoin har smarte kontraktar. Adam svarte ja, men dei er ganske enkle.

Olga supplerte med at smarte kontraktar er eit konsept som vart lansert lenge før Bitcoin [av Nick Szabo på 1990-talet] og ho var glad for all eksperimenteringa som har skjedd i Ethereum - ikkje minst fordi det har lært oss korleis det ikkje skal gjerast!

Olga representerte prosjektet RGB som er smarte kontraktar på klientsida (omtale her). 

Adam peikte på Liquid som ei sidekjede der ein kan eksperimentera med ekte bitcoin.  Han snakka vidare om Simplicity som er eit prosjekt frå Blockstream for å utvida skript-språket i Bitcoin med fleire kommandoar og meir fleksibilitet (var tidlegare kalla MAST). Simplicity kan implementerast i Bitcoin-protokollen ved hjelp av ein soft-fork. Adam meinte også at ein slik soft-fork kunne bli den siste i Bitcoin fordi nye utvidingar kan programmerast i Simplicity. Som eksempel nemnde han Tap Root som kunne vore introdusert utan bruk av soft-fork, berre ved hjelp av Simplicity.

På spørsmål om tidshorisonten for Simplicity meinte han at det forhåpentlegvis blir implementert i Liquid i løpet av kort tid (kanskje i år), men at det sikkert vil ta fem år før det ev. blir inkludert i Bitcoin Core-koden.

Lightning: "You're Doing Everything Wrong!"
Warren Togami, Blockstream (@wtogami)

Warrens presentasjon vart dessverre prega av tekniske problem frå arrangørens side. Det tok lang tid før han endeleg kunne framføra det han hadde planlagt. Synd for han.

Han peikte på ein del svakheiter med tanke på både Bitcoin- og Lightning-nodar: Operativsystem for Raspberry Pi er blant dei dårlegaste med tanke på oppdatering. Sikkerheitsmessig tilrådde han absolutt ikkje å satsa på Raspberry Pi (dette var nytt for meg). Mykje betre å bruka pengane på ein gammal berbar PC ("business-grade").

Han meinte vidare at Tor er ein veldig dårleg idé for Lightning. Han minna om at Tor exit-nodar er blant dei mest overvaka på nettet.

Wiz: The Mempool Space Project

mempool.space vart lansert i 2018. Nytt samanlikna med andre blokkjede-utforskarar for bitcoin var at potensielle nye blokker også vart visualiserte. Eg reknar med at det er størrelsen på gebyr som avgjer kva transaksjonar som blir rekna som potensielle i framtidige blokker.

Slik skisserte Wiz mempools (alle transaksjonar som ventar på å bli behandla) plass i dei ulike laga:

Lag 0: Mempool
Lag 1: Bitcoins blokkjede
Lag 2: Lightning
(og så kan me kanskje plussa på Fedimint som eit lag 3.. [min kommentar])

Det er eit mål at ein skal kunna køyra mempool lokalt (self-hosting).

Forretningsmodellen kan samanliknast med Red Hat (Linux): Tilby tenester og spesialtilpassing av mempool.space til større kundar.

Baltic Honeybadger 2022

Baltic Honeybadger endeleg tilbake!

Det har gått tre år sidan forrige Baltic Honeybadger (2019) og det var godt å komma i gang igjen og komma tilbake til Riga. Dette er konferansen for "hardcore" bitcoiners; her handlar det berre om bitcoin. Arrangøren er HodlHodl som driv vekslingsteneste og låneverksemd (HodlHodl Lend). For den som ikkje har fått med seg koplinga mellom Bitcoin og honninggrevlingen, kan denne videoen forklara ;)

Space Monkey viste at noko
spesielt var på gang

Årets konferanse er på ein ny stad, litt meir strigla enn den gamle som var i ein gammal fabrikkhall. Nytt er også at dei køyrer to parallelle sesjonar; ein bitcoin- og ein satoshi-sesjon. Dessverre har sats-sesjonen litt for lite kapasitet og det var til tider overfylt der. I tillegg var det tekniske opplegget dessverre prega av litt for mykje rot. Mange av presentasjonane feila og måtte restartast, med lange ventetider og oppstykka foredrag som resultat. Slikt burde ikkje skje på eit såpass stor arrangement.

Opptak frå konferansen ligg tilgjengeleg på Youtube, delt i dag 1 (3. sept.) og dag 2 (4. sept.).

Oppsummering av BH2022
Det er "den harde kjernen" av bitcoin-tilhengjarar som deltek på Baltic Honeybadger. Det kjennest som å vera del av ein stor familie; alle har den same glødande interessa og alle er interesserte i å diskutera bitcoin-tema. 

Årets konferanse var den første sidan 2019, og som i 2019 er det igjen bjørne-marked (Bear Market). Det la ikkje nokon dempar på konferansen. Tvert om viste konferansen at det skjer veldig mykje spennande. Det rimer godt med tidlegare erfaringar under liknande forhold: når bitcoin-kurs ikkje lenger blir ein distraksjon, blir det jobba best i miljøet.

Sjølv om alle er opptekne av Bitcoin, er ikkje alle einige om alt - det skulle berre mangla! Blant dei meir kontroversielle tema på konferansen var sidekjeder/drivkjeder (sidechains/drivechains), først og fremst fronta av Paul Sztorc, og spørsmål om endring av bitcoin-tilførsel/total bitcoin pengemengde. Det siste er veldig kontroversielt, men kudos til arrangøren for at dei vågar å løfta temaet. Peter Todd var mellom dei som våga å pirka i 21 mill.-tabuet. Han har tidlegare også teke til ordet for ein  inflasjonsjustert tilførselsmodell. Han vart delvis støtta (litt uklart for meg eigentleg) av Eric Voskuil, som la fram matematiske utrekningar av "tail emission". Meir om dette i referatet av Erics innlegg og paneldebatten på slutten av dag to.

Baltic Honeybadger 2022 - dei enkelte innslaga

Hovudkonferansen vart styrt av Stephan Livera, ein kjent podkastar i Bitcoin-miljøet. Han er også tilsett i selskapet Swan Bitcoin.

Giacommo Zucco
Legg merke til Nic Carter-
bildet :-D

Først ute var Giacomo Zucco - eit fast innslag på BH-konferansane. Giaccomo er italienar og snakkar engelsk med sterk italiensk aksent. Det er nesten vorte eit varemerke for han. Han er ein artig kar, men bak humoren skjuler det seg ein ekte Bitcoin-maksimalist. Enkelte har kanskje fått med seg sommarens diskusjon om Bitcoin-maksimalisem, som særleg Nic Carter drog i gang. Giacomo var sjølvsagt involvert i (Twitter-)diskusjonen med Nic og stilte difor med t-skjorte med namnebroren Nick Carter frå boy-bandet Backstreet Boys :-D

Tittelen på presentasjonen hans var "Why Money Laundering Is Beautiful", men for å sleppa inn i Latvia måtte han operera med ein dekktittel ;)

Neste innslag var også ein gjengangar; både på Honeybadger og på Bitcoin-konferansar generelt: Jimmy Song. Det er i det heile mykje resirkulering av foredragshaldarar på slike konferansar. Jimmy hadde eigentleg svært lite å seia - ikkje mykje å referera frå i alle fall. Tittelen på presentasjonen var "Fiat Delenda Est", ein modifisert versjon av "Carthago Delenda Est" som er det kjende uttrykket Cato den eldre alltid avslutta talane i det romerske senatet med. 

Lisa Neigut var vel den første som presenterte litt teknisk innhald. Ho snakka om det lagdelte Bitcoin. Hovudkjeda ("base layer") held orden på status ("state update") og alle må via alt ("tell everybody"). På lag utanfor, og mest aktuelt lag 2 som Lightning Network, er det andre reglar og mål:

1. Ikkje fortel alle ("Don't tell everybody")
2. Kven eig kva? ("Who owns what?")
3. Korleis kjem du deg ut? ("How do you get out?")

Fedimint har fått mykje merksemd i Bitcoin-miljøet den siste tida og det er eit føderert ("federated") lag utanfor hovudkjeda. Det fungerer på eit vis på same måte som Liquid som er ei føderert sidekjede til Bitcoin. Fedimint er grupper av folk som går saman om å kontrollera ei viss mengde bitcoin. Den er tenkt gruppert av sosiale relasjonar som f.eks. familie, venner og andre tette miljø. Det er særleg land i Afrika som er målgruppa for denne utvidinga av Bitcoin.

Paneldebatt: Sidekjeder og L2 (lag 2)
Ordstyrar: Aaron Van Wirdum (kjent frå Bitcoin Magazine)
Adam Back, Blockstream
Paul Sztorc
Lisa Neigut, Blockstream
Obi Nwosu

Problemet med Lightning er "onboarding" - den prosessen skalerer dårleg (Paul). Adam Back minna om at Lightning også er tilgjengeleg på Liquid (sidekjede til Bitcoin). Han streka under at det alltid er snakk om avveging av pluss og minus ("trade-offs"):

- main chain is audible, but has less privacy
- Liquid has better privacy [but a federated security model]
- Fedimint has good privacy, but is not audible

Paul framheva sine eigne forslag BIP 300 og BIP 301. Viss dei blir implementert i Bitcoin-protokollen, kan alle typar altcoins gjenskapast på ei sidekjede til Bitcoin. Bitcoin kan på den måten driva heile kryptouniverset, om ønskjeleg. Det som skjer på sidekjedene har ingen verknad på Bitcoins hovudkjede, så det er ikkje muleg å øydeleggja noko i Bitcoin. Det einaste synlege på Bitcoin-kjeda er to hashverdiar i to blokker; ein verdi for "pegging in" og ein verdi for "pegging out". Paul har implementert ein ZCash-versjon som sidekjede til Bitcoin. Andre aktuelle prosjekt på ei sidekjede er RSK (Rootstock), eit prosjekt for smarte kontraktar på Bitcoin, drive av Sergio Lerno.

Adam Back nemnde Simplicity, eit nytt skriptspråk som muleg erstattar av dagens SCRIPT i Bitcoin. Om det blir teke inn i Bitcoin-protokollen kan det bli den siste soft-fork i Bitcoin fordi nye endringar og tillegg kan skje med smarte kontraktar i Simplicity. Han nemnde som eksempel at Taproot kunne ha vore innført utan soft-fork dersom Simplicity hadde vore ein del av Bitcoin. Ei innføring av Simplicity vil føra til at Bitcoin-protokollen omtrent blir "sett i stein".

RGB er eit anna prosjekt for smarte kontraktar i Bitcoin, og vart presentert i eit eige innslag. Her er ein presentasjon av RGB i Bitcoin Magazine.

Gigi i aksjon - viser tydeleg at BH ikkje er
som andre konferansar :-D

Gigi: Kryptografi er ikkje nok!

Dette var utan tvil den mest spesielle presentasjon på årets konferanse. Gigi er ein kjent type i Bitcoin-miljøet og stilte på ekte Bitcoin-vis forkledd som ein slags Lynvingen. Referat frå presentasjonen er umuleg, forhåpentlegvis blir den tilgjengeleg på nettet etter kvart. Sats-rommet var stappfullt og mange kom ikkje inn. Dette innslaget skulle nok ha vore på hovudscena.

Kva skjer i El Salvador?

Den italienske podkast-verten Riccardo Giorgio Frega ("Rickie") ville undersøkja på eiga hand kva som skjer i El Salvador etter innføringa av Bitcoin som lovleg betalingsmiddel. Og han understreka at han var interessert i heile landet, ikkje berre hovudstaden San Salvador og surfestranda El Zonte ("Bitcoin Beach"). Han bestemde seg difor for å gjera ei rundreise i landet, utstyrt berre med bitcoin, og sjå korleis det gjekk.

Kort fortalt er bildet langt meir samansett enn ivrige bitcoinerar formidlar, og det er ikkje så rart. På overnattingssida aksepterer berre rundt 15 % av hotella bitcoin. For mat er det noko betre fordi mange innbyggjarar har Chivo-lommeboka. Og Chivo har dei lasta ned fordi dei får 30 dollar for å gjera det. Chivo omtalte han elles som "spyware" frå styresmaktene. Etter å ha casha ut 30 dollar har dei fleste gløymt lommeboka, men ikkje sletta den.

Samla sett var det lettare å betala med bitcoin til små aktørar, individuelle seljarar m.m., enn store, kjedebaserte aktørar.

Riccardo var ganske kritisk til måten innføringa av Bitcoin har skjedd på, på ein ovanfrå-og-ned-måte. Difor har det vorte slik at Bukele er Bitcoin og Bitcoin er Bukele. Politiseringa av bitcoin er ikkje av det gode. Det er også slik at for mange i El Salvador heiter det ikkje bitcoin, men chivo.

På den positive sida drog Riccardo fram den første læreboka om Bitcoin for grunnskulen. Den er tilgjengeleg for El Salvador, Guatemala og Costa Rica i første omgang. Men sidan den er på spansk kan sjølvsagt alle spansktalande land.

Anita Posch: Bitcoin for fairness

Anita har verkeleg teke steget opp blant "dei store" i Bitcoin-verda. Som ho sjølv sa: PÅ forrige Honeybadger-konferansen var ho publikum, no var på på talarlista. Det er innsatsen hennar i Afrika som har ført ho dit. Ho gjer ein fantastisk jobb med å læra folk, særleg i Zimbabwe og Sør-Afrika, om Bitcoin. Men som ho seier: ho er ikkje der som ein kvit person som skal fortelja afrikanarar kva dei skal gjera. Ho lærer opp interesserte personar som i sin tur lærer opp andre i nærområda sine. Eit skikkeleg grasrot-initiativ med andre ord.

Anita gjekk gjennom FNs menneskerettsfråsegn og understreka at Bitcoin er viktig for fleire av dei universelle rettane.

Braidpool - desentralisert bitcoin-graving

Kulpreet Singh orienterte om Braidpool; eit prosjekt for å gjera bitcoin-graving meir desentral og gi meir makt til dei enkelte gravarane. I dag er problemet at dei store gravesamanslutningane ("mining pools") har stor makt. Det kan samanliknast med eit investeringsfond, t.d. Blackrock eller Vanguard, som har mange enkeltinvestorar, men der avgjerder blir tekne av dei sentrale personane, enten i administrasjonen eller i styret. Den enkelte investoren har liten eller ingen innflytelse. Det same er tilfelle i dagens graveindustri. I dag er det dei som styrer samanslutninga ("pool-en") som bestemmer kva transaksjonar som skal handterast og ikkje. Her ligg det sjølvsagt ein stor fare for sensurering, enten eigen-sensurering eller pålagt sensurering frå styresmakter.

Stratum v2 er eit anna prosjekt med same målsetjing. Det er drive av Braiins, folka bak Slushpool som var den første gravesamanslutninga i Bitcoin. 

Bitcoin Development Panel

Aaron Van Wirdum (vert)

Peter Todd

Jimmy Song

Lisa Neigut

Martin Habovstiak

Fleire sentrale Bitcoin-utviklarar har slutta, eller gått over til andre ting ("moved to other things", som Satoshi sa). Mest kjende er Peter Wuille, Jonas Schnelli og Vladimir Van der Laan (sjefs-vedlikehaldar/"main Bitcoin Core maintainer"). Er det grunn til bekymring?

Jimmy Song avdramatiserte dette og sa at det ikkje er vanleg å arbeida med same prosjektet i årevis. Peter Todd la til at ein annan grunn kan vera at Bitcoin-protokollen no er så moden og stabil at det ikkje skjer så mykje utvikling ("ossified").

Lisa var einig i det og peikte på den store interessa for utvikling innan Lightning Network og andre tillegg utanfor Bitcoin-protokollen. Det er enklare og raskare å utvikla LN-ting enn Bitcoin Core - treng ikkje konsensus.

Peter Todd hadde jobba i eit oppstartsselskap som leverte programvare til flyindustrien. Han meinte at testregimet i Bitcoin er mykje strengare enn det han kjende frå flyindustrien! Den omfattande testinga som må til for endringar i BC, til og med små endringar, er ganske trøyttande i det lange løpet, og det er forståeleg at det blir utskrifting av folk.

Baltic Honeybadger 2019, dag 2

Best å dela dette i to sidan det blir ein god del skriving. Det blir også ei salig blanding av norsk og engelsk..

Samla inntrykk av konferansen:
Baltic Honeybadger 2019 var ein ny god konferanse, og markerer seg som ein av dei, om ikkje den, viktigaste Bitcoin-konferansane. Her er det berre Bitcoin som gjeld, og altcoins blir konsekvent omtala som "shitcoin". Då forstår du om det er ein konferanse for deg eller ikkje..

Mange gode innleiarar, men eg saknar eit meir reflektert syn på økonomi. Her var det berre den østerrikske skulen som var representert. Finst det ikkje andre øknomi-retningar som ser potensial i Bitcoin? Konferansen bør uansett invitera fleire økonomiske syn.
Paneldebattar er generelt vanskeleg å få til, det gjeld Baltic Honeybadger til liks med andre. Eg forstår ikkje heilt at det har vorte så vanleg på konferansar, bortsett frå at det er litt billeg, med minimal førebuing frå paneldeltakarane.

Opening words
by Giacomo Zucco
Vanskeleg å referera Giacomo, må opplevast!
GZ er velkjend Bitcoin-maximalist ("Thou Shall Not Have Other Money Than Bitcoin").

GZ harselerte i velkjent stil og tok eit oppgjer med maximalist-innlegget han hadde i fjor. Men som vanleg var det jo berre tull og ironi.. Underhaldande uansett!

13 Threats to Your Bitcoin
Jeremy Welch
Jeremy Welch er CEO i Casa som lagar Bitcoin- og Lightning-nodar i enkel innpakning (A Casa node in every home!"). Dei utviklar også sikkerheitsløysingar knytte til dei fysiske produkta.

Poenget med sikkerheit er å gjera det dyrare for potensielle svindlarar

1. Data and credential loss
Direkte tap av nøklar

2. Phishing
Lura brukarar til å logga inn på falske sider

3. SIM Hijacking
Dessverre eit aukande problem (DN hadde eit stort oppslag om dette i sommar, noko som førte til at digitaliseringsminister Nicolai Astrup tok affære og ba mobiloperatørane stramma inn praksisen sin.)

4. Network attacks

5. Malware

6. Supply chain attack
Malicious code injected in a commonly used device (jf. Olav Lysnes "Huawei and Snowden  Questions"

7. Physical coercion
Kidnapping, fysiske truslar

8. Child/pet attack
Ein variant av den forrige

9. Internal service provider attack

10. Platform/hosting attack
Angrep på sky-servarar, Linode web host attack in 2012

11. Code dependency attack
Malicious code in different libraries

12. Official seizure
Nasjonalisering har skjedd mange ganger i historia

13. Inheritaance failure
Kva skjer med bitcoin/krypto ved dødsfall?

Eksempel på mulege angrep: Nettlesar-historien blir lasta ned og t.d. Bitcoin-adresser blir identifiserte og endra. Kan også trekkja ut KYC-data og på den måten oppretta nye kontoar.
Kan også relativt lett endra mottakar-adresser. Må vera ekstremt forsiktige her.

Kva slags nettlesar-tillegg har utvida tilgang til nettlesar-data?
- Grammarly
- Passord-program (LastPass ++)

Tips: Bruk ulike nettlesarar til ulike oppgåver. T.d. Chrome til vanleg nettbruk og Brave (heilt strippa, ingen tillegg) til bitcoin-/kryptooperasjonar

Mitt inntrykk: Nyttig påminning om at "ver din eigen bank" kjem med ein del vanskelege utfordringar kring sikkerheit. Som paneldeltakaren i neste sesjon sa: "There is nothing scarier than being your own bank for a normal person".

Ein kan bli veldig paranoid av å tenkja på alt som kan gå galt på dette området. Men på same tida kjem ein langt med ein del enkle forhåndsreglar. Ein god start er å skaffa seg ei hardware-lommebok.


PANEL • P2P exchanges
Roman Snitko, Ray Youssef, Bernard Labno, Jonathan Leong. HOST: Ambroid
Tja, ikkje så mykje å referera frå her. Den eine paneldeltakaren tok nesten all tid til ulike historiar, men utan å komma skikkeleg inn på hovudtemaet.

P2P-vekslingstenester er eit ideal og eit mål for mange, men det er ein del skjer i sjøen. Sentrale utfordringar er likviditet og reguleringar.


Bitcoin as a benchmark
Michiel Lescrauwaet
Why Bitcoin as a Benchmark?
Vanlege indeksar er S&P 500, Bloomberg ++
Kryptoindeksar er dårleg samansette (t.d. Bloomberg Galaxy Index med 30 % XRP - kva er fornuften bak dette?)
Bitcoin's moneyness is unrivalled
- superior store of value
- sikraste, pålitelege, likvide blokkjede-valuta
- institusjonar kjem til Bitcoin, ikkje altcoins

Dagens kryptoindeksar er feilslegne og fungerer dårleg.

Viss Bitcoin er målestokken, korleis skal ein slå (outperform) Bitcoin?

2010-2013: Discovery phase
2014-2020: Infrastructure phase
2021-2025: Deployment phase

Ulike strategiar i dei ulike fasane.

Bitcoin vil bli målestokken for framtidas krypto-investeringar

Open-source upgrade to the BTC mining stack
Jan Čapek, Braiins (som står bak Slush Pool)

Braiins OS - operativsystem for krypto-graving, primært Bitcoin
- fri programvare

FPGA: Field Programmable Gate Array

Kontrollbordet blir vanlegvis styrt av Linux

Slush Pool var det første grave-lauget ("mining pool"), etablert alt i 2010. Dei har utmerka seg sidan starten ved å vera opne og tydelege på Bitcoin Core-støtte. Det er difor naturleg at dei står i spissen for opning av dette området også.

PANEL • REKT: how to survive the bear market
WhalePanda, Ambroid, Tone Vays, Florian Maier. HOST: Matt Odell
"Don't quit your daytime job" kan stå som første råd frå panelet.
Tone Vays sa han angrar på at han ikkje heldt fram i jobben på Wall Street eit år lenger, for å kunna ha investert meir i bitcoin som då låg på $2-300.

Lønnsutbetaling i bitcoin:
Florian M. sa at bedrifta hans prøvde dette. Teknologisk var det veldig lett, regulatorisk (KYC) var det eit mareritt, og dei ga difor opp. Dei har kode på Github for løysinga dei utvikla.

Største undervurdering/feilslåtte investering
Tone Vays: Undervurderte dynamikken då kursen var rundt $3K. Han trudde at det då ville bli nedgang og at oppgangen ikkje ville komma før altcoins ville forsvinna.
Er likevel uroleg for vidare kursutvikling, han ser ikkje mange nye brukarar komma inn i systemet.

Ambroid: Seld for lite ved den store oppgangen i 2017. Han kjøpte bitcoin for altcoin i 2018, det var ein tabbe (skulle brukt dollar).

WhalePanda: Har halde på for mykje altcoin, sjølv om det berre utgjorde 10 % (og no nærmare 1 %)

Florian: Det er lett å sjå i ettertid kva ein skulle ha gjort, men det er vanskeleg å gjrea det rette der og då. Eit problem er at kjenslene styrer for mykje. Godt råd: Lag ein plan og følg den!

Kva med opsjonshandel?
Tone Vays: Det er for lite likviditet i markedet.

Kva betyr det at altcoins vil døy ut?
Dei vil ikkje forsvinna heilt, men gå gradvis mot null. Dei gamle vil gradvis forsvinna, men nye vil komma til, men problemet er at dei ikkje har nokon bruksscenario (use case).

Mitt inntrykk: Den enkle oppsummeringa er: kjøp på botn og sel på toppen! Men det veit jo alle, og aktørane i panelet verka på mange måtar like amatørmessige som du og eg. Men bra at dei var opne om eigne feil og feilvurderingar. Det beste rådet er likevel å ha ein klar plan og følgja den, t.d. periodevise kjøp (månadleg, kvartalsvis, halvårleg).

Bitcoin as a practical tool for individual freedom
Rigel Walshe

Tidlegare politimann frå New Zealand. Han var samtidig frontmann i eit metal-band og fekk problem med leiinga i politiet. Han beheldt jobben, men måtte gjera ein del endringar med bandet. Han slutta i politiet for eit par år sidan og begynte å læra seg programmering (!), på Code Academy.


LNP/BP Macroeconomic Data, Theories, and Intuitions
Pierre Rochard
Pierre lært også koding på Code Academy og oppfordrar alle interesserte i å læra seg programmering - det er aldri for seint!

Lightning Excel rekneark (plug-in i Excel)

Node Launcher tek seg av alt styret med oppkopling mot Bitcoin- og Lightning-nodar, og fungerer både i MacOS, Windows og Linux.

Bitcoin "macroeconomics"
- long term economic

Viktig spørsmål: Vil gebyr vera nok til å sikra Bitcoin-nettverket i framtida når inflasjonen er null? Eller blir det ein hard fork med ein Bitcoin-variant som har innebygd inflasjon?

Aktuell lesing:
Eric Budish: "The Economic Limits of Bitcoin and the Blockchain"
TwoBitIdiot: "The 21mm BTC Soft Cap"
Dan Held: "Bitcoin's Security is Fine"
Nic Carter: ""Bitcoin bites the bullet"

Mario Gibney: "Blockspace market" should be used instead of "fee market"

Myte: fast grense på 1 MB
Realitet: Variabelt, med eit tak
2009-2013: 0,5 - 0,75 MB
2013-2017: 1 MB
2017-????: 4 mill. vekt-einingar (weight units)

Bitcoin-utviklarar har til no vore mest opptekne av tekniske kostnaderog ikkje sosiale. Sosiale kostnader er at det krevjande å måtta lasta ned heile Bitcoin-blokkjeda for å vera på den sikre sida. Mange er ikkje villige til å ta denne kostnaden, men brukar berre ei lettvektslommebok (SPV - Simple Payment Verification)

Jevons paradox: Increased efficiency causes more total resource consumption

Mitt inntrykk: PR tek opp viktige, og kontroversielle spørsmål, om Bitcoin og utviklinga framover. Det er viktig å stilla spørsmåla og vera open om mulege var. Det er kanskje litt for lite rom for dette i Bitcoin-miljøet.

PANEL • Wallets
Ádám Ficsór, Konstantin Gladych, Rodolfo Novak HOST: Alena Vranova
Paneldeltakarane representerer følgjande lommebøker:
- Atomic wallet
- Wasabi wallet
- Coldcard og OpenDime
- Green Address (Blockstream)
- Casa (repr. ved panelleiar Alena Vranova)

Alle seier dei er profitable (Blockstream har ein litt annan forretningsidé med Green Address).
Enkelheit og brukarvennlegheit er det viktigaste, men for Wasabi er personvern også veldig viktig. Dei har difor integrert CoinJoin i lommeboka. Ved hjelp av CoinJoin blir transaksjonar frå fleire brukarar blanda saman for at det skal bli vanskelegare å spora den enkelte. Det er eit motsetningsforhold (trade-off) mellom brukarvennlegheit og mengda funksjonalitet.

Casa er opptekne av å betra både sikkerheit og brukaroppleving og tilbyr "seedless" nøkkel-etablering. "Seed"-en blir erstatta av ein multisig-

Blockstream/Green Address har utvikla ein fullnode for Android-mobilar: ABCore
Den er tilgjengeleg for nedlasting frå Google Play (tidleg utviklingsversjon).

Standardisering?
- kva tidspunkt? For tidleg standardisering stoppar innovasjon, men manglande standardisering kan også hindra større utbreiing.
- ein god, praktisk start er nettsida som gir oppskrifter på korleis ein skal regenerera ei lommebok (som ikkje blir vedlikehalden lenger) i ei anna lommebok.

Viktig: Ved bruk av multisig må ein også ha backup av den prosessen, for "seed" åleine vil ikkje vera nok til å få tilgang til valutaen.

Green Address: Oppdateringsfrekvensen er 14 dagar
Atomic wallet: Bruk av mobilen som hardware-lommebok, inkl. av LN
Wasabi: Har avdekka mykje dårleg praksis i programvareutvikling for Bitcoin. Opprydding i kode bør difor prioriterast
Coldcard: Adresse-inspeksjon
Casa: SatApp (forenkling av LN-betalingar med namn som forenklar adressehandteringa


Running bitcoin in production environments
Ketominer
Konkret oppsett av betalingsløysing (BTCPay Server) med Bitcoin- og LN-nodar pluss alt som høyrer til (webserver,applikasjonsserver, mellomvare, databaseløysing +++).


The Information Theory of Money
Dan Held, director of Business Development, Kraken

Dagens problem: Sentralbankar har ikkje sjanse til å få full oversikt over all nødvendig informasjon for å gjera dei rette vala.
- impossible to calculate inflation
- forecasting does more harm than good
- political interference
- resluts aren't reproducible

Eit godt bilete på dagens modell er at sentralbankar styrer bilen ved hjelp av bakspegelen.

Svaret (i følgje Dan Held) er innføring av "sound money".
Transparent, gitt/endeleg tilførsel av pengar, kjent av alle: 21 mill. bitcoin

Mitt inntrykk: Enkel og god presentasjon, men som eg også har nemnt tidlegare, eg skulle gjerne ha sett eit meir balansert syn på de monetære spørsmåla. Her er det berre "Austrian school of economics" og "sound money" som blir presentert som løysing. Kan Bitcoin også vera eit godt hjelpemiddel i ein meir keynesiansk variant av økonomien? Kva med Bitcoin og den sirkulære økonomien? [begrepet "sirkulær økonomi" er litt merkeleg - er ikkje økonomien alt sirkulær?]


How to really kill bitcoin
Saifedean Ammous

Bitcoin har mange lag av motstand (resilience).
Den mest effektive måten å stoppa Bitcoin vil vera å gjera insentiva for Bitcoin uaktuell ved å tilby eit system som er like godt eller betre.

Ville finanskrisa i 2008 ha skjedd om ein framleis hadde brukt gullstandarden?
Gull har mange fordelar, også relatert til Bitcoin.
Kva vil eit fritt marked velja, gull eller Bitcoin?
Argument for Bitcoin:
- lower cost of running av full node
- cheaper to settle glbobally
- cheaper to verify
- lower suppply growth rate
- men, utan styresmaktene si manipulering av pengar, ville bitcoins hovudargument bli borte

Gode nyheiter: status quo favoriserer bitcoin
Dårlege nyheiter: bitcoin kan bli meir avhengig av styresmaktene enn me likar å tenkja

Mitt inntrykk:
Saifedean er sterk tilhengjar av gullstandarden som modell for pengepolitikken, og ser Bitcoin som ein moderne variant av denne. Igjen ein "Austrian economist". Spørsmålet om finanskrisa ville ha skjedd med ein gullstandard er typisk for ein overforenkla modell av dagens økonomi: Korleis ville den moderne økonomien i det heile sett ut med ein gullstandard? Den ville kanskje sett heilt annleis ut enn det me ser i dag, og kanskje ikkje så bra likvel.

PANEL • Education in Bitcoin
Sam Wouters, Pavel Kravchenko, Jimmy Song HOST: Stacey Herbert

Kva er det viktigaste for nybegynnarar å vita om Bitcoin?
- prøv å finna ut korleis det kan ha betydning for den personen du snakkar med
- det er folk i utviklingsland som forstår dette med ein gang, det er folk i i-land som har problem med å forstå det (Jimmy S.)
- dessverre er det dei som lir mest under dårleg/korrupt økonomisk politikk som forstår Bitcoin lettast
- negaitve renter er eit uttrykk for at det blir laga endå meir pengar (låge renter for bankane gjer det lettare å gi lån, som jo er å skapa nye pengar)

Mitt inntrykk: Viktig område, kanskje det viktigaste av alle for å få meir utbreiing og betre forståing for og av Bitcoin og blokkjedeteknologi. Men bortsett frå Pavel var det ingen som nemnde korleis me skal få faget inn i akademia. Det er ein stor mangel på forståing av kva betydning denne teknologien og økonomien kjem til å få, både teknologisk og økonomisk. Det må inn på pensum i høgare utdanning, og det må inn som sjølvstendige kurs, ikkje som så mange ser ut til å tenkja: ja, me underviser i dette, men i dei eksisterande kursa våre.

Lowering Chain Fees and Improving Privacy with HyperLoop
Alex Bosworth, Lightning Labs

HyperLoop reduserer størrelsen på ein LN-overføring til blokkjeda med ein faktor på 5 (20% av størrelsen til ein vanleg blokkjede-transaksjon).


Yellow Rock Bad, Orange Coin Good: Environmental & Social Impacts of Gold & Bitcoin
Hass McCook

Energy is Good.
Emissions are Bad.

Global energibruk: 18,6 % fornybar (atomanlegg del av dette)

Estimert energibruk: 70 TWh/år
- estimata for fornybar-andel varierer veldig; frå 28 % (Cambridge) til 78 % (Coinshares)

Samanlikna med gull, kan energibruken til Bitcoin forsvarast.

Meir enn 50 % av alt gull blir brukt til smykke/dekorasjon. Er energibruken for utvinning av gull bra?
- trenden mot 100 % fornybar energi vil ikkje hjelpa så mykje på miljøproblema til gull


PANEL • Lightning Network
Samson Mow, Alex Bosworth, Max Keidun, Alex Petrov. HOST: Stephan Livera

Lightning er framleis ganske nytt og underutvikla. Sjølv om bruken aukar, er det framleis ganske mykje feilretting.Vanskeleg å finna utviklarar på dette området. Det manglar også mykje på grensesnitt-sida; det er for vanskeleg å bruka LN no.
Stiller spørsmål om det er lurt å bruka "invoice"-begrepet fordi det kan ha ulik betydning i ulike økonomiar.
I LN re det mykje viktigare kva nodar ein koplar seg opp mot, i motsetning til Bitcoin der det eigentleg ikkje betyr noko, så lenge ein av nodane fungerer.
Lightning på toppen av Liquid-sidekjeda: Store mulegheiter, men også ein del ekstra utfordringar.

Lightning opnar for store endringar og nye forretningsmodellar.

Scalable computing in LNP/BP: Prometheus protocol
Maxim Orlovsky



1on1 • Reflecting on scaling, 5 years on
Adam Back, Giacomo Zucco. HOST: Alexandra Moxin

Positivt med det høge tempoet på utviklinga og den innovasjonen som har skjedd.
Segwit2X var ein viktig manifestasjon på at verken gravarane, utviklarane eller dei store vekslingsaktørane hadde nok kontroll til å styra utviklinga i deira retning. Det var grasrot-bevegelsen som kom ut som vinnarar og fekk stadfesta at ein brukaraktiverte soft-fork (UASF)

Viktig skilje mellom validering og konfirmering. Gravarane konfirmerer, men full-nodar validerer.

Ei gruppe handfull store aktørar møttest på eit hotellrom i New York og prøvde å bestemma Bitcoins framtid. Det gjekk heldigvis ikkje .

Bitcoin er lik Internett på den måten at ulike lag er optimaliserte for sine oppgåver.

Skalering er viktig, men vart overdrive tidlegare. Det var heller ein kamp om kontroll, og frå den kampen kom den viktige lærdommen at brukarane (full-nodar) har mykje større makt enn det var tenkt før.


CLOSING PANEL
Tone Vays, Saifedean Ammous, Pierre Rochard, Francis Pouliot HOST: Max Keiser

Spelteori:
Bitcoin går no inn i ein ny fase der styresmakter og store organisasjonar begynner å ta det alvorleg - kva seier spelteori om mulege utfall her?
- det kjem til å bli mykje meir intenst enn det har vore, med tanke på


Var Bitcoin eit slumpetreff ("popular by accident")?
- tja, ei viss einigheit om det
- interessant: Satoshi nemner ikkje grensa på 21 mill. bitcoin i white paper-et

Driv hashrate prisen eller er det omvendt?
- prisen driv hashrate (panelet er einige om det)
- men det kan endra seg når belønninga går ned og gravarane blir betalte med gebyr

Closing words
Max og Roman i arrangementkomitéen fekk fortent applaus for den gode jobben dei har gjort.
Max er den lokale representanten og held til i Latvia, medan Roman er frå Russland.

Baltic Honeybadger 2019, Riga

Baltic Honeybadger er Bitcoin-konferansen framfor nokon, i alle fall i Europa. Det er tredje året konferansen blir arrangert, og årets utgåve er kalla "bear edition" - sikkert fordi planlegginga starta etter fjorårets konferanse og på eit tidspunkt der bitcoin-kursen var lågare enn på lenge. Det spørst om ikkje konferansen heller skulle vore kalla "bull edition", for Bitcoin synest sterkare enn på lenge. Dominansen i kryptoverda er høgare enn på mange år.

I innleiinga på fjorårets blogg frå arrangementet kan du lesa om bakgrunnen for den spesielle koplinga mellom honeybadger (honninggrevling) og bitcoin.

Konferansen kan følgjast direkte her: https://www.youtube.com/watch?v=66ZoGUAnY9s

Laurdag 14. september

Opening words 
by Max Keidun & Roman Snitko
Ja, det første som skjedde var at undertittelen vart endra :)

PANEL • Unpopular opinions in Bitcoin
Eric Voskuil, Oleg Andreev, Jimmy Song, Samson Mow. HOST: WhalePanda

"Kryptovaluta er ein personleg sikkerheitsrisiko"
Kan sikkerheitstruslar (kidnapping, utpressing o.l.)bli eit større problem med desentraliserte pengar som bitcoin, også fordi du ofte oppbevarer kryptopengar heime. Men problemet er vel meir generelt at om du har store verdiar, enten det er fiat-pengar eller krypto, er du utsett uansett, i alle fall om du "flashar" pengane dine.

"Kredittkort er fantastisk"
Ja, for forbrukarane er det mange goder, men for seljaren er det mykje negativt. Det er sjølvsagt også eit problem med overvaking og innsyn i alle transaksjonar. Men ei samanlikning av bitcoin og kredittkort blir feil, det blir å samanlikna eple og pære. Bitcoin er pengar, kredittkort er kreditt.

"Bitcoin-bankar, og tilhøyrande utlån, er uunngåeleg"
Ja, men me vil ikkje komma i den situasjonen mange fiat-valutaer er no med negative renter. Men det er vanskeleg å samanlikna med ordinære banktenester og -utlån sidan rentene er subsidierte via skattesystemet.

"Kvifor ikkje gå over til satoshi i staden for btc?"
Kvifor snakkar ikkje alle esperanto? [og kvifor er tommar og fot stadig i bruk?] Ein kan ikkje tvinga folk til å ta i bruk nye nemningar og einingar. Men Lightning Network kan kanskje endra dette ved at sats/satoshis kan bli standard-eininga.

"Bitcoin må bli meir enn verdioppbevaring"
Bitcoin som digitalt gull er ikkje nok til å forsvara verdien i lengda. Men Bitcoin treng ikkje vera meir enn det det alt er for å halda verdien.  På ei side kan ein seia at gull har oppnådd å ha stadig stigande verdi sjølv om det berre blir brukt til oppbevaring. Men Bitcoin har så mange mulegheiter at det likevel vil vera synd om dei ikkje blir brukte. Og dette potensialet spelar også inn prismessig. Garantien for avgrensa mengde spelar også inn og er avgjerande for å vera eit godt medium for oppbevaring.

"Gebyra blir for høge framover og vil tvinga fram sentrale (custodial) løysingar"
Ei slik lineær framskriving er lite tenleg. Utviklinga er sjeldan lineær, det gjeld også for Bitcoin.

Mitt inntrykk av dette innslaget: Paneldiskusjonar er nesten alltid vanskeleg, og også denne var relativt lite informativ og lite vellykka.

All cryptography is bad and you should feel sad
Oleg Andreev
Kryptografi er svært interessant fordi det er i skjeringspunktet
Digitale signaturar vart oppfunne i 1977/78, men først 30 år seinare har me fått gode løysingar.
Schnorr-signaturar vart oppfunne i 1989 av Claus Peter Schnorr, men vart ikkje brukte fordi CPS patenterte teknologien.
Patentet gjekk ut i 2008, men den einaste fungerande dig. sign.-løysinga var ECDSA.

Mitt inntrykk: Ganske teknisk innslag, men hovudinnhaldet var problemet patenterte Schnorr-signaturar og alle trøblete omvegar ("work-arounds") som måtte gjerast for unngå patenta. [me burde kanskje ikkje kalla signaturane "Schnorr". Sjølv om det er grunn til å heidra oppfinnaren for teknologien, er det ikkje grunn til å heidra den etterfølgjande patenteringa og det som eigentleg vart 25 år med stillstand og mykje arbeid som eigentleg har vore bortkasta).

How Bitcoin Changes Incentives
Jimmy Song
Individ -> organisasjonar -> nasjonar -> globalt
Ingen enkel måte å oppbevara verdiar i dag. Pengar/verdiar skal flyttast rundt (keynesiansk økonomi) og ikkje "stå i ro". Pengeflyten er essensiell i dagens økonomi.
På dei siste 60 åra har pengemengda auka 5100% (ca. 6,7 % årleg vekst i pengemengde).
Vanleg oppbevaring: eigedom, aksjar, gull
Men aksjar er ikkje lett tilgjengelege for alle, heller ikkje eigedom og gull.
Det er meir fokus på oppbevaring enn på å bruka verdiar til å skapa noko nytt (kreativitet).

Jameson Lopp: "Bitcoin isn't a get rich quick scheme, it's a don't get poor slowly scheme"

Organisasjonsnivå
"Cantillon Effect": Dei som brukar pengane først, får dei fleste fordelane
Det er dei store/største selskapa/org. som får dei største fordelane og dei første som får store lån til gode vilkår (mykje enklare for bankane å gi eitt stort lån enn å dela det opp i 1000 små).
Gjeld/kreditt driv veksten og det stimulerer ei vinnaren-tek-alt-utvikling.
Det blir konsentrasjon om størrelse og vekst og ikkje på innovasjon.

Med Bitcoin er det ingen Cantillon-effekt, og heller ikkje kredittbasert vekst.

Nasjonsnivå
Alt er bygt opp rundt støtte til store selskap. Store selskap blir dyre å styra og ineffektive. Løysinga er standardisering og einsretting.

Eksempel frå healthcare.gov i USA:
- tok 18 mnd og $700 mill. (!!) å utvikla og fungerte ikkje!
- måtte hyra inn eit ekspert-team som så utvikla eit nytt system på 9 veker til $10 mill.

Globalt
"Dollar Hegemony"
Bretton Woods-konferansen i 1944 er noko av det viktigaste som skjedde under siste verdskrigen.
Dollaren vart etablert som reservevaluta for verda.
Det skaper ein global "Cantillon"-effekt: USA får dei første nye dollarane og får den største effekten. Når to fattige land, t.d. i Afrika, skal utveksla varer og betaling for desse, må det stort sett skje gjennom dollar og det tener bankar i USA på.

Mitt inntrykk: Jimmy Song er ein god foredragshaldar og snakkar enkelt, ut frå ein god struktur. Eg sit likevel med ei "Senterparti"-kjensle: God til å formulera problema, men ikkje så god til å komma opp med gode løysingar, og å overtyda om at Bitcoin/kryptovaluta vil fungera betre.

Strange Theories of Money and Credit
Eric Voskuil
Ofte får markedet skulda for noko styresmaktene faktisk er ansvarlege for.
- thin air
- inflation
- credit expansion
- full reserve
- risk free return

github.com/libbitcoion....

Thin air:
Bankane lagar pengar ut av "lause lufta" ("ex nihilo"). Det er lån som skaper innskot, ikkje omvendt!

Inflation:
Ludwig von Mises: "The quantity of money available in the whole market system cannot increase or decrease otherwise than by first increasing or decreasing the cash holdings of certain individual members"

Credit expansion:
The indirect cause [of massive unemployment] is still inflation; more specifically, credit expansion initiated by the banking system without the backing of real saving"
(Jesus Huerta de Soto: "Money, bank credit, and economic cycles"

Full reserve:
Whe a man dposits goods at a warehouse, he is given a receipt and pays ... for the service of storage... When the warehouse receipt is presented, the owner is obligated to restore the good deposited. A warehouse specializing in money is known as a 'bank'. [When] someone else's property is taken by the warehouse and used for its own money-making purposes. It is not borrowed, since no interest is paid".

Risk free return:
The inherent risk in [a loan] contract is that Alice may not honor the agreement or be bankrpt by then. If we could prgrammatically guarantee that Alice honors the contract then we would be able to create a riskless zero bond, the foundation of..

Hovudskilnaden på markedspengar og fiat-pengar (state money) er monopol i det siste tilfellet. Men også private pengar som Bitcoin kan monopoliserast, ved eit 51 %-angrep.

Mitt inntrykk: Igjen ein tilhengjar av den Østerrikske skulen (Austrian school of economics). Eg saknar nokon som kan argumentera frå den andre sida (keynesiansk økonomi) for å balanse. Er det muleg? Det er forståeleg at Bitcoin tiltrekkjer seg tilhengjarar av "sound money" (pengar utan inflasjon) og eit pengesystem som liknar på gullstandarden. Men det kan vel ikkje vera den einaste måten Bitcoin kan brukast på og utvikla seg på? Meir diversitet, please!

Bitcoin as Base Money
Matthew Mežinskis
(driv podkasten CryptoVoices)

Ein del innleiande spørsmål som skal svarast på i løpet av foredraget:
Is the Federal Reserve pinting money?

Is the total value of bitcoins larger than silver?
Nei, verdien av alt sølv er 4-5 ganger noverande verdi av Bitcoin (ca. $ 1 trillion [1 billiard etter norsk namngiving]).

What is the pirce of money?

Will the libra qualify as base money? NO!

What is base money?
- monetary base
- central bank money
- resere money
- outside money
- state money
- high-powered money
- settlement media
- basic monety

Alt over er uttrykk for det same: the monetary base.

- monetary policy
- quantitative easing
- balance sheet expansion
- "Master account" access

Desse uttrykka gjeld også basis pengemengde

Base money today:
- kontantar (myntar, sedlar)
- sentralbank-reservar

Base money (MB) is final settlement.
Broad money and basemoney
- broad money: kontopengar

M1 i Bitcoin: bitcoin oppbevart på ei vekslingsteneste (eit krav mot vekslingstenesta)

Pegged money cannot be base money!
- DKK er strengt teke ikkje MB fordi den er knytt (pegged) til euro

Tilbake til spørsmåla stilte innleiingsvis:
Is the Federal Reserve pinting money?
Både ja og nei

Is the total value of bitcoins larger than silver?
Nei, verdien av alt sølv er 4-5 ganger noverande verdi av Bitcoin (ca. $ 1 trillion [1 billiard etter norsk namngiving]).

What is the pirce of money?
Vekslingskurs er prisen på pengar!

Will the libra qualify as base money?
Med definisjonen at "pegged money" ikkje kan vera basis-pengar, blir svaret Nei.

Mitt inntrykk: Det beste foredraget så langt! Kjekt å høyra nokon som verkeleg kan stoffet sitt og som kan presentera det på ein tydeleg og god måte. [må fylla ut ein del her, var for oppteken med å ta foto av lysarka hans..]. Han samanliknar også Bitcoin berre med M0-pengemengda, og det kan diskuterast om det er rett. På ein måte er det jo det, men om eg kjøper bitcoin ved å overføra pengar frå bankkontoen min, flytter eg pengar frå M1 til M0.

Opening up
Roman Snitko
1. HODLHODL vekslingsteneste skal bli fri programvare!
Alle kan då laga si eiga vekslingsteneste basert på HODLHODL-koden.
Motivasjonen er at alle bør kunna driva si eiga vekslingsteneste.
Ein annan viktig grunn er den stadig strammare reguleringa av vekslingstenester (jf. LocalBitcoins som har måtta innført KYC/AML)
- HODLHODL har kunna unngått dette fordi dei ikkje held bitcoin

txcatcher - lettvekt blokkjede-utforskar

2. Multisig-API for "alt"
Utviklarar treng ikkje vita alt ("treng ikkje vita noko") om Bitcoin for å utvikla tenester
- a Bitcoin multisig escrow store

1on1 • OTC trading
Max Keidun & Yuri de Gaia. HOST: Fernando Ulricht
Kva er OTC-handel?
- Over the counter, motstykket til vekslingstenester eller børsar der prisen blir bestemt av tilbod og etterspørsel (Bid/Ask)
- kan vera nyttig dersom det er store beløp som skal handlast fordi handelen ikkje påverkar kursen (vanlegvis fast kurs, eller i alle fall eit avgrensa kursintervall).

I Brasil er bitcoin populært for internasjonal handel og pengeoverføring, noko som er vanskeleg og dyrt med fiat-pengar.

Korleis påverkar OTC vekslingsmarknaden (børsane) og omvendt?
- OTC-aktørar kan tilføra vekslingstenestene likviditet, vekslingstenestene kan på si side tilby betre kursar enn andre OTC-aktørar


PANEL • Physical security in Bitcoin
Florian Maier, Rigel Walshe, Jameson Lopp, Rodolfo Novak. HOST: Peter McCormack
Sikkerheitsnivået må vera mykje høgare enn det som er tilstrekkeleg akkurat no. Må planleggja for nye nivå i framtida.

"Ver din eigen bank" ("be your own bank") har lenge vore slagordet for Bitcoin og kryptovaluta. Det mange ikkje tenkjer over, er at det også inneber å vera sikkerheitssjef for banken! Det er ei krevjande oppgåve, mildt sagt. Truslane er mange, og inkluderer også truslar av typen "sjølvskading". Det er dessverre mange måtar å skyta seg sjølv i foten på.

Designing a Hardware Wallet
Rodolfo Novak
Finst det noko slikt som eit tvers gjennom sikkert system ein kan stola 100 % på? Nei, det er ingen måte å kontrollera 100 % at det ikkje finst skadeleg maskin- eller programvare (jf. Ken Thompson "Reflections on Trusting Trust" eller Olav Lysnes "The Huawei and Snowden Questions").

Coldcard wallet:
- tamper evident bag
- device inspection (tilbyr foto av kortet)
- mange lag med sikkerheit
- split pin
- multi-sig (air-gap)
- ingen "factory reset" (kan vera eit sikkerheitshol) - 13 pin-forsøk og kortet er ubrukeleg

Kjem aldri til å ha ei lommebok som kan koplast til Coldcard via USB - det er for mange usikre ting. Viss du vil ha ei enklare lommebok får du heller kjøpa den av ein konkurrent!

Alle Bitcoin-operasjonar blir gjort med opne programvare-bibliotek. All kryptografi knytt til Bitcoin blir handtert av opne bibliotek.

Coldcard Mk3 kjem i handelen i slutten av oktober.

Mitt inntrykk: Dette må vera den sikrast hardware-lommeboka som er å få kjøpt.

Privacy Visions
Ádám Ficsór
Bitcoin personvern for framtida.
To dimensjonar: nettverks-personvern og blokkjede-personvern
Temaet for foredraget er det siste.

CoinJoin er ein fungerande måte å gjera sporing av transaksjonar vanskeleg, men har ein del utfordringar.

Lightning Network kan også sørgja for betre anonymitet dersom det tek av i stor grad.

Mitt inntrykk: Litt vanskeleg å få tak i innhaldet. Temaet er greitt nok, men presentasjonen var ikkje overtydande.

A Story of Music on the Silk Road
Tatiana Moroz
Tatiana er kjend frå podkasten "The Tatiana Show", og er singer/songwriter frå USA.
Vart kjend med politikaren Ron Paul i 2011 og turnerte saman med han i president-kampanjen. Vart også kjend med Ron Pauls liberalistiske verdiar.
Seinare vart Tatian også kjend med Lynn Ulbricht, mor til Ross Ulbricht (mannen bak Silk Road). Tatiana har reist mykje saman med Lynn Ulbricht for å imformera og driva kampanjen freeross.org. Ross Ulbricht vart dømd til to ganger livstid + 40 år (i USA er fengselsstraffa bokstaveleg - livstid er livstid. Dobbel livstid er jo slik sett berre tull). Meir om denne saka her.

Tatiana vart også kjend med Ross og vart den første utanfor familien som besøkte han i fengsel.
Ho fortalde så ein del om Silk Road-saka, og det er mykje uklart og snusk der. Det viktigaste er nok at påstandane om at Ross prøvde å hyra leigemordarar, ikkje var ein del av tiltalen. Då er det veldig vanskeleg å forstå den ekstreme straffa.

Meir om Ross-saka:
https://freeross.org/railroaded

Saka har også sett søkjelys på det inhumane og dysfunksjonelle fengselssystemet i USA.

Alle apellar er brukte og avslegne, så det er berre ei benåding som kan få Ross Ulbricht ut av fengsel.

Mitt inntrykk: Tatiana er dama si! Viktig stemme både for Ross Ulbricht, men også for fridom, eit meir rettferdig pengesystem og ikkje minst eit meir humant rettsvesen, inkl. fengselssystem.

50 Positive Catalysts on Bitcoin's Horizon
Murad Mahmudov
1. Global trust in gov inst. is at a historic low
2. Trust among people is also decreasing
3. Trust between nations is also decreasing
4. Global debt levels ar at an all time high
5. If you add up other "off-the.books" oblig. it looks even worse
6. $15 trillions in negative-yelding debt around the world
7. The race to the bottom: Negative rates
8. Normalization of Modern Monetary Theory and other economic schools of economics
9. Wealth inequality is at a 100-years high (wtfhappenedin1971.com)
10. This drives the rise of populist movements around the world
11. This can lead to confiscations and the likes
12. Central banks demand for gold is at an ATH
13. US dollar avtakande rolle som verdsvaluta
14. Era of bank secrecy is coming to an end (Swiss banks are not what they used to be)
15. Mass-surveillance, bot financial and non-financial is on the rapid rise
16. Sanctions and waponizaton of large int settlement networks around the world
17. Bitcoin is slowly starting to be mentioned as a safe haven
18. Demographics: tech-saccy yonger are becoming adults
20-22 Increasing smart phone adoption (ulike variantar av denne)
23. Slowly more finanzialization of Bitcoin
24. Bitcoin Core continuously improving (layer 1
25. Layer 2-solution steadily improving
26. Uups, denne glapp for meg
27. .. og det gjorde denne også
28. Hashrate incre
29. Hashrate distr improving
30. Privacy solution improving
31. Custody solution improvement
32. Growing number of non-monetary use-cases
33. More and more people realizing that Vitcoin i sa superior form of money
34. Bitcoin memes are a strong element of the community (#HODL, #StackingSats ++)
36. Growth in Bitcoin litrature
37. Growth in Bitcoin educational courses
38. Risin number of Bitcoin-only entrepreneurs and businesses
39. More and more trad finance/Global macro popel slowly recommending Bitcoin/crypto
40 S2F (Stock to Flow ratio)
41. Bitcoin increasing its ratio of the world's monetary base
42. Superior Sharpe ratio
43. Uncorrelated nature
44. Better than any remittance solution
45. Destruction of the ICOs and the altcoin complex
46. Steady reduction in volatility
47. Onchain metrics: Dormancy
48. Onchain analytics
49. Onchain analytics (klarer ikkje å detaljera)
50. Log-log (log-log analysis (Harold Christopher Burger)
51. Generally higher montly lows

Felipe De Santa: "Only 1 out of 12 generations witness their money anchor decrease"

Mitt inntrykk: På grunn av knapp tid vart dette noko heseblesande. Men Murad gjorde likevel ein god jobb.

BTCPayServer announcement
Roman Snitko

BTCPay Server blir lagt ut som fri programvare. Square Crypto (Jack Dorseys Square) gir $100.000 til prosjektet.

1on1 • Payment processing
Nicolas Dorier, Rui Gomes. HOST: Roman Snitko
Ulik regulering frå land til land, og til og med frå stat til stat, gjer at det er vanskeleg å skalera betalingsløysingar.
Ei løysing kan vera å kopla seg opp til dei lokale vekslingstenesten, for dei kjenner den regionale reguleringa best.
Framtida til bitcoin-betalingar:
- trur uansett at bitcoin vil bli den viktigaste betalingsmåten på nettet


Lessons from the Trenches: using Bitcoin & Lightning in commerce
Sergej Kotliar
Sergej arbeider i Bitrefill som sel digitale gåvekort og påfyllskort (telefonkort)
Ca. 80/20 bitcoin/altcoin
Mest brukte lommebok: blockchain.info og deretter Coinbase
Færre som brukar SegWit-betalingar enn generelt på blokkjeda (33 % vs. 45 %)
Berre 6,5 % av transaksjonar brukar multisig (stort sett vekslingstenester).


CLOSING PANEL
Oleg Andreev, Eric Voskuil, Peter Todd, Eric Lombrozo, Samson Mow. HOST: Roman Snitko
Kva er den store "hypen" utviklingsmessig no (i fjor var det Lightning)?
- Taproot og Schnorr-signaturar er "hot" og vil ev. gi nye mulegheiter

Generelt prøver utviklarane å halda seg unna ting som rører ved konsensusreglane og behov for endring av desse. Ein prøver å utvikla ting der ein har full kontroll og slepp å spørja andre om endringar for å få det til.

Finst det også ein plass for altcoins, eller er me forbi det punktet? Det handlar meir om prinsipp enn om spesifikke altcoin.
Skalering: Å berre snakka om trans. pr. sek (tps) gir ikkje meining. Det er tillitsmodellen som er det sentrale, og den som gjer skalering vanskeleg [det er det velkjende trilemmaet Desentralitet - Sikkerheit - Skalering, der du berre kan oppnå to av tre, men aldri alle tre på same tid].

Baltic Honeybadger 2018, Riga

Konferansen "Baltic Honeybadger 2018" har klart å samla mange av dei største namna i krypto-verda, i alle fall i Bitcoin-verda. For dette er ein Bitcoin-relatert konferanse, og då forstått som Bitcoin Core og ikkje dei titals andre Bitcoin-variantane. NB! Live-overføring her: https://youtu.be/66ZoGUAnY9s

Roger Vers reklamestunt i 2014

Tittelen på konferansen er kanskje litt rar, men spelar på eit tidlegare reklamestunt av den ikkje ukjende Roger Ver. Han sette opp reklameplakatar for den nye valutaen i California i 2014. Det er jo ikkje så lite ironisk at det nettopp er Roger Ver som indirekte har gitt konferansen namnet. For er det ein mann som neppe er invitert til konferansen, så er det nettopp Roger Ver. Det har sjølvsagt samanheng med frontkollisjonen i Bitcoin-miljøet i fjor då Bitcoin Cash spora av (hard fork) og vart eigen valuta med eiga blokkjede fråkopla hovudkjeda. Sidan den gangen har Ver brukt all ledig tid til å rakka ned på Bitcoin (Core) og reklamert for Bitcoin Cash.

Du kan elles lesa om koplinga mellom honninggrevlingen og Bitcoin i denne Wired-artikkelen. Koplinga mellom honninggrevlingen og bitcoin kan elles førast tilbake til ein Youtube-video frå 2011, som Wired-artikkelen viser. Få med deg videoen, den viser honninggrevlingen som litt av ein råtass - den fyren vik ikkje tilbake for noko! (NB! Sterke scenar! :)

Konferansen snart klar til å starta. Ei ganske mannsdominert
forsamling, det må seiast.

Oppsummering

Eg forventar ikkje at folk skal lesa gjennom det eg har notert, nærmast som ein "stream of consciousness", så her er ei oppsummering av inntrykka mine.

Årets Honeybadger-konferanse samla 7-800 deltakarar (vanskeleg å telja eller anslå) og med det fleire enn 2017-konferansen. Det gode med konferansen er at den også blir streama. Teknisk sett var det ein del å utsetja på arrangementet. Det var ein god del rot med presentasjonar som ikkje kom opp, peikarar som ikkje verka, lydproblem fordi det ikkje vart brukt mikrofonar festa til hovudet, men lause mikrofonar. Alt i alt litt primitivt der altså. Heller ikkje offisiell wifi i salen. Sidemannen min meinte det var fordi den typiske deltakaren på slike konferansar er skeptisk til bruk av wifi. Jeez...

Konferansen var prega av stor semje og konsensus om det meste, ulikt dramaet i miljøet for eit år tilbake. Det kan verka kjedeleg, men er bra for Bitcoin. "Boring is good" sa Gavin Andresen på den store Bitcoin-konferansen i Amsterdam i 2017, og han hadde nok rett i det den gangen. Men GA er ute av Bitcoin-miljøet sidan den gangen, i alle fall det miljøet som støttar dagens Bitcoin-versjon. Det var ikkje langt mellom uttrykka "shitcoin" på denne konferansen..

Det var ikkje så mykje nytt som vart presentert, og av nye ting som blir arbeida med er det vel Lightning Network som er det mest spennande og det som kan ha størst betydning for Bitcoin-brukarar på kort sikt. Men det vart understreka at det er langt igjen, og at det er beta-versjon me snakkar om. Til og med Bitcoin er i beta-versjon!

Den nyleg oppdaga feilen i Bitcoin vart også teken opp i ein av paneldiskusjonane. Feilen har fått mykje merksemd, for deg var av den alvorlege sorten. Den opna opp for dobbel bitcoin-bruk ("double spending"), nettopp det Bitcoin er konstruert for å unngå! Full informasjon om feilen finn du  her. Her kan du sjå at det vart jobba fort når feilen først vart rapportert. Ironisk nok vart feilen oppdaga av ein utviklar frå "the dark side"; frå Bitcoin Cash og Bitcoin Unlimited. Vedkommande fortener honnør for måten feilen vart kommunisert på!

Skjebnen ville det slik at utviklaren som introduserte feilen i ei oppdatering i fjor (Matt Corallo) også var på konferanen og sat i panelet. Men han var ikkje vidare snakkesalig om dette; han understreka berre at all programvare har feil og at det er kvalitetssikringsrutinane som må vera best muleg for å unngå at slikt skjer. Feilen er sjølvsagt retta opp, og alle som køyrer ein fullnode bør snarast oppgradera til 0.16.3-versjonen av Bitcoin Core.

Det slo meg at den økonomiske forståinga ikkje var spesielt god i forsamlinga, og at det hadde vore interessant å få inn litt meir kvalifiserte synspunkt frå den kanten. Det var, som venta, det teknologiske som dominerte.

I tillegg til Lightning var kanskje kunngjeringa av theB.foundation det mest interessante. Bortsett frå eit litt merkeleg namn, er det eit bra initiativ. Bitcoin Foundation slutta å fungera etter 2013-bobla og er i dag berre eit tomt namn. Det er lov å håpa at det nye initiativet klarer å gjera noko for nye brukarar av Bitcoin.

Elles vart det i fleire innlegg på konferansen understreka kor viktig det er å køyra ein fullnode. Lærdommen etter splittinga i 2017 er at brukarane er dei viktigaste aktørane i Bitcoin-universet, men at desentraliseringa må oppretthaldast ved at flest muleg køyrer sin eigen node.

Dag 1 av Baltic Honeybadger, 22.09.2018

(Det blir dessverre ei blanding av norsk og engelsk i referatet, og enkelte innslag er også mangelfullt refererte.)

Opning av konferansen


The Reserve Currency Fallacy
Eric Voskuil

Eric Voskuil står mellom anna bak Libbitcoin, eit utviklingsmiljø (developer toolkit) for Bitcoin.
Eric snakkar om skalering. Skalering var noko av dei første som vart meldt tilbake frå cypherpunk-miljøet. Dei første forslaga (Satoshi og Hal Finney) har vist seg ikkje å vera fullgode.

Dagens skaleringsforslag (moderne skaleringsforslag):
- sidekjeder (side chains)
- drivkjeder (drive chains)
- lightning network

Bitcoin som konsept:
- class of cryptocurrencies
- shared security model
- based on the Satoshi Nakamoto white paper

Value proposition:
- minimize the money tax
- does not eliminate the state, tax or banking
- may result in more trnasparent taxation

Bitcoin-fasar i utviklinga:

1. Honeymoon
   Not having sufficient tax impact to justify suppression
2. Black Market
   Accepting or mining Bitcoin is widely criminalized
3. Competition
   Faulure of ban results in state-sponsored mining attack
4. Surrender
   Mining attack and defense are all-or-nothing

Eric er open på at staten gjerne kan overta kontrollen over Bitcoin, på ein eller annan måte (herunder også at finanssektoren kan overta store delar gjennom ETF [Exchange Traded Funds] o.l.). Det er umuleg å seia kven som vinn denne kampen.

Trustlessness, Scalability, and Directions in Security Models
Matt Corallo

Matt har vore Bitcoin-utviklar i lang tid og gitt viktige bidrag til koden.

"Trustlessness"
- eit betre uttrykk enn "desentralisering"
- det er uansett det me eigentleg meiner
- meir enn berre sikkerheit - motstandsdyktig mot sensur også
  - distribuering av konsensus-gruppe(r) også eit viktig, ope spørsmål for all desentraliserte system

Fordelinga av hash-kraft er ikkje desentral i dag, så spørsmålet er om me kan byggja eit sensurfritt system når distribusjonen av konsensus ikkje er desentralisert.

Spesielt for Bitcoin er den konservative haldninga til endringar. Endringar blir ikkje gjort utan brei semje.

Skalering
- Blokkjeder skalerer ikkje! Alle som påstår at dei har ei blokkjede som skalerer, enten lyg eller er ikkje opne om kompromiss som er nødvendige
- kan gi opp ideen om desentralisert konsensus
- kan gi opp sjølv-validering
- (Lightning Network kompromissar på dette, men lenar seg til slutt på Bitcoin-blokkjeda)
- gi opp sensurfridommen
- gi opp alt!

Bitcoin-samfunnet (community) prøver å unngå at avgjerder blir pressa gjennom.

Framtida for Bitcoin
- each use-case has different trust models baked in
- encourage different trust tradeoffs for different use-cases
- many ineroperable systems for different uses
- reduce usability gaps for those with "stricter" trust models
- continue setting community precedent

How to onboard more (ordinary) people?
Still serious sser experience challenges. Everyting else than using Coinbase is a pain in the..

What will Bitcoin primarily be used for?
Open for a wide variety of use-cases, not locked into specific ones

Different implementations of the Bitcoin consensus rules?
Veldig vanskeleg å få to ulike implementeringar konsensusreglane til å tolka reglane 100 % likt (sjå berre på Ethereum). Men gjerne konkurranse på andre delar av koden.

1 on 1: Current state of the market & institutional investors
Tone Vays og Bruce Fenton

Bitcoin og ETF
(ETF er investeringsfond handla på børsen der dei som kjøper andeler ikkje eig direkte i dei underliggjande verdiane, i dette tilfellet bitcoin)

- kan vera bra for prisutviklinga, men dårleg for bruken av bitcoin (stimulerer investeringar og at ein "sit" på valutaen i staden for å bruka den)
- dei "store" pengane, dvs. store pensjonsfond o.l., er ikkje interesserte i Bitcoin eller kryptovaluta enno. Det er er litt mindre aktørar som er begynte å snusa på dette som eit investeringsobjekt.
- når slike aktørar kjem inn, blir desentralisering av nøklar ("not your keys, not your money") vanskeleg. Slike aktørar må ha ei sentral oppbevaring av kryptopengane (custodians)

"Stablecoins"
(Stablecoins er kryptovaluta som er låst til fiat-valuta, t.d. Tether som er låst til verdien av dollar)
- stor risiko - kva hindrar styresmaktene i å konfiskera dollar- reservane som ligg bak valutaen?
- kanskje "pegged-coin" er eit betre uttrykk enn "stablecoin", for dei er ikkje stabile

Tether (og stablecoins) blir brukte av vekslingstenester for å komma rundt bankproblemet
- "it works until it doesn't"


The future of Bitcoin smart contracts
Max Keidun

Max Keidun jobbar i firmaet Hodl Hodl.

Kva er ein smart kontrakt?
- svært få som forstår dette begrepet

Multisig (multiple signaturar, fleire signaturar) er ei form for smart kontrakt

1. Bitcoin is sent to an escrow address
2. Two parties hold the keys
3. When they aree, they both sign the release transaction

Fleire use case

Kva skjer når den eine parten nektar å signera?
- ingen av partane har interesse av å låsa midlane, men i enkelte tilfelle kan det vera ei betre løysing enn alternativa

Multisig er ikkje brukarvennleg pr. no
Korleis gjera det meir brukarvennleg?

Hodl Hodl lansering ei OTC-basert handelsteneste (OTC = Over the Counter)
- basert på multisig (2 av 3)
- vil også lansera opsjonshandel (futures)

Kvifor ikkje bruka Ethereum?
- meiner Ethereum opnar for mykje usikkerheit og problem i koden og har satsa på Bitcoin i staden


The Bitcoin Standard as a layered scaling solution
Saifedean Ammous (via Skype)

Saifedean Ammous har skrive boka "The Bitcoin Standard".

Bitcoin is "the hardest money ever" to make (money has to be hard to make)
Demand for money is "winner takes all"
- sjå på gull/sølv-forholdet - gull har teke over og sølv har ikkje stige i verdi sidan 1980-talet

On-chain transactions are not possible!
Minner om gull. Alle ville ha gull, men transaksjonskostnadene var for høge.
Gull-standarden art løysinga.

Ser noko liknande med Bitcoin
- storparten av bitcoin-trans. skjer off-chain, ikkje på blokkjeda (vekslingstenester, casino, betting services)
- on-chain trans. vil berre auka marginalt
- off-chain trans. vil auka eksponensielt

Kostar langt mindre å operera ein Bitcoin-fullnode enn ein "gull-fullnode"
- det betyr meir desentralisering og mykje vanskelegare å konfiskera
-

Det er svært lite sannsynleg at styresmaktene vil bruka/eiga Bitcoin
- mental modellar i sentralbankane
- avviser displinen bak "hard money"
- dei fleste styresmaktene er avhengige av å kunna trykkja pengar (seniorage)
- USAs styrke arbeider mot andre styresmakter


Beyond Bitcoin: Decentralized collaboration
Yurii Rashkovskii

Skytenester er eigentleg ikkje nytt, same modell som i "gamle dagar" (IBM stormaskin)

3 Cloud Conveniences
- cost
- convenience
- convention

Cloud is FIAT software
Era of digital feudalism
Online is an optical illusion

3 Cloud Concerns
- Control
- Connectivity
- Complexity

Tilrår å lesa boka "Walkaway" av Cory Doctorow

Serverless Information Tracker (sit.fyi)
- enables decentralized , sporadically connected parties to process the shared information

The tragicomedy of the commons


1 on 1: The future of Bitcoin wallets
Pavel Rusnak and Lawrence Nahum

Pavel Rusnak er ein av personane bak "hardware"-lommeboka Trezor (idéen kom i 2011 og i 2014 vart produktet kommersielt tilgjengeleg).
Lawrence Nahum er utviklar i lommeboka GreenAddress

Samanlikning med Internett: Lommebøker (Wallets) er for Bitcoin/blokkjede som nettlesaren er for Internett
Med den samanlikninga: korleis gjera det kommersielt vellykka?
- for Trezor er det enkelt fordi produktet er "hardware"-basert. Lommeboka er produktet som dei får betalt for
- For ei programvare-lommebok som GreenAddress er forretningsmodellen annleis. Den kan vera å selja tredjepart-tenester eller visa til andre løysingar som t.d. "hardware"-lommebøker

Er lommeboka brukarvennleg slik at vanlege brukarar kan bruka den?
- trur Trezor er ok også for vanlege brukarar
- Trezor gjennomfører enkle brukartestar blant sine eigne tilsette - ofte nok for å avsløra problematiske ting med grensesnittet
- GreenAddress: Brukarvennlegheit er i bevegelse heile tida, brukarane krev stadig meir og det skal vera enkelt å bruka

Planar for støtte til Lightning Network
- Trezor jobbar med dette, men det er utfordringar både til konseptet og den praktiske utføringa
- GreenAddress jobbar også med implementering av Lightning Network, men det er ei rekkje spørsmål som ikkje er avklara enno

Kva funksjonalitet vil me sjå det nærmaste året?
- ein del vil vera usynleg (t.d MAST)
- for GreenAddress er personvern (privacy) det viktigaste. Schnorr signaturar vil også bli innarbeida, og betre sikkerheit er alltid viktig

Generelt: Mykje enklare å utvikla for Android enn iOS, og Apple har i tillegg ein veldig streng politikk på godkjenning av app-ar (og er generlet skeptiske til Bitcoin)

Extreme OPSEC for the Modern Cypherpunk
Jameson Lopp

The quest for privacy
Korleis oppnå best muleg personvern utan å melda seg heilt ut av samfunnet

For mange vart nok denne presentasjonen hakket for paranoid - i alle fall vart det det for meg.
Situasjonen er nok annleis i USA, men for dei fleste er det ikkje aktuelt å gå så drastisk til verks som Jameson Lopp har gjort.

1 on 1: Bitcoin payment processing and merchants
Sergej Kotliar and Alena Vranova

I starten vart det lagt ned stor innsats for å få handelsaktørar/merchants til å ta i mot Bitcoin for å få opp bruken. Korleis er det no?
Aksepten for Bitcoin er mykje større no enn for få år sidan, men å jobba med "merchants" er å gå baklengs inn i det. Poenget er å få fleire folk til å ta i bruk Bitcoin og på den måten pressa fram større aksept i handel, både online og fysisk.

[Dette er eit klassisk høna og egget-problem: vanlege folk vil ikkje skaffa seg bitcoin så lenge det ikkje er noko du kan bruka det til, og "merchants" vil heller ikkje ta i bruk bitcoin fordi folk ikkje brukarvalutaen]

Brukarvennlegheit, og kanskje heller mangel på det, er viktig for å lykkast. Brukaropplevinga i ulike Bitcoin-tenester er framleis langt bak det ein forventar av moderne app-ar og program.

For eigen del tykkjer eg diskusjonen var naiv og viktige økonomiske kjennsgjerningar utelatne:
Ein valuta som stort sett aukar i verdi, vil ikkje bli brukt som "medium of exchange", men som "store of value". Eit meir interessant spørsmål er då om det er nok for Bitcoin å fungera som lagring av verdiar?

1 on 1: Present and future tech challenges in Bitcoin
Peter Todd and Adam Back

(vanskeleg å oppfatta kva som vart sagt - må høyra dette på nytt på Youtube..)

The Future of Lightning
Elisabeth Stark

Elisabeth Stark er CEO for Lightning Labs

Lightning Network er svaret på skaleringsproblemet i Bitcoin. Det er ein lag-2 protokoll og er ein betalingskanal som fungerer off-chain, men som blir avstemt mot Bitcoin-blokkjeda.

Alice og Bob set opp ein betalingskanal, som eigentleg er ein smartkontrakt. Dersom Alice går off-line, stoppar ikkje systemet opp.
Dersom Bob prøver å lura Alice, vil han mista den mengda bitcoin han har sett av i kanalen. Det er altså bygt inn straffemetodar for å hindra svindel. Bitcoin-blokkjeda fungerer her som dommar.

Interoperabilitet:
LN fungerer også på andre blokkjeder

Neutrino: lettvekts-klient (desktop)

Plattform for kjøpmenn (merchants)
BTCPay server - payment server for Bitcoin

Lightning er også eit applikasjonslag for Bitcoin-utvikling

I starten av 2018 var det ca. 46 LN-kanalar, no er det > 12.000
Må likevel vera forsiktige med å setja bitcoin i LN-kanalar for det er mykje som gjenstår før LN er ferdig og klar til seriøs bruk.

Casa: LN-node som kan plasserast heime og som surrar og går.

Arbeid framover:
- arbeider med Watchtowers
- Neutrino mainnet
- AMP: Atomic Multichain Payment
- Splicing:
- routing infrastructure


1 on 1: Investing in bitcoin businesses
Nic Carter and Florian Maier



Closing panel
Elisabeth Stark, Peter Todd, Jameson Lopp, Eric Voskuil og Alex Petrov

ES: Det var meir drama for eit år sidan, med "hard fork" osv. Det har vore eit år med utvikling i staden for  slåssing.

JL: Trur at mange har klart å sjå forbi vekslingskurs og ser at det er mykje ugjort for å byggja vidare

PT: Ser at Lightning kan oppfylla mykje av det som var tenkt med Bitcoin i utgangspunktet

AP: Bitcoin har komme sterkare ut av skaleringsdiskusjonen. Bitcoin er tverrfagleg og byggjer på tre område: teknologi, økonomi og samfunn/(legal).

ES: Lightning er i beta. Bitcoin er i beta, då må jo LN vera i beta!
Mykje må gjerast på brukarsida, med forenkling
Framleis svært tidleg i utviklinga

AP: Trur Bitcoin + Lightning vil bli stort i Afrika og andre stader som har svært dårlege finanstenester

Spådommar om neste år:
JL: Trur Bitcoin vil vera den dominerande kryptovalutaen
EV: I predict that half the predictions will be wrong :)
PT:
AP: Bitcoin kan bli ei redning ved neste finanskrise. Trur altcoins vil vera taparane.
ES: Trur me vil få Schnorr-signaturar i Bitcoin, fleire vil ta i bruk Lightning, trur me vil få fleire "double spending"-angrep i diverse altcoin.

Dag 2 av Baltic Honeybadger, 23.09.2018

Bitcoin Maximalism dissected
Giacomo Zucco
(dette foredraget må sjåast på med eit visst skråblikk ;)

Kva er ein Bitcoin-maksimalist?
Uttrykket karakteriserer dei som trur på ei utvikling av Bitcoin der ein held fast på små blokker og at skalering må skje via eit nytt, off-chain, lag (Lightning Network). Det rommar også haldningar som at Bitcoin er "den einaste rette" kryptovalutaen og at alle andre kryptovalutaer stort sett er "shitcoins".
Det vart først brukt, litt nedsetjande, av Ethereum-grunnleggjar Vitalik Buterin i artikkelen "On Bitcoin Maximalism, and Currency and Platform Network Effects".

Emotional -> Rational
Dogmatic -> Empirical
Toxic -> Healthy
Rude -> Genereous
Gloomy -> Lots of fun

Eric Vorskuil: Cryptoeconomics

The Four Universal Truths (etter buddhism)

1. Everything which is not Bitcoin is a scam
2. Every attempt at changing Bitcoin is a scam
3. Any attempt to use Bitcoin for payment is a scam
4. We shouldn't be nice to scammers

Hard vs. Easy Money
Coinbase & Blockchain
Cloning Theorem


Trading panel
WhalePanda, Florian Maier og Tone Vays

Det generelle rådet frå alle i panelet: Don't! (don't trade)
Viss du absolutt vil starta kryptohandel, er rådet å handla så lite som muleg, ha stor grad av tolmod og sitja på investeringane (long posistions) til dei har nådd ein pris du har definert på førehand. Til meir/oftare du handlar, til større er risikoen.

Ikkje ha større mengder kryptovaluta på vekslingstenester, det er risikabelt ("Not your keys, not your money!").

Make plan and trade the plan!

Bitcoin as a novel market institution
Nic Carter 

Nic Carter driv mellom anna coinmarket.com

Verdivurderinga av Bitcoin (og kryptovaluta) er dårleg!
Å måla transaksjonar pr. dag og samanlikna med t.d. Visa, gir ikkje meining. Bitcoin-trans. er mykje større enn ein typisk Visa-trans.

"Market cap" er eit dårleg mål
- det finst mykje inaktiv bitcoin og mykje som er mista
- rundt 2 mill. bitcoin er ute av sirkulasjon, av ein av grunnane over

Eit alternativt mål er "Realize Cap"
- aggregate value of UTXOs priced by their value when they last moved
- avoids counting long-lost coins
- RealCap = 88 bn vs. Market cap 115 bn
- til samanlikning er RealCap for bitcoin cash 11 bn

Bitcoin er eit effektivt "Clearing House" for verdioverføring
- handel (varer og tenester) utgjer svært lite av dagleg bitcoin-omsetning
- det store volumet er til/fråvekslingstenester
- men det spelar mindre rolle kva Bitcoin blir brukt til, så lenge det blir brukt

Ny KPI: Economic density
- USD transmitted pr. byte (i dag ca. $15)

Men skulle ikkje Bitcoin vera "to dis-intermediate"?
- ja, men... kan ikkje kjempa mot realitetane
- Hal Finney hadde rett med tanke på Bitcoin-bankar, me kallar dei vekslingstenester (exchanges)
- dei fleste føretrekk brukargrensesnittet til vekslingstenester

Bør akseptera at bitcoin blir brukt slik og heller forbetra sikkerheit i mellommenn (intermediates).
Ethereum er eit godt eksempel på korleis det går utan god styring (chain stewardship)


Global Ledgers: Scaling & Capacity for Legacy Securities Systems in the Age of Atomic Swaps
Bruce Fenton

Korleis vil Bitcoin eller annan kryptovaluta interagera med verdipapir ("securities").
Securities are not currency!

Spacesuit X: Analyseverktøy for

Den første "tradeable agreement" er frå 1602 i Nederland, VOC (Dutch East India Company)
- det største selskapet i verda (i dagens verdi større enn dei 10 største selskapa i verda).
- verdipapir vart selde til ca 1100 investorar

Korleis verkar dagens handel med verdipapir (dagens "ledgers")
- dei fleste trur at Apple har ein database med oversikt over alle aksjane
- slik er det ikkje, Apple veit ikkje kven som eig aksjane
- det er mellommenn som Charles Schwab o.l. som har oversikt over dei aksjane dei handlar, men det er ingen delt oversikt

For å føreslå ei blokkjedeløysing for dagens verdipapirsystem er det nødvendig å forstå dagens sjølvmotseiande (counterintuitive)

Development panel
Eric Voskuil, Bryan Bishop, Eric Lombrozo og Matt Corallo

Panelet starta med å diskutera den siste feilen som vart oppdaga i Bitcoin. Feilen kunne ha skapt inflasjon i systemet ved å produsera meir bitcoin enn det som er sett som grense. I praksis ville det skapt ei splitta blokkjede, ei med Bitcoin-inflasjon (der feilen har vorte utnytta), og ei der feilen ikkje har vorte utnytta. Sannsynlegvis ville brukarane ha samla seg om den siste etter ei stund.

Hendinga illustrerer at alle program har feil ("bugs"), til og med system som er så gjennomanalyserte som Bitcoin. Det er ei viktig påminning om alltid å vera på tå hev og aldri tru at eit program er feilfritt.

Kva skjer innan utvikling  av sidekjeder?
- sannsynlegvis først ei "federated" løysing, etter kvart sikra med proof of work

Spørsmål om "covenance"
- må vera veldig forsiktige med å "låsa" bitcoin fordi det er lett å gjera feil slik at bitcoin blir mista/låste for alltid (jf. Ethereum)


Running an organization fully on crypto, Parallel Polis case study
Juraj Bednár

Paralelni Polis (Praha, Bratislava)
Bygning i Praha der alt skal vera basert på kryptovaluta
- kryptobasert kafé
- krypto-hub
- krypto-lab
- Institute of Cryptoanarchy - educatioal insti. and think-tank
- Hackers congress Pralelni Polis - konferanse for kryptoanarkistar

Oppmodar alle om å kopiera konseptet - ein avleggjar er starta i Bratislava.

Erfaringar:
- måtte starta å akseptera Litecoin fordi gebyra i Bitcoin vart for høge
- har eksperimentert med Monero, men problem med bruk av monero før tidl. trans. er stadfesta
- Lightning Network: også problem fordi ein kanal må først opnast
- papir-lommebøker, NFC

Korleis handtera dei store svingingane i kurs?
- prøver å snu det til ein fordel
- betalar dei tilsette kvar dag (etter endt arbeidsdag)
- med kapitalfondet er det motsett: held på valutaen til den har stige 30 %
- i Bratislava hadde dei problem med oppstart pga. den kraftige nedgangen etter nyttår
- brukte då kryptobehaldninga som sikkerheit for lån frå individuelle personar

Announcement
Alena Vranova

Alena var med å starta Trezor (populær hardware-lommebok) og Satoshi Labs.
Har sett behov for betre marknadsføring av Bitcoin.

BHB-nettverk
- sannsynlegivs treng ikkje Bitcoin nokon sentral, koordinert innsats
- men, med litt meir og betre koordinering kan ressursane brukast betre

Dagens modellar
- HODL & BUIDL
- RedHat (delvis desentral, er levedyktig, men sklalerer ikkje, kan også bli interessekonflikt)
- Linux Foundation (klare mål, men sentralisert og kan lett blir korrumpert, reguleringsmessig vanskeleg)

Forslag:
theB.foundation
- Bitcoin/LN er hovudfokus
- enkel vevside for å kopla donering og prosjekt
- hierarkisk tre av prosjekt
- "advisory board" for
- transparent Git-basert prosess

Initiativet er eit forsøk på å laga den org. som Bitcoin Foundation aldri vart (BF har vore plaga med konfliktar, rot, pengemangel og har dei siste 3-4 åra reelt sett vore inaktive).

Bitcoin, regulation and policy panel
Alex Petrov, Eric Voskuil, Leonhard Weese and Gregory Klumov

AP: Kriminalitet er eit menneskeleg aspekt, det er ikkje teknologien i seg sjølv som er kriminell. Teknologi, og andre verktøy, kan brukast til gode ting og til dårlege ting.

AP: Fare for at EU leg store hindringar i vegen for utvikinga i forsøket på regulering. Problemet er at dei ikkje hentar inn råd frå folk som forstår teknologien og systemet, men prøver å finna ut av det sjølve. EU vil ikkje vera den beste plassen for krypto, det er heller mindre land som Malta, Sveits, Lichtenstein som vil vera krypto-vennlege.

GK: Det er viktig at eit land har tilgang til det globale finanssystemet. Det hjelper lite om eit (lite) land har vennleg regulering for kryptovaluta dersom dei ikkje er kopla til det internasjonale finanssystemet.

LW: Det beste er informert regulering, det verste er for lite/feil/dårleg informasjon bak reguleringsvedtak.


Using Bitcoin for Real Estate
Ragnar Lifthrasir

IBREA - International Blockchain Real Estate Association

1. Real Estate Pain Points
Problemet er det store talet mellommenn.
Transaksjonskostnader
Data i siloar, ingen interoperabilitet
Lovgiving
Svindel

2. Solution

4. Real World Applications
- Money!
- Digital Assets?
- smarte kontraktar (trust-minimized conditional payment)
  - Bitcoin multisignature, time lock,

Har tru på "tokenizing", men løysingane er pr. i dag ikkje gode nok (starta med "colored coins", men har ikkje tru på det lenger). Trur kanskje sidekjeder kan vera ei bra løysing når/viss dei blir operative.

Tidsstempling er viktig - OpenTimestamps

5. Assessing Blockchains

Real world implementations
HouseHodl: første plattform for sikker kjøp og sal av eigedom med Bitcoin
Bitcoin escrow via multisig smart kontrakt

Woleet (fransk)
- tidsstempling
- signerte data
-

Use case: Kinesarar som vil kjøpa eigedom i USA (og Canada). Strenge restriksjonar på utførsel av pengar frå Kina gjer at overføring av større pengemengder frå Kina til USA er vanskeleg. Bitcoin er perfekt for slike tilfelle.

Action steps
- kjøp bitcoin
- send til lommebok/-bøker
- køyr full node
- IBREA.network

Bitcoin security panel
Pavol Rusnak, Eric Lombrozo, Pierre Roberge og Jameson Lopp

Større fare for å mista nøklar enn å få dei fråstolne.

Det er ei motsetning mellom sikkerheit og brukarvennlegheit. Eit problem er at mange då vel å bruka ei vekslingsteneste for oppbevaring av kryptovaluta fordi det er mykje enklare å bruka.

Trezor har erfart eit par gjenomgåande problem
- den initielle "seed"-en (orda som må skrivast ned/lagrast) blir ikkje tekne på alvor (ein enkel ting som at rekkefølgja ikkje blir notert korrekt)
- Bitcoin-forgreiningar (forks) og forsøk på å få ut den nye valutaen (skriv inn passord/seed på tvilsame nettsider, sender valuta til feil adresse (replay-problem)

Supply chain attack: dersom du bestiller ei hardware-lommebok og den blir manipulert på vegen. Ver særleg forsiktig med å kjøpa brukte lommebøker.

Idéen om den sikre datamaskina er ein bløff - det vil ikkje skje i overskueleg framtid. Det beste er å spreia risikoen, t.d. bruka multisig saman med ei hardware-lommebok.

Finst det testar/samanlikningar av lommebøker?
- Nei, men det beste er truleg å sjå på Github og talet på bidrag, forgreiningar ++

Don't trust, verify!

Bitcoin custody
Bryn Bishop

What is custody?
Custody rule: It is

Bitcoin vart laga for å eliminera tredjepart, så custody

Sjekklister! Følgja dei slavisk!

Er det verdt å låsa opp den "kalde lagringa" for å casha ut t.d. Bitcoin Cash?
- stor risiko! potensiell gevinst er kanskje mindre enn risikoen


Bitcoin statistics & basics
Alex Petrov

Alex Petrov er CIO i Bitfury Group

Blokkjede er ingen magisk ting

Cyphernode: building Bitcoin applications without trusted third parties
Francis Pouliot

Satoshi portal: Building the Bitcoin standard
Utgangspunkt: Desentralisering i Bitcoin var i fare!

Gjekk frå å vera Bitcoin-misjonærar til å starta ei bedrift
Gjekk aktivt ut mot Bitcoin Unlimited-forslaget saman med 15 andre Bitcin-firma
Også aktivistar for UASF (User Activated Soft Fork) for å få gjennom SegWit i fjor.
- utvikla eigen UASF-fullnode

Cyphernode: Modular Bitcoin full-node microservices API sevrer architecture to build scalable, secure and featureful apps and services without trusted third parties

Closing panel
Adam Back, Giacomo Zucco, Tone Vays og Eric Lombrozo

Kvar er Bitcoin om 5 år?
- trur det er mykje meir bruk av Bitcoin, kanskje mest i den grå marknaden (den som ikkje er ulovleg, men uklar pga. vanskeleg/tung regulering o.l.)
- det handlar om å tilby eit alternativ til fiat-pengar og institusjonelle finanstenester
- håpar at theB.foundation vil fokusera meir på å få fleire til å køyra ein full-node og generelt læra opp folk

Spørsmål frå salen:
"TheB.Foundation" er eit dårleg namn, kan forvekslast med Bitcoin Cash - korleis unngå å gå i same retning som Bitcoin Foundation?
- skal gjera heilt annleis ting enn Bitcoin Foundation. Forsøket er å prøva å ta tak i ting som treng noko meir koordinering og som vanskeleg kan gjerast totalt desentralisert

Kommentarar til det siste året der drama har vorte mykje mindre?
- AB: kan bruka tida til meir produktiv utvikling
- AB: det vil likevel komma nye forslag som kan skapa nye konstallasjonar/frontar
- TV: har vorte skuffa over veldig mange heilt fram til no
- GZ: If you want drama, I give you theB.Foundation name :)
- AB: Dramaet om SegWit2X har vist at brukarane har mykje meir kontroll enn det som var tenkt før

6000 års historie har vist at folk flest gladeleg gir frå seg kontroll til sentrale krefter fordi det gjer livet deira enklare. Kan me få to separate økonomiar, ein sentral og ein desentral?
- AB: Til ein viss grad er det tilfelle alt i dag. Bitcoin ser ut til å fylla ei nisje som bankar ikkje kan eller vil gå inn i.
- EL: Det viktigaste er å ha eit alternativ, ikkje at alle i heile verda skal bruka Bitcoin
- TV: Sjølv i Bitcoin-verda er det desentral og sentrale bruksområde (vekslingstenester vs. å ha full kontroll over pengane gjennom å sitja på nøklane sjølv).

Kva er det neste store Bitcoin vil løysa?
- TV: Skalering, gjennom LN, og gjennom det også personvern (privacy)
- EL: Schnorr og MAST vil leggja grunnlaget for nye løysingar høgre opp i stakken
- AB: Bitcoin kan gjera det den gjer i dag, berre betre