San Fr. - dag 3: Seesmic, San Francisco by, GoGrid og AT&T

Seesmic (Loic le Meur)
Dette var eit av dei besøka eg hadde sett mest fram til, som Seesmic-brukar over lang tid. Og @loic skuffa ikkje. Han er ein franskmann som flytta til San Francisco for 3-4 år sidan, trur det var fordi han fekk nok av europeisk (fransk) byråkrati ++.

Seesmic er det femte selskapet han har starta! Å vera i SF og miljøet rundt, er som å vera på eit universitet og aldri slutta. Hadde først trudd at sosialt nett vhja video ville vera tingen, men det tok aldri av. Må ikkje vera redd for å snu 180 grader viss ting ikkje ser ut til å ta av slik ein trudde.

Seesmic-satsinga (Twitter-klient m.m. for dei som ikkje kjenner til det) er finansiert av Skype-grunderane, eBay og andre. Seesmic som ein hub; kan senda til meir enn 50 sosiale kanalar – og samla innspel frå dei same kanalane.

1/3 av brukarane er på mobil, ca. 1/3 på web og 1/3 desktop.
Ny desktop-versjon i løpet av 4 veker, vil bli heilt plug-in-driven. Alt blir plug-in, om ein ikkje likar Twitter-modulen, kan ein laga sin eigen eller byta den ut med ein annan. Alt er heilt ope (kanskje for ope?), same filosofi som Twitter.

Støttar no 7 plattformer – eit mareritt! Heilt ulik kode og svært ressurskrevjande. Seesmic Look: for folk som ikkje er ”nerdar” på sosiale medium, altså folk flest.

Organiserer også konferansen Le Web i Paris, i år 8. og 9. desember. Det er den største web-/nett-konferansen utanfor USA. Den blir arrangert for 6. året og det har vore utselt kvart år utan at han/dei har brukt ei krone på marknadsføring. Alt har skjedd via "word of mouth".

1. Seesmic forretningsmodell: Alle bilete genererer litt inntekt
2. I Seesmic Look er det annonsar/tvitringar frå ulike merkje (lagar eigne kanalar for dei). Trur på litt smartare annonsering. Vil også ta betalt for utvikling av plug-ins
3. For dei som ikkje likar reklame, vil dei tilby ei reklamefri teneste mot betaling

Går i stikk motsett retning av TweetDeck ved å vera svært opne (som twitter.com).

Boble?
Er sos. medium i ferd med å bli ei boble? Han avfeia spørsmålet mitt som eit typisk europeisk spørsmål – ikkje snakk om noko boble (viser til brukartal og vekst).

Det er godt muleg han har rett, har har i alle fall betre føresetjing for å vurdera det enn meg. Men når han viser til brukartal og vekst, blir eg likevel litt uroleg. Det mangla ikkje på vekst i brukartal på slutten av 1990-talet heller. Eg trur faktisk at sosiale medium får seg ein korreksjon snart fordi det er overetablering av tenester rundt dette og fordi betalingsvilje og forretningsmodellar er dårleg utvikla i høve etableringane. Men som sagt, dette er mine vurderingar, og dei er ikkje så mykje verdt..

Eg har i alle fall skjønt at ordet "boble" har ein dårleg klang her i området :)

San Francisco by, Dep. of Technology

Neste post var eit besøk hjå City and Council of San Francisco, Dep. of Technology.
Det vart først orientert om eit parkeringssystem som eg ikkje refererer frå her. Får heller visa til andre som evt. bloggar om dette.

Deretter var det ei orientering om breibandutbygging som eg heller ikkje brukar så mykje tid på, sjølv om det var interessant. Dei legg opp til utbygging av "middle mile" i byen fordi det viser seg vanskeleg å få dei private selskapa til å investera akkurat her. Tanken er å leiga ut plass til lokale ISP-ar, men at byen har ansvaret for sjølve "middle mile". Det blir om lag som ein kommune som har ansvaret for vassforsyninga fram til der den lokale abonnenten koplar seg på systemet.

Open Data

Den mest interessant delen var orienteringa om strategien for opning av offentlege data, bruk av fri programvare og open deltaking.

1. Open Data
2. Open Source
3. Open participation

Open Data: DataSF.org
Har alt over 30 appl. laga på bakgrunn av off. data som er lagde ut (t.d. SF Crimespotting, 311-statistikk ++). Uvant for dei tilsette å bli kikka i korta. Strategien har difor vore ei blanding av gulrot og pisk. Jay Nath, prosjektleiar for initiativet, la til med eit glimt at han hadde ikkje så mange venner i administrasjonen..

På spørsmål om dei tilrettela data i eit spesielt format, også med tanke på integrasjon med Linked Data, var svaret at det gjorde dei ikkje. Dei samla ikkje data i ein sentral (datavarehus), men ba dei enkelte institusjonane frigi data så mykje som muleg. Det viktigaste var å få data ut og få folk til å bruka dei, raffinering fekk heller komma seinare.

Dei bearbeida likevel data med tanke på personvern. I kriminalsaker la dei til dømes ikkje ut adressa direkte, men berre kvartalet.

Open Source
GPL der det er muleg.
Brukar WordPress – sparer masse, ikkje minst slepp dei å gå gjennom lange innkjøpsprosedyrar.
Master Address DB – basert på fri programvare og dugnadsprinsipp, målet er å unngå dei siloane av informasjon som finst i dag. Men SF har også eigne utviklarar for å ha kontroll og styring med produkta.
Personvern: Må gjera enkelte tilpassingar av data slik at ein unngår sporing (opplyser t.d. berre om kvartalet for eit tilfelle av kriminalitet i staden for den eksakte adressa).

Open Participation
”Government as a platform”
Har utvikla eit nasjonalt 311-API for å spara kostnader knytta til helpdesk/help center og let brukarane registrera direkte inn i fagsystem via ulike kanalar. Å berre oppretta ein twitter-konto vil ikkje vera så stor innsparing, det er først når ein får integrert innbyggjar-innspel med fagsystema at gevinsten blir interessant. La brukarane ta kontakt der dei er, ikkje tvinga dei til å bruka ei offisiell web-side for byen.

Oppmuntring: konkurransar og prisar for å stimulera til utvikling av betre produkt og tenester.
Har nettopp hatt ei ide-myldring der dei har fått inn meir enn 1000 innspel til korleis effektivisera delar av off. tenester.

GoGrid

GoGrid er ein dataleverandør som leverer både tadisjonelle ("gammaldags") driftstenester gjennom ServePath-namnet og nye, nettskybaserte driftstenester gjennom GoGrid-plattforma. Presentasjonen knytte seg til det siste, og det var CEO og (med-)grunder John Keagy som teikna og forklarte.

Keagy teikna opp figuren over (dvs. han teikna ein sirkel, men poenget er det same) og forklarte korleis han trur utviklinga vil bli. Figuren representerer dagens kostnadsfordeling med it-drift, i grove trekk. Han meiner det blir eit stort press på arbeidskostnadene og at omfattande automatisering vil redusera denne mykje. Det er berre å sjå på kostnadsbiletet for ServePath og GoGrid for å sjå det.

Vidare vil også kostnader til maskinvare og telekomm. bli kutta. Det blir med andre ord ein omfattande kostnadskrig i driftsbransjen, og GoGrid-plattformen er selskapet sitt svar for å møta framtida.

Med GoGrid er administrasjonen overleten til kundane gjennom eit enkelt, REST-basert grensesnitt. Der kan ein setja opp type server, operativsystem, ressursbehov ++ og spara GoGrid for masse arbeid. I botnen av det heile er det ei samling billege serverar. Oppå der er det eit virualiseringslag. GoGrid bruka systemet XEN Hypervisor. Det er fri programvare og slik sett langt billegare enn VMware som er vanleg i Norge.

Også serverane er av billegaste slag og blad-serverar, som er veldig "in" i Norge, er uaktuelt pga. kostnad. Dei er altså ikkje opptekne av å pressa mest muleg inn på eit lite areal, men velja billegast muleg komponentar. John Keagy kalla blad-serverar "waste of money" og meinte dei var for dyre, det var for sein utvikling (prosessor m.m.), for lite fleksible og ein vart låst til leverandør.

GoGrid fekk spørsmål om miljøprofilering, men dei hadde ikkje brukt det i marknadsføringa si. Dette trass i at nettskya representerer store miljøgevinstar. I ein typisk frittståande serverpark i ein organisasjon blir berre rundt 5 % av kapasiteten utnytta. I nettskya er kapasitetutnyttinga typisk over 80 %. Dei medga at dei kanskej burde stara å profilera seg på miljø også (green computing), særleg fordi dei er i ferd med å etablera seg i Europa. Dei vil setja opp ein serverpark i Amsterdam for å møta behova til bedrifter og organisasjonar som av ulike grunnar ikkje vil ha informasjonen sin lagra utanom Europa.

På spørsmål om konkurrentar meinte dei at det pr. i dag ikkje er andre enn Amazon som tilbyr det same, sjølv om også RackSpace er ein viktig utfordrar. Når det gjeld nettsky-basert drift ligg GoGrid på tredjeplass, etter Amazon og RackSpace. Men det kjem til å bli trangt om plassen for det er mange selskap som satsar på dette området.

Framleis utgjer GoGrid-konseptet ein liten del av den totale omsetninga, men den er sterkt aukande. Akkurat no er det hybrid-løysingar som dominerer, men kundane prøver ut nettskya på litt mindre kritiske område som utvikling og test.

AT&T
Dagen vart avslutta med eit møte med representantar for AT&T. AT&T er ein telekom-gigant, ein av dei største i verda, om ikkje den største.

Representantane presenterte produktet U-verse, flaggskipet for breiband-tenester akkurat no. Det er ein slags hybrid-teknologi med fiber nesten heilt fram, men kopar siste 3-5 000 fot (1000 - 1500 m). Med denne kombinasjonen får dei i dag 25 Mbit/s, men arbeider med å dobla denne og på litt lenger sikt på 3- og 4-dobla den. Returkapasiteten er berre 1 Mbit/s, så det er ADSL-teknologi me snakkar om.

På Uverse tilbyr AT&T trippel-play, dvs. IP-tv, IP-tlf. og vanleg nett-tilgang. Kapasiteten er 2 HDTV-kanalar + diverse tillegg. Det er først og fremst eit forbrukarprodukt og det er video-service som driv satsinga. Trass i at produktet berre har vore lansert i to år, har dei over 2 mill. brukarar. [Men framleis er dette god, gammaldags tv-tilnæring med einvegs-kommunikasjon. Kvar blir det av den interaktive tv-en? Tida er overmoden til å gjera tv-en tovegs.]

AT&T ser for seg ei evolusjonær utvikling der neste steg er "fiber to the curbe" - altså fiber til vegkanten, noko som typisk vil vera ca. 1000 fot frå husveggen. Då vil dei kunna tilby 100 Mbit/s og oppover.

På mobilsida er det 4.-generasjons mobilnett, LTE, som er det store. Det blir reklamert med 100 Mbit/s hastigheit, men i følgje AT&T er den realistiske kapasiteten 25-30 Mbit/s, likevel eit stort sprang frå dagens 3G-teknologi.

Eg spurde om nett-nøytralitet er ei viktig sak i USA og AT&Ts syn på dette. Dei avslutta seansen med å seia litt om telekom-politikken og særleg nett-nøytralitet. FCC, som regulerer telekommunikasjonen, slo i 2005 fast fire prinsipp for nett-nøytralitet [må lenka til Wikipedia her for FCC sine sider er heilt ubrukelege!]. Desse prinsippa er no under revisjon og FCC har føreslått to nye i tillegg til dei fire:

• Alt innhald skal behandlast likt
• Prinsippa om nett-nøytralitet skal også gjelda trådlause nett

AT&T var ikkje veldig glad for dei nye forslaga. Som telekom-selskap elles er dei for nett-nøytralitet så lenge det ikkje grip for mykje inn i den kommersielle strategien deira, elles er dei mot. Dei var særleg skeptiske til at alt innald skal behandlast likt. Med stadig tyngre satsing på innhaldstenester har dei nok store fordelar av å skjerma eige innhald og eigne avtalar med innhaldsleverandørar. 

San Francisco - dag 2: Google Wifi, Apple, Stanford University

Google Wifi, Mountain View
Google held til i den vesle byen Mountain View, ein halvtime sør for San Francisco. Dessverre fekk me ikkje besøka hovudkvarteret til Google, men måtte nøya oss med å møta ein Google-representant i kommune-senteret for Mountain View.

I eit storskala forsøk har Google plassert over 500 trådlause punkt på lysstolpar rundt om i byen. Det dekkjer 80-90 % av byen. Systemet er ope og konstruert som mesh nettverk og det gjer det enkelte å halda på sambandet sjølv om ein bevegar seg frå plass til plass. Farten på nettveket er opp til 3 Mbit/s.

Det er ikkje noko fast brukarstøtte for systemet og det har vore veldig viktig frå starten av. Det er ei nettside ein kan melda problem og i tillegg er det brukarforum der brukarane hjelper kvarandre. Difor kostar det heller ikkje mykje for Google å vedlikehalda dette, det går stort sett i å erstatta trådlauspunkt.

Frå Google si side var det eit ønskje om å eksperimentera med allmenn breibandstilgang og sjå korleis det påverkar folk sine vanar. ”Digital lifeline” – utvida bruksområde utanfor folk sine hus. Difor er ikkje hastigheit heller så viktig, det er først og fremst for å utføra basisoppgåver.

Bruken har auka stadig i dei 4-5 åra nettet har vore tilgjengeleg. I løpet av dei siste 30 dagane har dei knapt 20 000 unike brukarar. Rundt halvparten av husstandane brukar Google Wifi i løpet av ein månad. Har begynt å kopla vassmålarar til det trådlause nettet for å kunna lesa av vassforbruket i husstandar. Skal også utstyra politibilar og brannbilar med trådlaus-tilgang. Også fleire andre kommunale oppgåver der tilsette er rundt om i byen, blir enklare og meir effektive med breibandtilgang.

På spørsmål om det hadde vore ei meir omfattande evaluering av dette forsøket, vikla Google-karen seg inn i personvern-problemstillingar og svarte eigentleg på noko heilt anna. Verka som dei er litt paranoide og ser truslar i alle spørsmål. Spørsmålet mitt var heller omvendt; dette må jo vera eit glimrande storskala-ekseperiment å kunna studera.

Apple, 1 Infinite Loop
Ikkje lov til å ta foto, ikkje lov til å blogga om/frå møtet. Treng vel ikkje seia så mykje meir...
Men for dei frelste var dette himmelen. Nybø-en og Grøtte gjekk rundt med stjerner i augene. Hadde Steve Jobs openbara seg, ville dei falle saman og snakka i tunger!


Stanford University
Ikkje nokon annan institusjon viser betre haldningane og drivet i Silicon Valley enn Stanford. Universitetet er uløyseleg knytt til all IT-utviklinga i området.

Me hadde først eit møte med dr. Andy DiPaolo som fortalde ein del om universitetet og særleg om satsingar på e-læring.

Universitetet er som tidlegare nemnt, kalla opp etter sonen til Leland Stanford, bygt til ære for han av faren ettersom han (sonen) døydde svært ung (14-15 år). Eigedommen er på rundt 8 000 acres, noko som tilsvarer over 30 000 daa (mål).

Ein viktig grunn til at Stanford er mellom dei 5 beste universiteta i USA og verda, er at dei kan velja mellom svært mange godt kvalifiserte søkjarar. Berre ein av 12 søkjarar blir tekne opp.

Universitetet har 6 760 undergraduates og 8 200 grad., til saman ca. 15 000 studentar. Det er lite, både i USA-målestokk og europeisk. Til desse studentaner er det 1 700 fagleg tilsette (faculties). Med andre ord er det relativt få studentar pr. tilsett. Også fordelinga mellom graduates og undergraduates er uvanleg, rundt 1,3:1. Det vanlege er det omvendte, og kanskje endå fleire undergrad. pr. grad.

Dei tilsette blir oppmuntra til å engasjera seg i oppstart av bedrifter og rundt 80 % av dei tilsette har eit slikt engasjement. Det er eit uvanleg høgt tal, sjølv i USA.

Universitet er privat og mottek ikkje ingen offentleg støtte, men alle laboratorium blir eigde og drifta av National Science Foundation så dei slepp å bruka ressursar på det. Dei kan bruka ressursar på å stilla dei viktige spørsmåla, som DiPaolo formulerer det.

Skulepengar (tuition fee) er den viktigaste inntekta, i tillegg til leasing-inntekter frå eigedommen, inntekter frå patentar og anna. Stanford eig t.d. patentar knytt til Googles søkemotor, så kvar gong nokon gjer eit søk med Google, tikkar det inn litt pengar. Så hald fram med å søkja på Google, oppfordra DiPaolo :-)


DiPaolo gjekk gjennom både suksessar og fiaskoar innan e-læring. Det største universitetet på e-læring i USA er Phoenix Univ. Det er eit privat universitet som har satsa aggressivt på e-læring. Men det er også mange nye aktørar utanfor akademia som har satsa på e-læring. DiPaolo meinte at dei tradisjonelle akademiske institusjonane måtte vakna opp og forstå dei nye behova, elles vil dei bli forbigått.

Han meinte elles at e-læring no er vorte mainstream og at det ikkje er noko poeng å gi støtte til etablering av slike kurs.

Også Stanford satsar på e-læring, men sjølv med kurs online er dei fleste studentane lokale.
Stanford har 7 "schools" og fem av dei er mellom dei fem beste i USA.
The School of Engineering represents 1/3 av studentane og om lag 12 % av faga innan engineering på masternivå er tilgjengeleg online.

Stanford hadde tidlegare 5 tv-kanaler der dei sende undervisning på. Dette er erstatta av nettbasert formidling. Men erfaringane med tv-produksjon har vore viktige for å ta det neste steget til nettbasert undervisning.

På see.stanford.edu finn ein 10 gratis kurs i computer science. Så det er berre å klikka seg fram og setja i gang å læra..

Rett utanfor universitetet finn ein Sandhill Road, ei gate fylt med VC-ar (venture capitalist). Hit er det du må dra for å få merksemd og pengar til den glupe ideen din.

Dr. Martha Russel avslutta dagen med å fortelja om Media X ved Stanford og om innovasjon. Martha var ein glimrande formidlar, svært verbal, og det var difor vanskeleg å referera frå denne delen. Ho kjem truleg til Norge i løpet av året og då må alle som er interesserte i innovasjon, og særleg open innovasjon, kjenna si besøkelsestid. Meir info om dette når det blir aktuelt.

San Fr. - dag 1: KickApps, Dublin Cons. og Cisco Webex

KickApps
KickApps var neste presentasjon på første dag av studieturen. Det er eit firma som tilbyr ein plattform for integrering og handtering av sosiale medium. Mange bedrifter og organisasjonar opplever å bli stadige meir fragmenterte på nettet. Dei har gjerne ei heimeside som utgangpunkt. Så ballar det på seg med bloggar, gjerne på eigne plattformer, Facebook-engasjement og Twitter-konto, videoar på YouTube og bilete på Flickr. Til slutt blir det eit uhandterleg kaos.

Det har KickApps innsett og tilbyr ei teneste, eller heller ein plattform, til å ta tilbake kontrollen. Frå KickApps kan du styra dei ulike kanalane og få hovudet over vatnet igjen. Dei kunne visa til mange og store kundar og det verka som dei hadde treft bra i marknaden.

Lance Dublin, Dublin Consulting
Lance Dublin driv eige konsulentfirma innan eLæring og snakka om framtida på dette området slik han trudde det kom til å utvikla seg.

eLæring web 1.0: Kurs online
eLæring web 2.0: Integrera eLæring med andre verktøy der du er (du "går" ikkje lenger til ein nettstad, men får det integrert med andre ting du er interessert i)

Collaboration + Prosumption + Democratization = Learning 2.0
Det handlar i alle fall ikkje om ”kurs”!

Dublin viste til Don Tapscott og hans idear om utvikling på nettet. Tapscott står bak fleire bestseljarar, som m.a. "Wikinomics: How Mass Collaboration Changes Everything". Han påstod også at universiteta ville mista betydning og at "2/3 av det du lærer på universitetet er uaktuelt på det tidspunktet du får graden din". I det heile var det mykje "web 2.0 newspeak" over det han presenterte. Han starta innlegget sitt med å oppfordra oss om å vera ueinige med han (og eg trur han meinte det), og eg tok han på ordet og lurte på om ikkje tankane hans om web 2.0 og eLæring var faretruande like tankane om den nye økonomien rett før dot.com.

Sidan Dublin brukte Tapscott som førebilete, er det både relevant og interessant å visa til ein artikkel som nettopp kritiserer Tapscott og andre for påstandar i samband med begrepet wikinomics. I artikkelen "Wikinomics and its discontents: a critical analysis of Web 2.0 business manifestos" rettar forfattarane Jose van Dijk og David Nieborg ved Univ. of Amsterdam eit kritisk søkjelys på dei mange "lettvinte" påstandane i web 2.0. Artikkelen er vel verdt å lesa for ikkje å bli så "høg" på web 2.0 at du lettar frå bakken!

Cisco Webex
Siste programpost måndag 22.03 var besøk hjå Cisco Webex. Webex er eit firma som tilbyr ei teneste for pc-basert videokonferanse og dei vart kjøpte opp av Cisco for eit par år sidan. Det er tydeleg at Cisco kjøper seg opp på innhaldstenester, noko dei også stadfesta var ein del av strategien framover.

Før me fekk ein demonstrasjon av Webex, fekk me ein kort demonstrasjon av high-tech-systemet Cisco Telepresence. Det er videokonferanse i millionklassen og var imponerande. Cisco leiger ut utstyret til interesserte bedrifter.

Webex er ei nettsky-basert teneste. Cisco har kjøpt Jabber og IM-delen av Webex er difor basert på standarden XMDP.
Video Broadcasting er ikkje enno ei ferdigpakka teneste, men dei arbeider med sikte på å få det snart.
Webex fungerer på alle vanlege plattformer (Windows, Linux, Apple).

Systemet såg interessant ut og det er nok fleire av studietur-deltakarane som kjem til å prøva det ut i nærmaste framtid. Truleg vil Cisco få nokre nye kundar..

San Francisco - dag 1 Introduksjon

Det faglege programmet starta måndag 22.03. Først ut var Richard Allan Horning frå venture-selskapet Sonnenschein Nath & Rosenthal. Richard fortalde historien om Silicon Valley heilt frå starten av, og det var ein fascinerande historietime.

“Respect for failure” er kanskje den viktigaste faktoren som skil Silicon Valley/California/USA frå andre kulturar. Særleg gjeld dette i Silicon Valley. Prof. William Miller, Stanford Univ., seier at "Det er aksepteringa av å feila som er nøkkelen til Silicon Valleys suksess og som er så vanskeleg å kopiera for andre”.

Silicon Valley” vart elles første gang brukt som begrep av Don Hoefler i artikkelen ”Silicon Valley, USA” i tidsskriftet Microelectronic News, 1971.


 Utivklinga av California sidan midten av 1800-talet er nødvendig for å forstå dagens kultur.

1846: 7 500 innbyggjarar i heile California! (ehh, utan å rekna med dei innfødde – indianarane).
1848: ”Goldmine found”!
1865: 365 000 innbyggjarar

Den enorme auken i folketal kravde utvikling av jordbruket for å forsyna folk med mat. Jordbruks-produkt vart etter kvart meir verdt enn gull.

Leland Standford, ein av dei "fire store" som var med og bygde infrastruktur og opparbeidde seg store formuer. Stanford brukte den mellom anna til å kjøpa store landområde i Palo Alto. Seinare vart eigedommen overdregen til Stanford University, med ein klausul om at jorda ikkje måtte seljast. Universitetet vart oppkalla til minne etter sonen Leland Stanford jr., som døydde i ung alder.

Frederick Terman, tilsett i Poulson Wireless (radio, telegrafi..), er rekna som ”The Godfather of Silicon Valley”. Terman føreslo at dei store landområda til universitetet, som ikkje kunne seljast, kunne leasast ut til bedrifter som ville starta opp. Dette førte til svært tette band mellom Stanford og bedriftene rundt universitetet. Desse banda har heile tida vore sterke og er også i dag.

Geografisk nærleik er viktig for suksessen i Silicon Valley – den sosiale dimensjonen er viktig. Horning trur difor ikkje moderne, høgkapasitets breiband kan kompensera for dette.

Studietur til San Francisco

IT-forum Sogn og Fjordane arrangerer studietur til San Francisco i desse dagar og eg er ein av i alt 16 i reisefølgjet. No er det rettare å seia at det er Innovasjon Norge ved Ekportrådet sitt kontor i SF som arrangerer dette, men det er IT-forum som tilbyr dette til medlemsorganisasjonane.

Dei fleste reiste til SF laurdag 20.3 og for eigen del kom eg fram via Frankfurt. Det er ein tur på bortimot 12 timar og det er langt på økonomiklasse! Akklimatiseringa denne vegen går greitt, sjølv med ein tidsdifferanse på 8 timar. Det blir verre når me kjem tilbake.











I dag (søndag) har det vore felles utflukt til vindistrikta Sonoma og Napa valley litt sør for SF. Me besøkte to vingardar; Gloria Ferrer og Sebastiani. Prøvesmaking var ein viktig del av opplegget og som godt oppdregne nordmenn var det ikkje snakk om å spytta ut vinen.

Gloria Ferrer er ein del av det spanske familiefirmaet Freixenet - ein av verdas største produsentar av "sprudlevin" (som dei tidlegare kalla sjampanje, men som dei ikkje får lov til lenger). I Spania produserer dei cava, medan dei i California kallar den berre "sparkling wine".

Sebastiani er også ei familiebedrift, men den opprinnelege familien selde vingarden til ei ny familiebedrift for eit år sidan.

Felles for begge vingardane var eit profesjonelt opplegg for besøkande, og denne typen omvisingar pluss sal til vinklubbar har etter kvart vorte den viktigaste inntekta. Sebastiani hadde redusert produksjonen til 1/10 samanlikna med 10 år tidlegare, men satsa på høgre kvalitet og sal gjennom andre kanalar.

Android vs. iPhone

Tim Bray er ein kanadiar som tidlegare har jobba hos Sun i mange år og som no har slutta seg til Googles Android-lag. Han skriv om jobbskiftet på bloggen sin og har også nokre stikk til Apple og iPhone:

The iPhone vision of the mobile Internet’s future omits controversy, sex, and freedom, but includes strict limits on who can know what and who can say what. It’s a sterile Disney-fied walled garden surrounded by sharp-toothed lawyers. The people who create the apps serve at the landlord’s pleasure and fear his anger.

I hate it.

Som eg skulle sagt det sjølv :-) (men dei er gode på design og brukargrensesnitt, det skal dei ha).

Tim Bray er elles ikkje ein kven som helst innan internett-utvikling: Han var med på utviklinga av XML og også på utviklinga av Atom-protokollen.

Vestlandsforsking 25 år!

Gratulerer med 25-årsdagen!
VF vart stifta av Sogn og Fjordane fylkeskommune 13. mars 1985. Me tek altså feiringa ein dag på førehand. Etableringa var eit resultat av eit fylkesdekkande spleiselag med kommunar, bedrifter, bankar og andre.

Me fleska samtidig til med nye nettsider på 25-årsdagen. Etter tre år med Officenet Knowledge Portal, eit emnekart-basert publiseringssystem som me har hatt gode erfaringar med, var tida inne til oppdatering. Me ville halda fram med emnekart, sidan me har hatt gode erfaringar, og valet fall då på verktøyet ZTM - Zope Topic Maps. Det er konsulentfirmaet Bouvet ASA som har utvikla ZTM og som har utvikla dei nye sidene våre.

ZTM er "frigitt" som fri programvare og det har vore eit viktig kriterium for valet vårt. Det store spørsmålet er likevel om Bouvet klarer å få eit stort nok utviklarmiljø rundt ZTM slik at det ikkje berre blir ei fri programvare som berre blir utvikla av Bouvet.

Teknisk sett er ZTM ein emnekart-modul plugga inn i rammeverket Zope. Zope er eit fleksibelt rammeverk for utvikling og drift av web-applikasjonar. Zope er basert på Python programmeringsspråk og har ein objekt-database i botnen. Rammeverket har ei modul-basert tilnærming som gjer det relativt lett å leggja til ny funksjonalitet. Zope er også fri programvare og har eksistert i snart 15 år. Av meir kjende system baserte på Zope, er CMS-et Plone.

9 liv

Tigergut har gått inn og ut dørene våre i over 10 år, men midt i januar forsvann han plutseleg. Dagane gjekk og vart til veker utan at me såg noko til han. Tidlegare hadde han berre vore borte maksimalt 4-5 døgn samanhengjande. Me rekna med at noko hadde skjedd med han og grubla ein del over kva det kunne vera. Både sjukdom, påkøyrsel, rovdyr/-fugl var aktuelle forklaringar.

Men så, på sjølvaste Kvinnedagen 8. mars, sat han på verandaen igjen og mjaua som han pleier. Og viste tydeleg at kattar har meir enn eitt liv. Den dagen vart det både fisk og fløyte på han..

Sogndal Storband 30 år!

Sogndal Storband feira 30-årsjubileum med konsert i går (6. mars) kveld. Eigentleg var jubileet i fjor haust sidan storbandet vart starta hausten 1979. Men då var me opptekne med andre ting så det passa betre å feira no.

Stryningen Helge Havsgård Sunde var innleigd som instruktør, dirigent og solist. I tillegg tok han også pianonotane og gjorde ein utmerka jobb også der. Det er kjekt å få instruksjonar av profesjonelle (storband-)musikarar og Helge visste me var ein god musikar, men i tillegg viste han seg å vera ein god pedagog også.

Eigentleg er det like usannsynleg å klara å halda oppe eit storband i Sogndal (med god hjelp av Leikanger) som det å ha eit fotball-lag mellom dei 20 beste i landet. Så 30 år med storband i Sogndal og Leikanger står det all respekt av!

Helge Sunde drive ensembelet Denada, eit storband-liknande oppsett, og har gitt ut fleire cd-ar med dei. På jubileumskonserten spelte me m.a. 'Om kvelden', When in Rome' og 'Lullaby of Broltesia'. Særleg den første og siste er flotte melodiar. Den første er ein gammal folketone frå Hornindal, den siste ein flott voggesang. Du finn dei på cd-ane Denada (2006) og Finding Nymo (2009, ordspelet her går sjølvsagt på Finding Nemo, medan Nymo er dei to brødrene Atle og Frode på alt- og tenorsax). Sjekk ut dette på iTunes eller Spotify.

Digitalt gjerde

http://www.flickr.com/photos/jay_que/ / CC BY-NC-SA 2.0

"Bondebladet" er vanlegvis ikkje staden eg hentar inspirasjon til blogginnlegg, trass i at det er eit bra blad, men i siste nummer står det ein interessant omtale av digitale gjerde. Oscar Hovde Berntsen frå Øksendal i Sunndal har heilt sidan tenåra fundert på om det er muleg å utvikla virtuelle gjerde, utan gjerdestolpar, netting eller den moderne varianten el-gjerde.

Han vidareutviklar no ideen sin om ein saueklave med innlagt solcelle-panel og med ein prosessor + minne som held på koordinatar. Koordinatane markerer "gjerdet" der sauen (eller dyret, sidan dette er generell teknologi) skal halda seg innafor. Dersom sauen går utanfor dei innlagde koordinatane, vil bjølla først gi ein lyd som vil auka i volum etter kvart og til slutt føra til eit lite straumstøyt. Forsøk viser at dyra fort lærer seg dette og snur når dei høyrer lyden blir aktivert.

Enno er prisen relativt høg, ca kr 2 000,- pr. bjølle, men den vil jo vera avhengig av volumet som blir produsert. Ein patentsøknad er til behandling og når svaret har komme, er det klart for aktiv marknadsføring og sal. Men først skal det gjennomførast stress-testar for å sikra at teknologien ikkje stressar dyra.

Det er særleg i utmark det digitale gjerde vil ha sin styrke, der det er vanskeleg eller uråd å setja opp fysisk gjerde.

Denne oppfinninga passar fint inn i den omtalen av innovasjon eg hadde i eit tidlegare innlegg om VaviaTrack. Også her er det kjendt teknologi som blir sett saman og utnytta på ein ny måte.

Imperiet slår tilbake

Microsoft har dei siste åra vore yndlingsfiende for mange innan IT. Ein kombinasjon av marknadsdominans og -misbruk i tillegg til dårlege produkt (særleg Vista) gjorde dei til eit opplagt mål for mange sin frustrasjon. Der Windows XP var eit godt gjennomført og stabilt OS (stabilt i Windows-forstand), var Vista prega av feil og tregheit. For mjølkekua Office var problemet at gratis programvare som OpenOffice var eit like bra alternativ og eit alternativ som var lett å gå over til.

Med Windows 7 og Office 2007 har Microsoft slått tilbake. Windows 7 ser ut til å vera fullt på høgde med XP og feila frå Vista er retta. Det betyr at dei mange som framleis køyrer XP og har venta med å ta stilling til neste OS, får eit godt alternativ for oppgradering.

Office-pakken gjekk gjennom ei radikal endring med overgangen til 2007. "Less is more" og 80/20-regelen har vore styrande (dei 20 % av funksjonane du brukar 80 % av tida [har forresten skrive om det uheldige valet av tala 80 og 20 i Zipf-/Pareto-fordelingar tidlegare]). Menyane er forenkla og dei mest brukte funksjonane er lett tilgjengelege. Dei funksjonane du brukar sjeldnare, vil du uansett måtta bruka litt tid på å finna og bruka.

Etter å ha brukt OpenOffice mest det siste året, tek eg tek meg sjølv i å føretrekkja Office 2007. OpenOffice verkar plutseleg veldig gammaldags. Ei oppgradering a la Office 2007 er sårt tiltrengt.

Ein annan faktor som også verkar til Microsofts fordel, er at alternativ som Google ikkje lenger framstår som uskuldsreint, men ein maktbastion berre med litt andre midlar.

Konklusjonen er at Microsoft ikkje må avskrivast, om nokon trudde det.

PS.
Har no installert iTunes for 10. gang, minst. Kvar gong eg må ta omstart av pc-en, noko eg ikkje gjer anna enn når det er tvingande nødvendig, må eg installera iTunes på nytt. Om det er Apple som har feilen eller Microsoft veit eg ikkje, men irriterande er det.

Lenovo T400s - eit perfekt kompromiss

Har no hatt den nye pc-en i vel 4 mnd. og er godt fornøyd. Det er min tredje ThinkPad (først T21 i 2001 og så T43 i 2005) og så langt ser denne like bra ut som dei to føregåande.

For mange er ein berbar pc berre ein berbar pc, og merket betyr lite eller ingen ting. For meg betyr det mykje, om lag like mykje som for ein Apple-fan. Så var også alternativa berre ThinkPad eller MacBook. For meg er den berbare verkeleg berbar; eg har den med meg over alt, og alltid med heim. Som forgjengaren skal den sleppa å blir sett att på kontoret over natta...

T400s veg 1,8 kg og er i tillegg ein fullverdig berbar med 14,1" skjerm. Skjermen er makelaus, som tastaturet (Enter-tasten er ikkje slik som modellen over viser). Dette har alltid vore ThinkPad sin force, og Lenovo held opp dei gode tradisjonane IBM starta. Maskina er utstyrt med 128 GB flash-disk, og det er også med på å redusera vekta.

PC-en har 4 GB av 8 maksimalt. Helst ville eg hatt maks frå starten av, men prisen var svinaktig, så då blir det ei oppdatering når prisane har normalisert seg. OS er Windows 7, 64-bits, og i tillegg Ubuntu 9.10. Med Windows 7 ser det ut som Microsoft endeleg har klart å få eit OS på nivå med XP, etter det skuffande Vista.

Lenovos eigne styreprogram var ikkje klare då eg fekk pc-en og eg har ikkje installert dei enno. Vurderinga av pc-en må sjåast på bakgrunn av det.

Pluss og minus så langt:
+ Lett og fin pc, suveren skjerm og tastatur
+ Positivt overraska over Windows 7 (men iTunes, QuickTime og Firefox har store problem)
+ Veldig bra med videokanon/ekstern skjerm (men likar ikkje heilt automatikken som fråtek ein kontroll)

- Litt svak batterikapasitet (ca. 3 timar er litt lite)
- Dumt med kombinert inngang for hovudtlf. og mikrofon (treng overgang)
- Kunne ønskt HDMI-utgang i staden for DisplayPort, men det kan jo henda at DP blir ein ny videostandard i framtida (sjå eige innlegg om dette tidlegare)

PS.
I desse tider med diskusjon om blogg og sponsing må eg understreka at her er det ikkje snakk om sponsing av noko slag.

Innovasjon i skiløypa

OL i Vancouver har vel ikkje heilt slått til, sett med norsk auge. Då kan det vera kjekt å melda om annan suksess i skiløypene, i alle fall potensiell suksess. Informasjonssystemet Vaviatrack let deg følgja OL-løypene i Whistler meter for meter med video, i tillegg til markering i høgdeprofil og løypeoversikt.

Dette er eit godt eksempel på innovasjon. Innovasjon er i framandordboka mi oversett med 'forandring, nyhet' og det er opprinneleg latinsk. Innovasjon blir ofte kopla til noko som er grensesprengjande nytt, men den vanlegaste forma for innovasjon er å setja saman kjende ting på ein ny måte.

Det er akkurat det personane bak Vaviatrack har gjort. Ingen av dei tre hovuddelane av tenesta er nye:

• videofilming av trase
• løypeprofil vist som høgdekart
• løypeprofil i terreng (satelitt-bilete) eller på kart

Men Vaviatrack har klart å setja desse kjende elementa saman på ein ny måte og produktet synest å ha eit stort potensiale. OL i Vancouver er sjølve show-off og med filming av alle langrennsløypene har dei ein kjempebra demo å visa til.

Bak Vaviatrack står mellom anna Asbjørn Hønsi frå Vik, primus motor for det fantastiske skianlegget på Kålsete i Vik. På tekniske side har han fått med seg karane i Yast.com, Sogndal.

Om det ikkje blir gull i desse løypene, blir det kanskje suksess på eit anna område?

Den store HD-bløffen!

Sit og ser på NRK si OL-sending i HD-kvalitet og er ikkje særleg overraska over å sjå at det er svært liten skilnad på vanleg tv-standard og HD-kvalitet. Nesten så eg blir imponert over ein bransje som har fått heile folket til å kasta ut dei gamle tv-ane for å erstatta dei med det nye og fantastiske. Ta med på kjøpet av dei fleste flatskjermar har dårlegare lyd enn gamle tv-ar, og farsen er komplett. Og eg er ein av dei mange..

Men eg hadde ikkje veldig store forventningar om revolusjon, noko det viser seg god grunn til. Det er mange grunnar til dette. Den viktigaste er kanskje at punkt (pikslar) ikkje betyr alt, andre ting som kontrast har truleg meir å seia for biletkvaliteten. Ein annan viktig faktor er opptaks- og sendekvalitet. NRK skil seg stort frå t.d. TV2 i kvalitet, og dermed blir det mindre skilnad på tradisjonelle NRK-sendingar og t.d. OL-sendingane i HD. Kanskje blir det større skilnad på NRK sine eigne HD-sendingar?

Teknologidirektør Arild Hellgren i NRK seier då også at " I dag er det faktisk en del HD-sendinger som knapt nok er bedre enn det som sendes med standard kvalitet".

Joshua Redman i by'n

I går tvitra eg frå Oslo om at "Veret er tragisk, NSB er håplaust, gatene uframkommelege - kvifor i all verda vil folk på død og liv bu her? Lengtar heim..". For å få litt balanse må eg leggja til at kulturtilbodet i (riks-)hovudstaden er bra. Eit av dei gode tilboda nytta eg meg av i går kveld; konsert med Joshua Redman kvartett på Nasjonal Jazzscene (held til i Victoria teater midt på Karl Johan).

Mellom dei største jazzartistane i dag
Joshua Redman er tenor-saksofonist og ein av dei store jazz-artistane i dag. Som så mange andre i jazzen hadde han det i familien; faren Dewey Redman var ein kjend saksofonist også (tenor han og). Ein skulle ikkje tru at han er over 40 år (nettoopp fylt 41!), han han ser meir ut som 25.

Redman var "artist in residence" ved Molde-festivalen i 2006 og det kjem snart ei plate med han og Trondheim Jazzorkester som han spelte med der.

Driv, rytme og samspel
Konserten i går var på eitt sett og varte med ekstranummer bortimot halvannan time. Det var intenst, det var eit fantastisk driv og rytme og det var eit samspel dei fire imellom som var imponerande. Redman har ein flott tone i hornet, han er teknisk briljant, men utan at det blir "show-off". Teknikken er der berre for å formidlinga sin del, og dramaturgien i låtane var flott.

Arven frå Sonny Rollins
Mange har samanlikna Joshua Redman med Sonny Rollins ("den nye Rollins") og det er ikkje utan grunn. No er det alltid skummelt å bli "den nye ...", men likskapen mellom Rollins og Redman er stor. Begge (eg tenkjer på den tidlege Sonny Rollins) har den flotte tonen og ein spesielt godt utvikla melodisk sans. Det siste er kanskje det viktigaste. Det ser også ut som Joshua Redman maktar å ta jazzen nye vegare, ulikt mange av sine jamaldrande amerikanske kollegaer.

Her er eit av mange Youtube-klipp med det Joshua Redman (JR Quartet som spelar 'Straight Ahead') og me høyrer også Rollins-parafrase over 'St. Thomas'...

Det vanskelege teneste-begrepet

Eg hentar fram ei drøfting av teneste-begrepet, henta frå innspel til ny Miside-strategi for to år sidan (Vestlandsforsking og Bouvet, vinteren 2008).

Det vanskelege teneste-begrepet
I arbeidet med e-forvaltning er tenester eit sentralt begrep, og særleg elektroniske tenester eller tenester på nett. Det er eit uttrykt mål i mange offentlege dokument (eNorge 2009, St.mld. 17-2006) å få fleire tenester på nett.

Alt er tenester?
Men kva er eigentleg ei offentleg teneste? Tenestebegrepet har etter kvart vorte utvida til å omfatta alt som skjer av dialog med brukarane – i alle fall når det er snakk om eit nett-perspektiv. I Miside-samanheng har ein gått endå lenger; her er det jamvel snakk om tenester sjølv om det i realiteten berre er eit databaseoppslag (jfr. register-tenester).

Men dersom alt blir tenester, mister begrepet meining. Meininga i eit begrep, eller ein kategori, blir skapt i avgrensingane frå andre begrep eller kategoriar (Croft og Cruse 2004). Dersom det ikkje lenger er avgrensingar, har begrepet heller inga meining lenger. Dette blir særleg eit problem når vi arbeider med ein stadig rikare semantisk web.

Må skilja snørr & bartar
Det er difor grunn til å sjå nærmare på tenestebegrepet og skilja ”snørr og bartar”. Kva ligg t.d. bak tenesta barnehage? Er det eit elektronisk skjema på nettet der ein kan søkja om plass for barnet sitt, eller er det den fysiske barnehagen med hus, barn og tilsette? Slik spørsmålet er stilt, vil dei fleste svara det siste, men utan å stilla spørsmålet, blir også søknadsskjemaet ei teneste. Det blir feil, for skjemaet er berre ein dialog med den offentlege verksemda om å få tilgang til tenesta. Det er eit ledd i prosessen som fører fram til ei offentleg teneste, eller eit avslag på tenesta.

Statskonsult la grunnlaget for tenestebeskrivelsar i arbeidet rapporten "Til tjeneste" (Statskonsult 2002), men dei ”gløymde” å definera ordet teneste.

Tenester berre ein del av offentlege oppgåver
Offentlege verksemder har mange oppgåver, og tenesteutføring er ein viktig del av desse, men omfattar ikkje alle oppgåvene. Barnehage, heimesjukepleie, primærhelse er alle eksempel på typiske offentlege tenester. Men eksempel på andre oppgåver enn tenesteutføring er t.d. å føra tilsyn, å yta stønad, å utarbeida reguleringsplanar m.m.

Semantisk presisjon
I kommunikasjon mellom menneske er vi i stand til å forstå meininga sjølv om vi brukar upresise begrep, men i kommunikasjon mellom maskiner der det også er behov for å trekkja ut ei meining av data, er begrepspresisjon heilt avgjerande for å lukkast. Vi vil derfor møta att desse utfordringane som vi for tida tek nokså lett på.

Norge.no 10 år i dag - gratulerer med dagen!

Gratulerer med 10-årsdagen Norge.no! Men om jubilanten kan ein ikkje seia det same som om dei fleste andre 10-åringar her til lands, at "dei har alt" og at det er vanskeleg å finna på gåve. Historia om Norge.no er dessverre historia om eit forsømt barn og ein relativt ulykkeleg barndom.

Dei første åra
Informasjonsportalen Norge.no, med arbeidsnamnet "Inngang Norge" i 1997, vart i 1999 "gitt" til Fylkesmannen i Sogn og Fjordane. Portalen vart opna 24. januar 2000 av dåverande statsminister Kjell Magne Bondevik. Norge.no var eit nasjonalt prosjekt, administrert av Fylkesmannen, fram til 1. januar 2005 då det vart ei eige verksemd under Fornyings- og administrasjonsdepartementet.

Dei første barneåra må likevel kunna karakteriserast som lykkelege. Den nyfødde vaks kraftig både i tal brukarar og som ei følgje også i tal tilsette. I 2004 vart det sett i gang eit utviklingsarbeid for å  forbetra den på ei rekkje område.

Norge.no får ein bror!
Men utviklingsarbeidet vart aldri sett skikkeleg ut i livet, og dette vart starten på mange års forsømming. Sommaren 2004 vart det klart at Norge.no skulle få ein liten bror - Miside. Gleda var stor og planlegginga av det nye barnerommet gjekk unna sjølv om mykje av sommarferien måtte ofrast og skyvast i tid. At utviklingsarbeidet med Norge.no vart sett litt på vent, var naturleg og snart skulle jo dei to utviklast parallelt.

Men snart vart det klart at Miside ikkje skulle bu i same huset som Norge.no, trass det nære slektskapet. Det vart bygt eit nytt hus for Miside og Norge.no fekk knapt komma på besøk. Verre enn det, foreldra til Norge.no fekk i oppgåve å passa det nye barnet og brukte mest all si tid til det. Stakkars Norge.no vart gåande åleine heime med lite tilsyn. Det er ikkje foreldra som kan lastast for forsømminga, dei har gjort så godt dei har kunna, men har stadig måtta bruka mesteparten av ressursane på nye oppgåver.

Norge.no og Miside flyttar saman (?)
For 2-3 år sidan innsåg dei fleste at dette var feil - Norge.no og Miside høyrde naturleg saman og burde vera i same huset. Så sa i alle fall strategiplanen for den nye innbyggjarportalen. Men åra har gått og lite har vore gjort, og spørsmålet er no heller kva håp det er for 10-åringen framover.

Eg ønskjer i alle fall jubilanten til lykke og alt godt framover. Som presang har eg berre eit ønskje: Norge.no bør bli plattform for tilgjengeleggjering av offentlege data - som ein parallell til data.gov og data.gov.uk. Dette har eg også skrive om på Vestforsk-bloggen.

"Disclaimer"
For ordens skuld bør eg gjera greie for mitt eige forhold til Norge.no. Eg vart hyra inn av Fylkesmannen i Sogn og Fjordane til å leia utviklinga av portalen i 1999. I 2004 leia eg prosjektet for vidareutvikling av Norge.no og i 2004 var eg også med i arbeidsgruppa som la fram forslag til Miside. I 2008 leverte eg innspel til ny strategi for Miside saman med Bouvet ASA.

Kreditering av bilete:

http://www.flickr.com/photos/sleepishly/ / CC BY-SA 2.0

Kom jentene mine!

Av og til snublar me over bøker ved eit slumpetreff og i dette tilfellet vil eg heilt klart kalla det eit lykketreff. Kom jentene mine! er ei fantastisk bok og må vera eit av dei flottaste dokumentarverka på mange år.

Det er dei to svenske fotografane Sanna Törnemann og Anette Tamm som står bak boka. Ganske tilfeldig kom dei i kontakt med eigarane av Ellinggarden i Velledalen på Sunnmøre, Nils Drabløs og Gunhild Øigarden. Dei driv ein økologisk gard og alle kyrne er av rasen Vestlandsk fjorfe. Denne rasen var på randen av utrydding for 20-30 år sidan, men folk som Nils og Gunhild har sakte, men sikkert bygt opp att stammen slik at den no ikkje er direkte trua.

Boka er ei hylling av naturen og den økologiske forma for jordbruksdrift. Men det er gjort på ein poetisk og måte, absolutt fritt for politikk. Boka kan like gjerne opplevast som eit poetisk verk. Den følgjer arbeidet på garden året rundt, med store og små hendingar. Men heile tida er det dyra og naturen som er i sentrum.

Dei to forfattarane held seg heilt i bakgrunnen, og let Nils og Gunhild fortelja, ikkje minst gjennom bileta. Som fotografar er sjølvsagt bileta heilt sentrale, men ulikt mange praktverk om naturen, er den skrivne historia heilt essensiell i tillegg. Om det var ein liten ting som kunne vore endra, var det språket. Det kjennest litt kunstig å lesa om Vestlandsgarden og Velledalen på bokmål. Nynorsk ville nok kledd boka betre.

Denne boka må du berre oppleva! Det er Tun forlag som omset den. Interesselaget for Vestlandsk fjordfe har eigne heimesider på www.fjordfe.no

Kortslutning i Stat & Styring

Tidsskriftet Stat & Styring presterer ei ganske grov kortslutning i siste nummeret, 4-2009. Å dra konklusjonen om at mange deltakarar på eit kurs i innkjøpsreglementet er det same som at mange bryt reglane, er oppsiktsvekkjande. Overført til andre område kan me då trygt seia at mange deltakarar på eit kurs i skattereglar betyr mange skattesnytarar!

Eg hadde vel forventa meir av eit organ som i alle fall gir seg ut for å vera meir seriøst. Stat & Styring står kanskje ikkje på leselista di. Det er eit tidsskrift som er mest oppteke av det indre liv i staten, særleg departementa. Eg har lese det med ujamne mellomrom i lange tider og ofte er det interessante artiklar. For min del handlar dei ofte om teknologi og følgjer av denne (it og org.utv.).

Problemet med tidsskriftet er kanskje ikkje først og fremst useriøsitet, som dette innlegget kan tyda på, men at det kan vera drepande kjedeleg og at det ikkje når fram til andre enn den indre krinsen av dep.tilsette. Det bør nok tidsskriftet prøva å gjera noko med om dei skal utvida lesarkrinsen. Og så ville det jo vore fint om dei kunne kombinera papir og nett. Prisinga av nettutgåva (pdf-versjon) er jo latterleg; 50 kr for ein leiar-artikkel som dette seier vel alt.

Belgias Linus Torvalds

Belgia har meir enn godt øl og djup språkstrid, dei har ein it-fyr nesten i same klasse som Linus Torvalds. Dei fleste kjenner finnen som står bak GNU Linux (merk namnet; Torvalds stod som dei fleste før han på skuldrane til gigantar, i første rekkje Richard Stallman). I Belgia heiter mannen Dries Buytaert og han står bak publiserings-systemet Drupal.

Drupal er i ferd med å bli det "hottaste " CMS-et (Custom Management System) basert på fri programvare. Stadig fleire får augene opp for verktøyet og det er i ferd med å passera gamle favorittar som Joomla! På ein skala av fri programvare for publisering der WordPress er det enklaste og Plone det mest kompliserte (?), men også kanskje mest fleksible, er Drupal ein stad midt mellom. Men det er nok nærmare Plone enn WP, og slik sett er terskelen for å ta det i bruk høgare, men potensialet også større.

Eit viktig trekk ved Drupal er dei mange utvidingane i form av modular. Ikkje minst interessant er integrasjonen av semantisk web ved eit RDF-tillegg. Korleis det fungerer er litt tidleg å seia, det kjem i versjon 7 som enno ikkje er klar.

Dries Buytaert har faktisk ein PhD innan IT og er dermed eit godt eksempel på ein som har forstått seg både på det teoretiske og det praktiske; han har faktisk evna å omsetja det han har lært og lukkast over all forventning.

På hans eigen blogg kan du lesa om planane for Drupal, og for versjon 8 er det tydelegare skilje mellom rammeverk og publiseringssystem som står høgst på agendaen.

Bloggåret 2009

Frank Sinatra sang "It's been a very good year" - fantastisk låt, verdt å lasta ned! Om bloggåret 2009 har vore very good er eg litt usikker på, og det er på tide å gjera opp status.

2009 har utan tvil vore det året då sosiale medium og web 2.0 slo gjennom for fullt og nådde massane på nettet. Det enkeltmediet som har fått mest merksemd er Twitter. 2009 har vore det store Twitter-året trass i at det er Facebook som er det store når det gjeld tal brukarar. Samanlikna med FB blir Twitter stadig ein småkar.

Bruk av Twitter har påverka blogginga mi, både positivt og negativt. Det negative er at eg i periodar har blogga lite, det positive er Twitter som ein god kanal å gjera blogginnlegg kjende og i enkelte tilfelle også få ein diskusjon rundt dei.

Dei turre tala for 2009 er slik (tal for 2008 i parentes)

70 innlegg (70!)
78 kommentarar (85)

Med andre ord nøyaktig same tal blogginnlegg i 2009 som året før, det var litt overraskande. Eg ville trudd det var færre. Nokre færre kommentarar, men her må det også seiast at spamminga påverka - det er berre å sjå på dei siste kommentarane...

Google Analytics melder om 8 741 besøk, ein oppgang på vel 8 % frå året før. Samanlikna med andre analyseverktøy viser GA svært konservative tal, eg har aldri funne ut kvifor (for vestforsk.no oppgir t.d. det interne analyseverktøyet i CMS-et meir enn 10 gonger fleire besøk enn GA!).

GA meiner vidare at 58 % av trafikken kjem frå søkemotorar og at Google står for 52 av dei, Vidare kjem 28 % av gjestene via lenker og resten direkte trafikk (skriv inn adressa t.d.).

Det er også interessant å sjå på enkelte toppar besøksmessig og vurdera kva grunnen kan vera. Her er ein tydeleg topp torsdag 3. desember, då eg live-blogga frå Kvalitetskonferansen 2009. Live-blogging kombinert med aktiv Twitter-bruk ser ut til å ha skapt relativt stor interesse.

Dessverre har eg nyleg måtta gå over til godkjenning av kommentarar - pga. desse helvetes spammarane (måtte de få eit grusomt år i 2010!).

Då er det berre å ønskja alle eit godt nytt bloggår!

Digital brønnpissing

Det er naivt å tru at nettet skal vera eller bli annleis enn verda elles. Likevel har denne naiviteten hatt eit sterkt fotfeste og framleis er ideen, eller snarare håpet, om ei ideell cyber-verd levande. Det er den typen naivitet som eg kommenterte i omtalen av boka "The Cluetrain Manifesto", men som David Weinberger kallar optimisme. Han seier 10 år etter den første utgivinga at optimismen boka representerte, er viktig, men at den må styrkast med realisme i form av hardt arbeid for å realisera ideane.

For eigen del har eg alltid prøvt å halda terskelen for kommentarar o.l. på bloggen så låg som muleg. Det er fordi eg vurderer isolasjon som eit større problem enn spam. Men i det siste har spam-problemet auka monaleg og eg ser meg dessverre nøydd til å innføra førehandsgodkjenning av kommentarane. Det synest eg er synd, men dritsekkane følgjer oss også inn i det digitale rommet og då blir det slik.

Det digitale rommet, nettet, er ein refleksjon av verda elles. Kriminelle og andre slaurar vil vera representerte saman med alt det gode og spennande. Dessverre får dei som vil øydeleggja, kraftige verktøy mellom hendene, noko som gjer at verknadane blir større på nettet enn elles. Men det er jo dei same verkemidla som kan brukast til gode føremål, og som blir brukte til det.

Uttrykket "brønnpissing" vart elles gjort kjendt av forfattaren Sigbjørn Hølmebakk då han brukte det for å karakterisera debatten der fredsaktivistar og motstandarar av NATO vart stempla som kommunistar (jfr. Wikipedia).

The Cluetrain Manifesto

Det er 10 år sidan David Weinberger, Doc Searls, Rick Levine og Chris Locke slo opp 95 tesar om framtidas marknadsføring - ikkje på kyrkjedøra som Martin Luther, men på Internett. Den første tesen var "Markets are converations" og den sette tonen. Det er også den setninga som blir best hugsa frå manifestet.

"The end of business as usual"
Undertittelen "The end of business as usual" varsla dramatiske tider. 10 år etter er det tid for ettertanke og etterprøving. Tok dei grundig feil? Er det ikkje nettopp "business as usual" som pregar både tida og nettet? I boka som markerer 10-årsjubileet drøftar forfattarane dette. Dei er ikkje heilt einige om dei tok feil eller ikkje.


Slutten på "business as usual" er det i alle fall ikkje. Det kan synast som om alt er ved det gamle og at dei dermed tok skammeleg feil. Men då overser ein mange av dei grunnleggjande endringane som har skjedd dei siste ti åra. Me har vant oss til endringane slik at me kanskje overser dei.

Forløpar til web 2.0
I 1999 eksisterte ikkje bloggar - i dag er det millionar av dei. Sosiale medium er norma og 2009 har kanskje vore gjennombrotsåret for web 2.0-tankane. Cluetrain Manifesto føregreip det som skulle skje. Boka er gjennomsyra av "sosiale media" og grunntanken er at folk har behov for å kommunisera med kvarandre og dei som driv forretning bør vera klar over det, elles får dei problem. Og utviklinga på nettet viser gradvis at dette kjem til å bli tilfelle for svært mange bransjar. Om dei ikkje lærer seg å lytta til kundane og snakka med dei og ikkje til dei, får dei trøbbel.

Endringar tek tid
På same måten som me kan peika på radikale endringar, er det også slik at store endringar tek lang tid. Forfattarane erkjenner at dei var overoptimistiske, ja jamvel naive, i trua på at å driva butikk ville bli heilt annleis når Internett fekk skikkeleg fotfeste. David Weinberger omtalar sin eigen optimisme både som litt naiv, men også som nødvendig og viktig for utviklinga av nettet. Han trudde nettet ville føra med seg radikale endringar nærmast av seg sjølv, men innser at det må mykje arbeid til for å få til endringar.

"Do you want to have fun? Go home!"
Boka er gjennomsyra av "ikkje høyr på oss eller andra autoritetar, finn ut sjølv kva som er best". Og bruk for all del ikkje denne boka til å laga nye råd om å driva business. Slik sett minner det meg veldig om ein konsert eg var på tidleg på 1980-talet (trur det var 1981). Det var Horten-festivalen og bandet var The Specials. Stemninga var på topp og bandet var toppnamnet på festivalen. Vokalisten skreik ut: "Do you wanna have fun???" og publikum var heilt med "Yeeeaaaaahhh". Så kom det tørt: "Go home!". Herleg britisk humor!

Viktig bok?
Det er vanskeleg å svara ja på det. Eg vil også nøla med å tilrå den. Likevel er heile Cluetrain Manifesto eit viktig opprop. Dei var kanskje litt (for) tidleg ute, men ettertida har gitt dei rett i mykje av det dei skreiv. Men påstandar som "the end of business as usual" - som er nokså vanlege på denne typen bøker - har lett for å komma i retur, som ein hyperbolsk effekt.

Av forfattarane synest eg David Weinberger og til dels Doc Searls er dei som er mest verdt å lesa og lytta til. Heile den originale boka frå 1999 kan du elles lasta ned gratis frå nettstaden deira.

MinID?

Ikkje min idé, nei. Eit forsøk på å logga inn via MinID var ikkje ukomplisert. For det første er det BuyPass som eig www.minid.no - dei jublar sikkert over masse gratis marknadsføring.

Men når du så finn MinID på minid.difi.no - kva så? Kvar er 'Logg inn'? Her er valet enten å registrera ny brukar eller å vedlikehalda brukarprofil. Men eg skal jo logga inn, og eg har brukarnamn og passord frå før. Stryk!

Men heldigvis er det hjelp å få, under 'Vanlege spørsmål'. Her står det "Eg er registrert brukar. Korleis loggar eg inn med MinID?" Flott, her er forklaringa: "

Har du vært innlogget tidligere, skriver du inn

* fødselsnummeret
* det selvlaga passordet ditt

Men kor skal eg skriva dette? Jeeez

Du må altså klikka på ein av logoane nedst på sida. Ikkje akkurat intuitivt, og inga forklaring.
Jammen bra dette berre har kosta nokre få millionar..

Geneva L eitt år etter

Er alt i alt veldig godt fornøyd med anlegget. Lyden er god (nok) i stova på ca. 35 kv.m. og ikkje minst er anlegget veldig praktisk med berre ein kabel (straum) å tenkja på. Det praktiske er viktig når lyden elles er veldig bra.

Den største mangelen ved anlegget er at det ikkje er tilkopling for hovudtelefon; eit uforståeleg val av Geneva. Har prøvt å kopla til den gamle platespelaren (LP!) til 'Line in', men lyden blir veldig svak - sjølv på maks. lydvolum. No er kanskje ikkje gamle platespelarar det første du vil kopla til denne boksen, men likevel.

Fjernkontrollen verkar billeg i forhold til resten av anlegget, og er ikkje alltid med på notane. Det er også eit lite irritasjonsmoment. Men totalt sett gir eg Geneva-en nesten topp-karakter: 5 av 6 stjerner!

Sjå også omtale og brukarkommentarar på Lyd og bilde.

Rakfisk og poesi

Torgrim Eggen har ein omtale av Hallgrim Bergs nye bok "Rakfisk i godt lag" i DN-magasinet og tek med eit kosteleg NRK-intervju av Ola Skrattegard frå Øvre Ål, gjort i 1948. Betre enn dette blir det knapt:

NRK: Hvilken størrelse på fisken gir beste resultat?

Ola: Å, helst dei som era passe store.

NRK. Hvor mye salt bruker du per kilo fisk?

Ola: Å, so på ein slump, so passe.

NRK: Mange sier det lukter så fælt av rakfisk, hva mener du?

Ola: Å, han ska'kji vera utta lukt, men ha so ein passeleg snek.

NRK: Men Skrattegard, i hvilken temperatur lagres buttene?

Ola: Dei bør helst stå i jordkjella i fjelle, so passe kaldt.

NRK: Og hvor lenge skal de stå der før rakfisken er klar?

Ola: Å, dei må stå so um lag akkurat passe lengji, for då bi'n best!

Datalagringsdirektivet (lesarinnlegg)

(Det følgjande er eit tilsvar til Arne Johannessen sitt lesarinnlegg "Ja til Datalagringsdirektivet" som stod i Sogn Avis onsdag 09.12.09. Svaret mitt kom på trykk 14.12)

Arne Johannessen talar varmt for Datalagringsdirektivet (DLD) i onsdagens Sogn Avis. Det er hans og politiets jobb å kjempa for alt som kan letta politiet sitt arbeid mot kriminalitet. Men det er ikkje polititet me bør lytta til i spørsmål om personvern. Datatilsynet, som er fagetaten i slike spørsmål, har uttrykt stor skepsis til DLD og direktør Georg Apenes har kalla forslaget eit ”totalitært svermeri”.

Saka om innføring av DLD reiser viktige spørsmål om korleis me vil innretta samfunnet vårt framover, om me vil halda fram den stadig aukande overvakinga. Arne Johannessen likar ikkje ordet overvaking, men ei innføring av DLD vil medføra ei drastisk endring av føremål og omfang av informasjonslagring. Politiet synest elles å byggja på synet om at ”om du ikkje har gjort noko gale, har du ingen ting å frykta”. Det er eit dårleg utgangspunkt for personvern.

Det viktigaste argumentet mot DLD er den altomfattande lagringa av informasjon med føremål å avdekkja straffbare handlingar. Det gjeld ikkje berre dei som kan vera mistenkte for å planleggja kriminelle handlingar, men absolutt alle. Endringa av føremålet med lagringa er sjølve kjernen i denne saka. Historia har også vist oss at om informasjon først blir lagra, vil den bli brukt, jfr. Lundkommisjonen si avdekking av dei hemmelege tenestene.

Arne Johannessen er talsmann for at målet heilagar middelet, om me kan få betre metodar for å avdekkja kriminalitet er det verdt det. Det er ein farleg tankegang. Helga Pedersen i Arbeiderpartiet har uttrykt den same tankegangen ved å seia at om berre eitt barn blir redda, er innføringa av DLD verdt det. Men kvifor då stoppa ved innføring av DLD? Om me overvaker alt, vil me kanskje få bort alle overgrep mot barn. Kvar går grensa? Mangelen på slik prinsipiell tenking er skremmande.


Personvernet har lenge vore på vikande front og dagens elektroniske samfunn gjer det muleg å spora oss alle i ein grad som før var heilt utenkjeleg. Me treng ei styrking av personvernet, ikkje ei svekking. Det har heldigvis alle partia unnateke Arbeiderpartiet og Høgre forstått i denne saka. Til slutt vil eg oppmoda Arne Johannessen om å lesa ”1984” av George Orwell. Boka blir dessverre stadig meir aktuell. Den kan gjerne lesast saman med Personvernkommisjonen si innstilling frå i år, ”Individ og integritet. Personvern i det digitale samfunnet”.
Svein Ølnes, forskar ved Vestlandsforsking

Go on. Be a Tiger!

På kjempesvære plakatar har Accenture brukt Tiger Woods som marknadsførar for seg. "Go on. Be a Tiger" heiter det. Muleg plakatane blir litt mindre framover, og med annan tekst..

Gone

Wired-journalist Evan Ratliff prøver å halda seg skjult i 3 mnd medan ein dusør på $ 5000 blir utlova til den som klarer å oppspora han. Det skjer ved å ta i bruk ulike digitale spor Ratliff etterlet seg. Men i motsetnad til vanlege folk og vanlege forsvinningar tek Ratliff ein del førehandsreglar for å både skjula og minimera dei digitale spora.

Han blir til slutt funnen, rundt ei veke før tida er ute. Konklusjonen hans er, ikkje overraskande, at det er veldig vanskeleg å unngå å leggja att så mykje spor at ein ikkje blir oppdaga. Dei elektroniske spora me etterlet oss på nettet er så mange at ved å kombinera dei kan ein finna ut det meste. Eit Datalagringsdirektiv trengst visst ikkje for å halda oversikt.

Resten av historia kan du lesa i siste Wired.

Kvalitet '09

Kvalitetskonferansen 2009, arrangert av Difi, går av stabelen på Radisson Plaza Hotel i dag, 3. des.

Hans Chr. Holte, direktør i Difi, opnar konferansen med å peika på at tillit og kvalitet er to heilt sentrale aspekt ved offentleg sektor. Dei to begrepa heng også tett saman; utan god kvalitet heller ikkje god nok tillit til det offentlege.

Difi sine eigne nettsider, www.difi.no, www.anskaffelser.no og www.prosjektveiviseren.no, har begge fått 5 stjerner. difi.no går opp frå 4 stjerner i fjor. Men dei har også nettsider som skårar dårlegare (kan det vera www.norge.no han snakkar om??). Målet er at www.difi.no skal ha 6 stjerner neste år.

Vanskeleg å få brukarane til å fortelja kva som er viktig ("don't listen to the users" som Jakob Nielsen pleier å seia

Astrid Mjærum, informasjonssjef i Statens lånekasse.
Off. sektor er som østers: best når den er opna opp.
Liste (kanon) over kva ein informasjonsarbeidar/kommunikatør må ha i tankane i arbeidet sitt, med referanse til bøker:

1. Saman er ein mindre aleine
Offentleg sektor må snakka saman og på den måten utveksla informasjon på ein enklare måte, gjennom intern samordning.

2. Norges lover
Viktig at lovene blir tilpassa verkelegheita: Lånekassa må t.d. senda ut brev dersom ein søkjar ikkje har vore innom nettsidene i løpet av 7 dagar etter ei el. utsending.

3. Frøken detektiv
Gjennom direkte tilbakemeldingar frå brukarane og analyse av nettbruk og veit Lånekassen mykje meir om brukarane og treng ikkje gjennomføra dyre og tidkrevjande brukarundersøkingar.

4. Delte meninger
Spørsmålet er ikkje om, men korleis offentleg sektor skal bruka sosiale medium.
Lånekassa satsar på Twitter og ikkje Facebook (Facebook blir "feil" i forhold til brukargruppa - blir for teit å vera "venner" med Lånekassa). Har fått mange nyttige tilbakemeldingar via Twitter.

5. IKEA-katalogen
Folk elskar å ordan opp sjølve, og offentleg sektor sparer store summar på denne sjølvbeteninga. Offentleg sektor tek etter privat sektor og flytter grensene for kva organisasjonen skal gjera og kva innbyggjaren skal gjera.

6. Pippi
Offentleg sektor har meir eller mindre ferdige plattformer å ta i bruk, mange av dei utan kostnader (Flickr, Google Analytics, WordPress). Desse plattformene er mykje "kulare" enn det off. sektor sjølve ville klart å få til på eiga hand.

7. Anarconomy
Danske Institut for Fremtidsforskning har gitt ut boka med denne tittelen og den tek for seg den nye gratiskulturen og prøver å
Overført til offentleg sektor snakkar Astrid Mjærum om CopyLeft som eit begrep for delingskulturen. Her blandar ho (eller Anarconomy?) litt begrepa. Offentleg sektor har ingen opphavsrett på sine "verk". Copyleft er eit lisensieringssystem særleg brukt for programvare. GPL - General Public License - særleg gjort kjendt av Richard Stallman, mannen bak GNU-programvara.

Målet til Lånekassa er at alle skal bli fornøyde på første forsøk!

Erlend Schei, Finn labs
Finn labs er Finn.no sin sandkasse for ny teknologi, ein parallell til NRKbeta.
Noko må dei ha gjort rett:
- 285 mill. besøk i 2008
- 60 besøk pr. nordmann
- 9 milliardar sidevisingar
- verdien av omsetninga på Finn er over 500 milliardar (skulle ha satsa på transaksjons-provisjon!)

Har likevel gjort fleire skivebom, nokre svært kostbare. Brukar eksempel med bustadplanleggjar utvikla av Kongsberg-gruppen. Det vart dyrt og dårleg. Dei utvikla også ein Java-appl. til mobilar, heller ingen suksess fordi det vart sett ut og det var ingen som hadde eigarskap til løysinga.

Erlend Schei pirkar også i Difi sine ansvarsområde: ehandelsløysinga som ikkje har særleg med brukarar. Har dei sjekka med brukarane kva behov dei har?

Finn R&D er eit sett med metodar og verktøy for å gjennomføra nye prosjekt:
Rett retning -> gjera dei rette tinga -> gjera ting rett -> kontroll og oppfølging

Brukarundersøkingar, brukardialog og brukartestar er viktige komponentar her.

Brukar Finn labs tidlegast muleg i ein utviklingsfase for å høyra med brukarane korleis dei helst vil ha ting.

Kva er det som verkar og kva er det som ikkje verkar? Alt som forenklar kvardagen til brukarane verkar! Det som ikkje fungerer er intern informasjon som ein prøver å "dytta" på brukarane ("eigensynsing"). Også viktig å vera til stades, elles døyr diskusjonen og saka. Aktiv bruk av Twitter er med og forlengjar ei sak/ein diskusjon.

Få fram poenget tidleg, helst i overskrifta. Blås ut poenget! Ver også lynrask med tilbakemeldingar når du er så heldig å få kommentarar.

Gullet ligg i dei gode diskusjonane og tipsa dei får frå brukarane!
Finn labs har vorte den viktigaste rekrutteringskanalen for å få nye tilsette.

Ekspertpanel:
Aud Marie Hauge, Epinova
Eirik Hafver Rønjum, Netlife Research
Frank Fardal, Difi
Leiar av paneldebatten: Jostein Magnussen, Netlife Research

Prioritering av innhald (med www.nav.no) er ein vanskeleg ting. Ofte blir det køyrt på med lenker og alt framstår som like viktig. Så må ein inn etterpå og laga snarvegar til visse delar av innhaldet (som EHR meiner er ein fallitterklæring i seg sjølv).

Paradoksalt nok blir det to diskusjonar i salen: paneldebatten og diskusjonen på Twitter. Litt dårleg at dei to ikkje er betre integrerte (vart litt betre av at twitter-taggen #kvalitet09 vart vist på storskjermen).

Endringar i kriteriesettet: Det vil bli endringar i kvalitetskrava og det vil bli ein open prosess slik som i år (bruk av blogg). Vil vurdera meir bruk av 'ikkje relevant' for verksemder som av ulike grunnar ikkje treng eller har visse typar tenester.

Kvifor har ein brukt Flash for å fornya Reiserekninga? Ubrukeleg når det gjeld tilgjengelegheit. Og kvifor i all verda bruka Flash til dette?

Sp.m. frå salen: Kval.kriteria legg for lite vekt på brukarvennlegheit. Kan bli beste off. nettstad og likevel ikkje vera særleg brukarvennleg. Eirik Hafver Rønjum: Vanskeleg å gjera gode vurderingar med så lite ressursar til rådvelde. Må bli ein del enkle testar, t.d. LIX, som eigentleg ikkje seier noko som helst (eller verre: premierer feil som t.d. feil orddeling).

Årets resultat
Årets evaluering har omfatta i alt 684 nettstader. Med 33 indikatorar blir det heile 22 572 enkeltvurderingar. Då er ikkje klager og revurderingar tekne med. I gjennomsnitt tek ei evaluering av ein nettstad 75 minuttar. Då seier det seg sjølv at informasjonen ikkje kan vera vanskeleg tilgjengeleg om det skal bli poeng. I alt var det 238 tilbakemeldingar etter at resultata vart sende ut.

Tilgj.heit: 64 %
Brukartilpassing: 68 %
Nyttig innhald: 54 %
Totalt : 62 % (55 % i fjor)

Mange skårar 100 % på tilgjengelegheit. Ingen har full skår på brukartilpassing og nyttig innhald.

6 stjerner: 45 stk.
5 stjerner: 150
4 stjerner: 249
3 stjerner: 202
2 stjerner: 36
1 stjerne: 2

Markert framgang sidan 2008 (kriteriesettet er nesten uendra frå i fjor), over dobbelt så mange som oppnår 6 stjerner i år som i fjor.

Krav er ingen garanti i seg sjølv for gode resultat dersom ein ikkje forstår eller ynskjer å oppfylla intensjonen bak krava.

Om lag 4 % (190 000) av brukarane har nedsett syn (då er ikkje dei som brukar briller eller linser rekna med). Det betyr at god kontrast på skrifta er viktig, det same er gode mulegheiter for regulering av skriftstørrelse.

Årets prisar blir delte ut av statssekretær Inger-Anne Ravlum, Fornyings- og adm.dep.

Årets tilgjengeheitspris: Sørum kommune

Årets kommunale nettstad: Tromsø kommune

Årets statlege nettstad: Regjeringa.no

iPhone for ein dag

Eg var ein lykkeleg (?) eigar av iPhone 3GS 32 i ein dag før eg fekk den store tvilen og leverte den tilbake. Kva var det eigentleg som var feil?

iPhone er genial på mange vis, særleg brukargrensesnittet. Den har nesten eigenhendig opna opp web-en for mobilbruk og har skapt ein eigen marknad for småprogram ("widgets").

Problemet mitt er at eg brukar mobilen først og fremst til å senda tekstmeldingar. Eg snakkar relativt lite, men tekstar mykje. Etter ein dag med iPhone innsåg eg at den ikkje er spesielt god å skriva tekstmeldingar på, eg vil påstå den er direkte dårleg. Problemet er at du heile tida må bruka to hender; eg vil påstå det er umuleg å skriva tekstmeldingar med ei hand (muleg det kan lærast?).

Nett-tilgang via mobilen kunne vore ok, men er ikkje så viktig sidan eg har med meg den berbare pc-en over alt.

Ein dag er kanskje litt lite til å fella ein dom over iPhone, men førsteinntrykket seier likevel ein god del. Sjølv om grensesnittet er innovativt og for det meste bra, er ein del ting über-coole og unødvendig tungvindte. Eg har ikkje heilt sansen for alle skyveknappane, det er mykje enklare å trykkja ein tast for å svara på ein samtale. Det er også mykje enklare å trykkja ein tast for å starta kameraet og ta bilde. I det heile er det ein del rom for forbetringar i grensesnittet ved å introdusera litt fleire fysiske knappar. Greitt, det går ut over det minimale funkis-preget Apple er eksponent for, men brukaropplevinga bør komma først.

Eg har ikkje nemnt sensuren med AppStore, men det er klart det er ein vanskeleg kamel å svelja. Apples lukka og paranoide verden er noko eg helst ikkje har lyst til å støtta, trass i freistande utstyr.

No må eg berre gå tilbake til start og vurdera mobilmarknaden på nytt. Er det nokon som har gode tips?

Jefferson's Moose

In Search of Jefferson's Moose - Notes on the State of Cyberspace
David G. Posts bok med nemnde tittel er eit forsøk på å gjera ei samanlikning av utviklinga av USA frå frigjeringa i 1776 med utviklinga av Internett. Post greier å finna interessante koplingar og samanfallande hendingar i dei to tilsynelatande så ulike prosjekta.

Elg i solnedgang i Paris
Jefferson's Moose refererer til Thomas Jeffersons fantastiske prosjekt for å motbevisa den franske vitskapsmannen Buffon sin teori om at alle artar i den nye verda (Amerika) var underlegne den gamle verda og viste teikn på degenerering. Buffon hevda at same artane i Amerika var mindre i størrelse og generelt underlegne. Ord strakk ikkje til og Jefferson som då var USA sin sendemann (ambassadør) i Frankrike bestemde seg for taktikken «show, don't tell». Sjå også eigen omtale av denne hendinga i blogginnlegget. Undertittelen er henta frå eit av Thomas Jeffersons sentrale verk, Notes on the State of Virginia.

Universalgeniet Thomas Jefferson
Posts bok er like mykje ein omtale av universalgeniet Thomas Jefferson som noko anna. Jefferson er ein av dei viktigaste personane i USAs relativt korte historie, om ikkje den viktigaste. Han var sentral i utforminga av det nye landet, eller føderasjonen av uavhengige statar, og hovudarkitekten bak uavhengigheits-fråsegna (Declaration of Independence). Han var også USAs tredje president i perioden 1801 - 1809.

Jefferson var republikanar på sin hals og stod i sterk opposisjon til andre markante personar på same tida som John Adams (den andre presidenten i USA) og Alexander Hamilton. Dei siste var talsmenn for ein sterk føderasjon og ville sentralisera makta; Jefferson stod for det motsette synet og ville ha minst muleg sentral styring og mest muleg uavhengige statar med lite innblanding. Det kjem kanskje best til syne i handeteringa av dei nye, store landområda USA fekk i vest (Louisiana ++). Jefferson ville stilla desse nye statane heilt fritt i forhold til USA og la dei utvikla seg p eiga hand. Viss dei så ville slutta seg til USA, var det fint, men det måtte vera opp til dei sjølve. Dette stod i skarp kontrast til m.a. Adams og Hamiltons syn.

The Law of the Horse
Det er på dette området parallellane til Internett blir tydelegast. Skal nettet få utvikla seg «i fred», med minst muleg innblanding frå det etablerte samfunnet, eller skal lover og reglar elles i samfunnet raskast muleg gjerast gjeldande også på nettet? Her blir det referert til utsagnet «The Law of the Horse», brukt av dommar Frank Easterbrook i eit innlegg på ein konferanse ved University of Chicago (sjå også omtale av Lawrence Lessigs essay nedanfor). Synspuntet går i korte trekk ut på at Internett ikkje er noko spesielt og at vanlege lover og reglar gjeld her som elles. Me treng ikkje ei eiga lov om hestar, men klarer oss med vanleg straffelov, eigedomslov m.m. for å regulera ulike konfliktar rundt hestar (steling, salstvistar ++).

Romantisk vs. realistisk
Det romantiske synet på Internett er at nettet er ein unik plass med behov for sine eigne reglar og lover og at reguleringar brukt elles i samfunnet ikkje gjeld her. Det er det synet Post kallar exceptionalists, dei representerer «unnataket», Internett er eit unnatak frå det vanlege. Det tidlegare refererte cyber-manifestet frå John Perry Barlow illustrerer det godt. Mot dette synet står dei som hevdar at nettet ikkje er noko spesielt og at lover og reglar elles i samfunnet sjølvsagt også gjeld her . Det er dei Post kallar unexceptionalists.

Over tid har nok «eksepsjonistane» sitt syn vorte svekka og det har vorte stadig klarare at vanlege lover og reglar også gjeld for nettet. Men det er likevel ikkje råd å komma utanom at handhevinga av slike lover og reglar ofte er vanskelegare på nettet.

David Post brukar eit eksempel frå ei fransk sak for å kasta lys over dette. I Frankrike er det forbode ved lov å selja nazi-effektar. Ein fransk anti-rasistisk organisasjon gjekk difor til sak mot Yahoo! som formidla nazi-effektar i auksjonsdelen av systemet sitt. Organisasjonen vann fram i det franske rettssystemet og Yahoo! vart pålagde å fjerna nazi-effektane frå den delen av auksjonen som var synleg for franskmenn. Men korleis skulle Yahoo! gjera det, utan å fjerna effektane heilt frå auksjonssamlinga? Yahoo! tok saka til retten i USA og vart der frikjende. Og dermed hamna saka i ein slags «dead lock»-situasjon.

«The Law of the Horse» og «Code is Law»
Lawrence Lessigs kommentar til «The Law of the Horse» er ein slags mellomposisjon mellom exceptionalist og unexceptionalist. Han avviser ideen om «The Law of the Horse», Internett er ikkje noko som står utanfor vanleg lovgiving. Internett er heller ikkje noko naturgitt fenomen som ikkje kan endrast. Men samstundes meiner han at nettet er spesielt i den forstand at handhevinga av lovgivinga i mange tilfelle blir nokså ulikt elles i samfunnet.

Lessig sitt sentral punkt er at det er koden (arkitekturen) i Internett-standardane/-protokollane som er avgjerande for reguleringa av nettet; derav «Code is Law». Men koden kan bli påverka av andre fakturar som verkar inn på regulering av nettet: lovgiving, sosiale normer og marknadsspesifikke faktorar. I essayet «The Law of the Horse: What Cyberlaw Might Teach» tek han for seg samverknaden av desse faktorane og spesielt korleis lovgiving og kode påverkar kvarandre.

Small pieces loosely joined
David G. Post høyrer nok til romatikarane og som Jefferson-fan ser han helst for seg eit Internett som mest muleg styrer seg sjølv, med minst muleg innblanding frå anna hald (særleg styresmakter). Jefferson-idealet er små, sjølvstyrte einingar – rett og slett small pieces loosely joined som David Weinberger uttrykkjer det.

Ekstrem bruk av fotnotar
Boka er vel vedt å lesa og det er ikkje snakk om tungt stoff. Men bruken av fotnotar, der fotnotane ofte er lenger og tek meir plass enn hovudteksten, er litt forvirrande og gjer sitt til at lesinga blir litt tyngre enn kanskje nødvendig. På ein måte fortel Post to historiar parallelt, der den eine er i hovud­teksten og den andre i fotnote-teksten. Det er nokså krevjande for lesaren.

Og turen går til: Island

Det var (er?) Politiken som hadde denne tittelen på reisehandbøkene sine. I reisehandboka for Island, frå ca. 1970, som kollega Kyrre hadde med seg, vart det advart mot skålding ved Geysir..

Heile Vestlandsforsking drog på personaltur til Sagaøya sist helg. Stort sett har vi halde oss i eige fylke på slike samlingar, dei fleste av oss reiser nok likevel. Men som ein tjuvstart på 25-årsjubileet neste år, fann me ut at Island er tingen. Då kan me gjera ein innsats for islendingane også, som jo er i "deep shit" for tida. [foto: Dieter Schweizer, Wikipedia]

Island er STORT
Det første som slår meg når me flyg over øya er at den er stor. Størrelse og avstandar er på ein heilt annan skala enn eg hadde førestilt meg. På ein køyretur frå Reykjavik og sør-/sørvest, blir dette understreka sterkare. Mil etter mil med flatt slette-/myrlandskap og til slutt ei enorm sandslette, Sandur. Det er ein fascinerande monotoni i landskapet. Kollega Nils Arne er klar i vurderinga: "det er det styggaste landet eg har vore i", medan Ivar Petter nesten fell i stavar over kvar rustne bølgjeblekkplate. Og det er mange rustne bølgjeblekkplater..

Det er mykje sauer og hestar å sjå; dei dominerande dyreslaga på Island. Det er knapt ein halv million sauer og rundt 100 000 islandshestar på øya. Beitepresset frå dyra er ei stor utfordring for dette svært sårbare landskapet.

Lite synleg krise
Islendingane er hardt ramma av den økonomiske bakrusen. Det er ikkje så lett å sjå det på overflata, bortsett frå ein del halvferdige bygg der aktiviteten har stogga brått. Prisane og valutakurs er også ein bra indikasjon på at noko har skjedd. Den islandske krona er halvert i verdi, og prisane er dermed relativt låge sett med norske auge. Renta er høg, over 15 %, og dei som har mykje gjeld er ille ute.

I siste nr. av Iceland Review står det at det er enkelte lyspunkt i mørket: mange nystarta bedrifter, lågare arbeidsløyse enn forventa og talet på turistar har auka. Me har også gitt vårt bidrag og ei oppmoding om å dra til Island har mykje for seg.

Vulkanar og brear
Det som først og fremst kjenneteiknar Island er sjølvsagt den vulkanske aktiviteten. Sprekken mellom den amerikanske og den euroasiatiske tektoniske plata går tvers gjennom Island (på Thingvellir er den spesielt synleg). Langs denne sprekken er det mykje vulkansk aktivitet. Ein del av denne aktiviteten ligg under ein av fleire store isbrear. Island har den største isbreen i Europa, når Grønland blir halde utanfor. Under Vatnajøkul var det eit utbrot for ikkje mange år sidan, og ei spektakulær nedsmelting av store mengder is skjedde.

Varme kjelder og geysir (Islands språklege bidrag til verda) er også synlege bevis på vulkansk aktivitet. Dessverre er den mest kjende geysiren, Geysir, lite aktiv og med eit langt mindre imponerande utbrot enn på det flottaste. Aktiviteten blir styrt av den vulkanske aktiviteten under. Den må ha vore eit imponerande syn med kokande vatn som blir slynga 60-70 meter opp i lufta. Stakkars Strokkur blir liten i forhold med sine 15-20 meters utbrot. Men han er stødig, det skal han ha. Ca. kvart 5. minutt kjem det eit utbrot.

Medan me her i landet har ikkje mindre enn tre bresenter berre rundt Jostedalsbreen, har Island utruleg nok ikkje eit einaste vulkan- eller bremuseum. Det er nesten ikkje til å tru at dei ikkje har teke tak i det mest spesielle dei har og viser det fram til dei tilreisande. Dei manglar visst ei Marit Orheim Mauritzen og ein Olav Orheim der borte.

Vulkansk aktivitet er medverkande til at Island har ein andel fornybar energi på rundt 80 %.

Språk
For ein sogning er det utruleg artig å høyra og sjå mange kjende ord. 'Sautjan', 'atjan' og 'nitjan' tel også islendingane til liks med oss (sytten, atten og nitten for dykk litt tilbakeståande). Galleri Sautjan er ein trendy Islandsk klesbutikk. 'Heitt vatn' treng inga forklaring, og 'kjuklingabringa' er favoritten min (kyllingbryst blir merkeleg blodfattig i samanlikning).

Men sjølv om mykje lyder kjendt, er det også mykje som er uforståeleg. Dersom ein prøver å lesa ei islandsk avis, står ein fort fast.

Nei, ta deg ein tur til Island og gjer det fort!

Takk fyrir mig, og Ævinlega sæl og blessuð